پژوهشی تازه نشان میدهد والدینی که روزانه بیش از یک ساعت با تلفن همراه خود مشغول اسکرول کردن هستند، ممکن است ناخواسته روی رشد زبانی فرزندشان اثر منفی بگذارند.
پژوهشگران نروژی هشدار دادند که تلفنهای هوشمند و تبلتها میتوانند تمرکز را مختل کنند و استفاده مداوم والدین از آنها احتمالاً فرصت گفتوگوی مؤثر با کودکان را کاهش میدهد. در نتیجه، کودک زمان کمتری برای شنیدن واژههای جدید، یادگیری لغات و تقویت مهارتهای زبانی در یکی از حساسترین دورههای رشد خود خواهد داشت.
بر اساس مطالعات پیشین، حدود ۹۰ درصد از رشد مغز پیش از پنج سالگی اتفاق میافتد. دولت نروژ نیز اوایل سال جاری هشدار داده بود که تماشای بیش از حد تلویزیون میتواند توانایی گفتاری کودکان نوپا را تحت تأثیر قرار دهد و به والدین توصیه کرده بود مدت استفاده از نمایشگر برای کودکان دو تا پنج ساله به حداکثر یک ساعت در روز محدود شود.
نتایج پژوهش سهساله
#این تحقیق که در نشریه JAMA Pediatrics منتشر شده، ۷۴۷ کودک نروژی را به مدت سه سال، از پنج سالگی تا رسیدن به هشت سالگی، بررسی کرد. در آغاز مطالعه، از والدین درباره میانگین زمانی که فرزندشان در طول روز مقابل نمایشگر میگذراند و همچنین داشتن یا نداشتن تبلت یا تلفن همراه شخصی سؤال شد. میزان استفاده خود والدین از شبکههای اجتماعی نیز بررسی گردید و از آنها خواسته شد زمان ثبتشده استفاده از تلفن همراهشان را ارائه کنند.
کودکان در پنج، شش و هفت سالگی هر سال تحت آزمونهای زبانی قرار گرفتند. این ارزیابیها میزان واژههایی را که آنها میتوانستند درک کنند و همچنین تواناییشان در فهم دستور زبان میسنجید. پژوهشگران بهجای مقایسه نتایج یک آزمون در یک مقطع مشخص، روند تغییر مهارت زبانی کودکان را در طول زمان دنبال کردند. به این ترتیب، امکان تشخیص کودکانی که از ابتدا مهارت ضعیفتری داشتند از کودکانی که رشد زبانی آنها در ادامه کند شده بود، فراهم شد.
پس از در نظر گرفتن عوامل اثرگذار احتمالی مانند درآمد خانوار و سطح تحصیلات والدین، محققان دانشگاه اسلو دریافتند استفاده والدین از تلفن همراه با کاهش سرعت رشد دایره واژگان کودکان ارتباط دارد. نتایج نشان داد هرچه مدت استفاده روزانه والدین از تلفن همراه بیشتر باشد، روند رشد واژگان فرزند نیز کندتر میشود. کودکانی که والدینشان روزانه چهار ساعت با تلفن همراه کار میکردند، در آزمونهای زبانی حدود ۲.۵ امتیاز پایینتر از کودکانی گرفتند که والدینشان تقریباً یک ساعت در روز از تلفن همراه استفاده میکردند.
حدود ۴۳ درصد از کودکان این مطالعه دستگاه شخصی داشتند. این گروه در ابتدای پژوهش امتیازهای زبانی پایینتری ثبت کردند، اما این اختلاف تا پایان مطالعه دیگر مشاهده نشد.
چرا استفاده والدین از تلفن همراه اهمیت دارد؟
#دکتر جونییانگ یانگ، متخصص آموزش کودکان با نیازهای ویژه و نویسنده اصلی پژوهش، گفت: استفاده از تلفن هوشمند اغلب باعث اختلال در تمرکز میشود. مطالعات مربوط به تعامل میان والدین و کودکان نشان میدهد چنین اختلالی میتواند بر یادگیری واژهها و رشد زبانی کودکان اثر بگذارد. او گفت:
استفاده بیشتر از نمایشگر در مجموع میتواند نشاندهنده کاهش فرصت برای شکلگیری تعاملات پاسخگو و مؤثر در محیط خانه باشد.
محققان همچنین متوجه شدند بهطور میانگین، هرچه والدین زمان بیشتری را با تلفن همراه سپری میکردند، مدت استفاده فرزندانشان از نمایشگر نیز افزایش مییافت.
پژوهشگران در جمعبندی نتایج اعلام کردند که استفاده گسترده از نمایشگر در خانواده ممکن است جای تعاملات باکیفیت، مانند کتابخوانی مشترک و قصهگویی را بگیرد؛ فعالیتهایی که نقش مهمی در یادگیری واژههای جدید دارند.
این یافتهها با پژوهشی که در ماه ژانویه منتشر شده بود نیز همخوانی دارد. آن تحقیق نشان داد کودکان دوسالهای که بیشترین میزان استفاده از نمایشگر را داشتند، یعنی حدود پنج ساعت در روز، در مقایسه با کودکانی که کمتر از یک ساعت پای نمایشگر بودند، میتوانستند تعداد بسیار کمتری از واژهها را بیان کنند.
پژوهشگران همچنین دریافتند استفاده از دستگاههای دیجیتال در سالهای ابتدایی کودکی تقریباً فراگیر شده است؛ بهطوری که ۹۸ درصد از کودکان دوساله هر روز از نمایشگر استفاده میکنند. سازمان جهانی بهداشت نیز توصیه میکند مدت استفاده از نمایشگر برای کودکان دو تا چهار ساله به حداکثر یک ساعت در روز محدود شود.
