وقتی درباره راههای حفظ سلامت مغز صحبت میکنیم، معمولاً ورزش، خواب کافی، تغذیه سالم و کنترل فشار خون به ذهنمان میرسد. اما یک مطالعه جدید سراغ عاملی رفته که کمتر بهعنوان بخشی از سلامت مغز به آن نگاه میکنیم: نگرش ما به آینده. پژوهشگران دریافتهاند افراد خوشبینتر در سالهای بعد با خطر کمتری برای ابتلا به زوال عقل مواجه هستند.
این پژوهش با بررسی دادههای هزاران فرد بزرگسال آمریکایی انجام شد. میزان خوشبینی افراد در ابتدای مطالعه ارزیابی شد و وضعیت شناختی آنها در سالهای بعد مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد هرچه امتیاز خوشبینی بالاتر باشد، احتمال ابتلا به زوال عقل در طول دوره پیگیری کمتر است.
یک عدد جالب؛ ۱۵ درصد کاهش خطر
#بر اساس تحلیل پژوهشگران، هر افزایش یک انحراف معیار در میزان خوشبینی با ۱۵ درصد کاهش خطر ابتلا به زوال عقل همراه بود. این ارتباط حتی پس از در نظر گرفتن عواملی مانند سن، وضعیت سلامت، افسردگی و برخی رفتارهای مرتبط با سلامت نیز مشاهده شد.
البته این نتیجه به این معنی نیست که صرفاً مثبت فکر کردن میتواند جلوی آلزایمر یا سایر انواع زوال عقل را بگیرد. پژوهشگران درباره چنین نتیجهگیری مستقیمی احتیاط کردهاند و هنوز مشخص نیست خوشبینی مستقیماً باعث کاهش خطر میشود یا بخشی از این ارتباط به عوامل دیگری در سبک زندگی و سلامت افراد مربوط است.
چرا خوشبینی ممکن است با سلامت مغز ارتباط داشته باشد؟
#یک توضیح احتمالی این است که افراد خوشبین ممکن است در مواجهه با مشکلات زندگی رفتارهای سالمتری داشته باشند و بهتر بتوانند با فشارهای روانی کنار بیایند. از سوی دیگر، وضعیت روانی و جسمی فرد نیز میتواند روی نگرش او نسبت به آینده تأثیر بگذارد؛ به همین دلیل تشخیص اینکه کدام عامل علت و کدام پیامد است، کار سادهای نیست.
نکته جالب اینجاست که پژوهشگران برای بررسی احتمال «رابطه معکوس» نیز تحلیلهایی انجام دادهاند؛ یعنی این احتمال که مراحل بسیار ابتدایی زوال شناختی پیش از تشخیص رسمی بیماری، باعث کاهش خوشبینی فرد شده باشد. با در نظر گرفتن این موضوع نیز ارتباط میان خوشبینی بیشتر و خطر پایینتر زوال عقل همچنان مشاهده شد.
در نهایت، پیام این پژوهش این نیست که خوشبینی جای ورزش، خواب مناسب یا مراقبتهای پزشکی را میگیرد. بلکه نشان میدهد سلامت مغز احتمالاً فقط به آنچه میخوریم و میزان فعالیت بدنیمان محدود نمیشود و وضعیت روانی و نوع نگاه ما به زندگی نیز میتواند بخشی از این معادله باشد. برای اثبات اینکه افزایش خوشبینی بهطور مستقیم از زوال عقل جلوگیری میکند، هنوز به مطالعات بیشتری نیاز است.
