اخبار علمی | کشف‌ها، تحقیقات و پیشرفت‌های علم

ساخت یک سلول با چرخه کامل حیات برای نخستین بار

دانشمندان نخستین سلول مصنوعی با چرخه کامل حیات را در آزمایشگاه ساختند.

آیا می توان به گذشته سفر کرد؟

طبق قوانین طبیعت شاید بتوانیم روزی به آینده سفر کنیم، اما به گذشته هرگز.

تکامل انسان ممکن است درست جلوی چشمان ما دستخوش یک تغییر اساسی شود

پژوهش‌ها نشان می‌دهند که شاید انسان وارد مرحله‌ای تازه از تکامل شده باشد؛ مرحله‌ای که در آن فرهنگ، فناوری و سازمان اجتماعی مسیر آینده را تعیین می‌کنند.

بررسی مقاومت «مصالح ژئوپلیمری» در برابر زلزله

یک محقق ایرانی در پژوهشی تازه به بررسی یکی از موضوعات مهم در ساخت‌وساز امروز پرداخته است؛ استفاده از مصالحی که هم سبک‌تر باشند، هم با محیط‌زیست سازگارتر و هم بتوانند در برنامه‌ریزی برای کاهش آسیب‌های ناشی از زلزله نقش مؤثرتری ایفا کنند.

برنده بلژیکی نوبل فیزیک درگذشت

آزمایشگاه سرن در فیسبوک اعلام کرد: با کمال تاسف اعلام می‌کنیم که فرانسوا انگلرت، فیزیکدان نظری بلژیکی، در سن ۹۳ سالگی درگذشت.

تحولی بزرگ در تصفیه آب با یک «اَلک هوشمند»

دانشمندان یک «الک هوشمند» نسل جدید مهندسی کرده‌اند که می‌تواند مصرف انرژی صنعتی را به ‌طور چشمگیری کاهش دهد و در عین حال بازیافت آب و تصفیه شیمیایی را بسیار کارآمدتر کند.

میکروسکوپ الکترونی جدید آمریکایی‌ها با بزرگنمایی ۱۰۰۰۰ برابری

فناوری جدید میکروسکوپ الکترونی دانشمندان آمریکایی، بزرگنمایی ۱۰۰۰۰ برابری را در مقایسه با میکروسکوپ نوری ارائه می‌دهد. این فناوری جدید با بیش از ۱۵ سال کار نظری و تجربی توسط دانشمندان برجسته در حوزه میکروسکوپ به ثمر رسیده است.

دانشجویان دکتری در کنار ستاره‌های جام جهانی ۲۰۲۶

نیچر از یک سردبیر حوزه فوتبال درباره فناوری‌ها و پدیده‌های نوظهور در این ورزش پرسیده است که از ابزارهای هوش مصنوعی گرفته تا حضور دانشجویان دکتری در تیم‌ها را شامل می‌شود.

گربه شرودینگر عجیب‌تر شد

پژوهشگران دانشگاه آکسفورد موفق شده‌اند نوعی پیشرفته‌تر از حالت‌های کوانتومی را در آزمایشگاه ایجاد کنند؛ مفهومی که به آزمایش ذهنی معروف «گربه شرودینگر» شباهت دارد، جایی که یک ذره می‌تواند همزمان در چند وضعیت وجود داشته باشد.

دانشمندانی که با شبیه‌سازی بیگ بنگ، به‌طور تصادفی سرب را به طلا تبدیل کردند

زمان ممکن است تنها در فضاهای خمیده وجود داشته باشد

آیا زمان یک واقعیت بنیادین در جهان است یا تنها از هندسه فضا پدید می‌آید؟ پژوهشی تازه در فیزیک نظری این پرسش قدیمی را دوباره به مرکز توجه آورده است. بر اساس این ایده، ممکن است با انبساط کیهان، خود مفهوم زمان نیز دستخوش تغییر شود.

انسان‌ها ناخودآگاه تمایل دارند به سمت چپ بپیجند

یک تیم بین‌المللی از پژوهشگران دریافتند که رفتارهای حرکتی انسان‌ها برخلاف تصور پیشین، اصلاً تصادفی نیست.

اختراع فراموش‌شده اینشتین فیزیک‌دان نظری دوباره مورد توجه قرار گرفت

اینشتین و زیلارد در دهه ۱۹۲۰ یخچال جذبی بدون موتور و بدون قطعات متحرک را برای افزایش ایمنی طراحی کردند، اما با ورود فریون و توسعه یخچال‌های برقی، این اختراع به تولید انبوه نرسید. امروز با نگرانی‌های زیست‌محیطی، این ایده دوباره به‌عنوان یک فناوری مورد توجه قرار گرفته است.

پاسخ‌ به یکی از بزرگ‌ترین سوالات تاریخ بشر؛ زبان چگونه متولد شد؟

زبان از بزرگ‌ترین تفاوت‌های انسان با دیگر موجودات است که به ما اجازه می‌دهد درباره آنچه می‌خواهیم صحبت کنیم. اما یک سؤال بنیادین هنوز بی‌پاسخ مانده است: زبان چگونه به‌وجود آمد؟

هشدار: باتری‌ها را در طبیعت رها نکنیم!

هر نوع باتری از نظر زیست محیطی آلوده کننده است و مواد سمی نشت شده از آن در طبیعت باقی خواهد ماند.

تولید سوخت از نور خورشید بدون باتری؛ دستاورد جدید دانشمندان ژاپنی

پژوهشگران دانشگاه متروپولیتن اوساکا موفق به توسعه سامانه‌ای جدید برای فتوسنتز مصنوعی شده‌اند که بدون نیاز به باتری یا تجهیزات کنترلی پیچیده، نور خورشید، آب و دی‌اکسیدکربن را به سوخت تبدیل می‌کند؛ فناوری‌ای که می‌تواند مسیر تولید انرژی پاک و ذخیره‌سازی پایدار انرژی را متحول کند.

انقلابی در فیزیک کوانتوم؛ تصویربرداری روح با نور خورشید ممکن شد

تاکنون تصور می‌شد آزمایش‌های پیشرفته اپتیک کوانتومی ناگزیر به استفاده از لیزرهای پایدار و پرمصرف هستند. اما پژوهشگران دانشگاه شیامن چین با ابداع یک ردیاب خودکار خورشیدی، موفق شده‌اند نور خورشید را به فیبر نوری هدایت کرده و جفت فوتون‌های همبسته تولید کنند.

دانشمندان ابزاری برای پیش‌بینی زمان مرگ ساختند

دانشمندان ابزاری ابداع کرده‌اند که می‌تواند زمان مرگ احتمالی را پیش‌بینی کند.

ژاپن نیروگاه‌های هسته‌ای قدیمی را با رآکتورهای نسل جدید جایگزین می‌کند

ارسال پیام به گذشته؛ ادعای جدید فیزیک کوانتومی

فیلم «میان‌ستاره‌ای» فقط یک اثر سینمایی نیست؛ پژوهشگران اکنون می‌گویند ارسال پیام به گذشته با استفاده از گرانش و منحنی‌های زمان‌مند بسته، در چارچوب نظریه نسبیت عام انیشتین کاملاً ممکن است. این یافته تازه که در آستانه انتشار در نشریه فیزیکال ریویو لترز قرار دارد، درک ما از زمان را دگرگون می‌کند.

کشف یک دنیای کوانتومی پنهان درون کبالت

دانشمندان پیچیدگی کوانتومی غیرمنتظره‌ای را داخل کبالت کشف کرده‌اند که می تواند مسیرهای جدیدی را به سوی دستگاه های محاسباتی و اسپین محور نسل بعدی باز کند.

زمان مرگ با این روش قابل پیش بینی شد

پژوهشگران با توسعه نوعی «ساعت زیستی» مبتنی بر فعالیت ژن‌ها، ابزاری جدید برای اندازه‌گیری سرعت پیری بدن و برآورد خطر مرگ معرفی کرده‌اند.

اورانیوم چیست و چه نقشی در سلاح هسته‌ای و تولید انرژی دارد؟

اورانیوم یک عنصر شیمیایی و فلزی سنگین است که رنگ سفید نقره‌ای دارد. نماد آن در جدول تناوبی «U» و عدد اتمی آن ۹۲ است.

مهم‌ترین مفهوم ریاضی جهان چگونه شکل گرفت؟

تاریخچه صفر، این نماد قدرتمند ریاضی، مدت‌هاست ذهن محققان را به خود مشغول کرده است. از تمدن‌های باستانی تا ریاضیات نوین، مفهوم صفر نقشی حیاتی در شکل‌گیری دانش بشری ایفا کرده است.

فیزیکدانان برای نخستین بار به «تصادف کامل» دست یافتند

پژوهشگران سوئیسی با استفاده از درهم‌تنیدگی کوانتومی برای نخستین بار موفق شدند اعدادی تولید کنند که نه‌تنها تصادفی به نظر می‌رسند بلکه از نظر علمی نیز «کاملا غیرقابل پیش‌بینی» بودن آنها اثبات شده است.

کریستالی که هم شیشه است هم فلز!

یک کریستال جدید که هم ویژگی‌های شیشه و هم ویژگی‌های فلز را دارد، می‌تواند نور را به روش‌های شگفت‌انگیزی تنظیم کند و روزنه‌ای را به سوی ساخت عینک‌های واقعیت افزوده فوق نازک، لنزهای هوشمند و تراشه‌های نوری ریز و پرسرعت بگشاید.

علت زنگ نزدن طلا کشف شد!

شیمی‌دان ها دلیل اصلی مقاومت طلا در برابر زنگ زدگی و خوردگی را کشف کردند.

سفیدی چشم یکی از عوامل موفقیت اجتماعی انسان بوده است

پژوهش‌ها نشان می‌دهد سفید بودن بخش زیادی از کره چشم، نقشی مهمی در موفقیت تکاملی و روابط اجتماعی انسان‌ها داشته است.

بیگ‌بن؛ ساعتی که روزی دو بار با گرینوویچ تنظیم می‌شد

منجم سلطنتی، سر جرج ایری، می‌خواست این ساعت دقتی کاملاً بی‌نقص داشته باشد؛ از جمله این‌که روزی دو بار با رصدخانه سلطنتی گرینویچ تنظیم شود.

دولینگو استریک‌های از دست رفته را برگرداند

دولینگو همزمان با پانزدهمین سالگرد فعالیت خود، قابلیت جدیدی را برای احیای استریک‌های ازدست‌رفته کاربران معرفی کرد. بر اساس این طرح، زبان‌آموزانی که پیش‌تر استریک‌های ۳۰ روزه یا بیشتر داشته‌اند، می‌توانند با انجام چند درس، رکوردهای از دست رفته خود را دوباره فعال کنند.

هر وقت طوفان شد، منتظر زلزله باشیم؟

در حوزه علوم زمین و هواشناسی، یکی از دیرینه‌ترین باورهای بشری که ریشه در اساطیر و مشاهدات غیرسیستمی دارد، فرضیه ارتباط میان وضعیت آب‌وهوا و وقوع زمین‌لرزه است. این مفهوم که در ادبیات علمی تحت عنوان «آب‌وهوای زلزله» (Earthquake Weather) شناخته می‌شود، قرن‌هاست که ذهن عامه مردم و حتی برخی اندیشمندان پیشین را به خود مشغول کرده است.

پوست درخت می‌تواند ابزاری برای سنجش آلودگی هوا باشد

به کمک پوست درختان می‌توان ذرات معلق خطرناک موجود در هوا را شناسایی و ردیابی کرد.

چرا بیشتر انسان‌ها راست‌دست هستند؟

پژوهشگران می‌گویند دلیل راست‌دست بودن بیشتر انسان‌ها احتمالا به میلیون‌ها سال قبل و زمانی بازمی‌گردد که اجداد بشر راه رفتن روی دو پا را آغاز کردند.

چرا با ایستادن در ارتفاع در کف پاها حس عجیبی پیدا می‌کنیم؟

ترس از ارتفاع همیشه با وحشت و سرگیجه همراه نیست؛ برای بسیاری از افراد، مهم‌ترین تجربه در ارتفاع حسی مبهم و غیرعادی در کف پاهاست.

انتقال فتوسنتز گیاهی به چشم موش

طبق گزارش منتشرشده، این فرایند تنها یک نمایش زیستی عجیب نبود. دانشمندان مشاهده کردند که حضور این ساختارهای فتوسنتزی موجب کاهش التهاب در چشم موش‌ها شده است؛ التهاب مزمن یکی از عوامل مهم در بیماری «خشکی چشم» محسوب می‌شود؛ مشکلی که میلیون‌ها نفر در جهان با آن درگیرند و در بسیاری موارد درمان قطعی و مؤثری ندارد.

بیوگرافی و زندگینامه مریم میرزاخانی ریاضیدان برجسته ایرانی

ر تقویم علمی کشور، ۲۲ اردیبهشت به نام مریم میرزاخانی ثبت شده است؛ ریاضیدانی که نامش فراتر از مرزهای ایران در جامعه علمی جهان شناخته می‌شود و با پژوهش‌های برجسته در حوزه هندسه و دینامیک، به یکی از چهره‌های اثرگذار ریاضیات معاصر تبدیل شد و با دریافت مدال فیلدز ـ معتبرترین جایزه جهانی در ریاضیات ـ در سال ۲۰۱۴ نام خود را در تاریخ علم ماندگار کرد.

چاپ مقاله دو استاد دانشگاه صنعتی شریف در نشریه معتبر بین‌المللی

مقاله علمی دو استاد فیزیک دانشگاه شریف در نشریه معتبر Monthly Notices of the Royal Astronomical Society Letters منتشر شد.

استاد مصباح الهدی باقری کنی، مجاهدی بی‌ادعا و نواندیش در مباحث علم مدیریت

ورود ایران به جمع سازندگان رآکتورهای پیشرفته فشاربالا

این رآکتور قابلیت تحمل فشار ۲۰۰ بار و دمای ۳۰۰ درجه سانتی‌گراد را دارد و دستیابی به چنین فشاری در کنار وجود همزن، تنها با استفاده از کوپلینگ مغناطیسی امکان‌پذیر است.

دانشمندان در اتفاقی عجیب زمان منفی را ثبت کردند

دانشمندان در یک آزمایش عجیب به نتیجه‌ای رسیده‌اند که در آن نور طوری رفتار کرده که انگار قبل از ورود به یک محیط، از آن خارج شده است.

کشف جدید محققان: دانه‌ها «صدای باران» را می‌شنود

پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد دانه‌های گیاهان صدای باران را حس کنند و در پاسخ به آن، فرآیند رشد خود را آغاز کنند.

دلایل مخالفت با جایگزینی شرط معدل به جای آزمون جامع دکتری چیست؟

معاونت آموزشی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی با ارسال نامه‌ای به یکی از دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور با پیشنهاد جایگزینی شرط معدل به جای برگزاری آزمون جامع دوره Ph.D مخالفت و بر تفاوت‌های بنیادین این آزمون با امتحانات علوم پایه و پیش‌کارورزی تأکید کرد.

DRT3 چیست و چرا دانشمندان را شگفت زده کرده است

به طور مشخص، این تیم یک سیستم DRT3 را از باکتری اشرشیا کلای شبیه سازی کرد و رفتار آن را در لوله های ازمایش و در سلول های زنده بررسی کرد.

پروژه‌های انرژی بادی را کنار بگذارید!

دولت ترامپ با دو شرکت بزرگ انرژی برای ترک مزارع بادی دریایی مربوطه خود قرارداد امضا کرده است و هر دو شرکت موافقت کرده‌اند که در پروژه‌های نفت و گاز سرمایه‌گذاری کنند.

جدیدترین رتبه دانشگاه های ایران در آسیا اعلام شد

تازه‌ترین نتایج نظام رتبه‌بندی آسیایی تایمز در سال ۲۰۲۶ ضمن اعلام جایگاه دانشگاه های ایرانی نشان می دهد دانشگاه شریف همچنان در صدر مراکز آموزش عالی کشورمان قرار دارد.