پوکی استخوان برخلاف تصور بسیاری از مردم، فقط بخشی طبیعی از بالا رفتن سن نیست که بتوان آن را نادیده گرفت. این بیماری بهتدریج استخوانها را ضعیف میکند و ممکن است تا زمان بروز شکستگی هیچ نشانه آشکاری نداشته باشد.
مؤسسه ملی سالمندی آمریکا هشدار میدهد شکستگی لگن و ستون فقرات میتواند تحرک و استقلال سالمندان را بهشدت تحت تأثیر قرار دهد.
باور اشتباه اول؛ پوکی استخوان درمان ندارد
# این تصور میتواند بیماران را از مراجعه به پزشک منصرف کند. درحالیکه درمانهای دارویی متعددی برای کاهش خطر شکستگی وجود دارد و انتخاب روش درمان به میزان کاهش تراکم استخوان، سابقه شکستگی و شرایط فرد بستگی دارد. برخی داروها روند تخریب استخوان را کند میکنند و برخی دیگر به افزایش ساخت استخوان کمک میکنند.
باور اشتباه دوم؛ اگر درد نداریم، استخوانها سالم هستند
# پوکی استخوان معمولاً در مراحل اولیه درد مشخصی ایجاد نمیکند. به همین دلیل، افراد ممکن است تا زمانی که بر اثر زمینخوردن یا ضربهای خفیف دچار شکستگی شوند، از بیماری خود خبر نداشته باشند. سن، سابقه شکستگی، سابقه خانوادگی، کمتحرکی و مصرف طولانیمدت برخی داروها از عواملی هستند که باید در ارزیابی خطر در نظر گرفته شوند.
باور اشتباه سوم؛ مصرف عسل، سنجد یا یک ماده غذایی خاص برای تأمین کلسیم کافی است
# تغذیه مناسب نقش مهمی در سلامت استخوان دارد، اما هیچ ماده غذایی بهتنهایی جایگزین ارزیابی پزشکی و درمان تجویزشده نیست. لبنیات، سبزیجات مناسب و غذاهای غنیشده میتوانند به تأمین کلسیم کمک کنند. ویتامین D و پروتئین کافی نیز اهمیت دارند؛ بااینحال، نیاز به مکمل باید بر اساس وضعیت فرد و نظر پزشک تعیین شود.
باور اشتباه چهارم؛ مصرف مکمل کلسیم و ویتامین D برای همه سالمندان ضروری است
# این مکملها برای افرادی که کمبود دارند یا پزشک برایشان تجویز کرده است میتوانند مفید باشند، اما مصرف خودسرانه و بیش از نیاز لزوماً از شکستگی جلوگیری نمیکند و ممکن است عوارضی مانند افزایش خطر سنگ کلیه ایجاد کند. هدف باید تأمین نیاز واقعی بدن باشد، نه مصرف دوزهای بالا بدون ارزیابی پزشکی.
باور اشتباه پنجم؛ شکستگی بعد از یک زمینخوردن ساده فقط یک حادثه است
# در افراد بالای ۵۰ سال، شکستگی پس از زمینخوردن از ارتفاع ایستاده یا ضربه خفیف میتواند نشانهای از ضعف استخوان باشد. در چنین شرایطی، فقط درمان محل شکستگی کافی نیست و لازم است پزشک احتمال پوکی استخوان و خطر شکستگیهای بعدی را بررسی کند. سنجش تراکم استخوان با روشهایی مانند DXA میتواند در تشخیص و ارزیابی خطر به پزشک کمک کند.
برای کاهش خطر پوکی استخوان و شکستگی، فعالیت بدنی متناسب با توان فرد، تمرینهای تقویت عضلات و تعادل، تغذیه مناسب، پرهیز از سیگار و پیشگیری از زمینخوردن اهمیت دارند. سالمندان مبتلا به پوکی استخوان باید پیش از شروع ورزشهای سنگین یا حرکات پرخطر با پزشک مشورت کنند. اگر شکستگی با ضربهای خفیف رخ داده یا فرد سابقه شکستگی دارد، بررسی پزشکی را به تعویق نیندازید.