اگر تراشه مغزی ایلان ماسک هک شود چه بلایی سر انسان می‌آید؟ ۵ سناریوی نگران‌کننده

تراشه مغزی نورالینک قرار است به افراد مبتلا به فلج کمک کند تا با استفاده از سیگنال‌های عصبی، رایانه و ابزارهای دیجیتال را کنترل کنند؛ اما اتصال مستقیم مغز به فناوری، پرسش مهمی درباره امنیت این سیستم‌ها ایجاد کرده است: اگر هکری به رابط مغز و رایانه نفوذ کند، چه اتفاقی می‌افتد؟ پژوهشگران امنیت سایبری می‌گویند خطرهایی وجود دارد که باید پیش از گسترش این فناوری جدی گرفته شوند.

نورالینک از الکترودهای کاشته‌شده در مغز برای ثبت فعالیت نورون‌ها استفاده می‌کند. نرم‌افزار این سیگنال‌ها را تفسیر می‌کند و به فرمان‌هایی تبدیل می‌کند که برای مثال می‌توانند نشانگر ماوس را حرکت دهند. به این ترتیب، کاربر می‌تواند برخی کارهای رایانه‌ای را بدون استفاده مستقیم از دست انجام دهد. بااین‌حال، این فناوری به معنای خواندن آزادانه افکار یا دسترسی به تمام خاطرات و رازهای ذهن نیست؛ سیستم، الگوهای عصبی مشخصی را برای انجام وظایف تعریف‌شده تفسیر می‌کند.

یکی از سناریوهای مهم، نفوذ به رایانه یا دستگاهی است که به رابط مغز و رایانه متصل شده است. اگر مهاجم بتواند نرم‌افزار مقصد یا حساب‌های کاربری را به خطر بیندازد، ممکن است به اطلاعات شخصی دسترسی پیدا کند یا عملکرد برنامه‌هایی را مختل کند که کاربر از طریق رابط عصبی کنترل می‌کند. در چنین شرایطی، لزوماً خود تراشه هک نشده است؛ گاهی آسیب‌پذیرترین بخش، دستگاه متصل یا نرم‌افزار واسطه است.

سناریوی دیگر، سرقت یا افشای داده‌های عصبی است. سیگنال‌های ثبت‌شده ممکن است اطلاعات حساسی درباره الگوهای حرکتی، تلاش برای برقراری ارتباط یا وضعیت عصبی فرد در اختیار سامانه قرار دهند. پژوهش‌های امنیت رابط‌های عصبی هشدار داده‌اند که حفاظت ناکافی از این داده‌ها می‌تواند حریم خصوصی کاربران را تهدید کند. البته این موضوع به معنی آن نیست که هکر بتواند صرفاً با سرقت داده‌ها، هر فکر پنهانی را بخواند.

اختلال در عملکرد رابط نیز می‌تواند پیامد جدی داشته باشد. برای فردی که برای برقراری ارتباط با دیگران به این فناوری وابسته است، از کار افتادن اتصال یا تفسیر نادرست فرمان‌ها ممکن است به معنای قطع موقت راه ارتباطی او باشد. پژوهش‌های حوزه امنیت رابط مغز و رایانه همچنین احتمال دستکاری سیگنال‌ها یا مدل‌های هوش مصنوعی را بررسی کرده‌اند؛ بااین‌حال، امکان اجرای هر حمله به معماری دستگاه و شرایط فنی آن بستگی دارد و نباید سناریوهای پژوهشی را با حملات اثبات‌شده به نورالینک یکی دانست.

اما آیا هکر می‌تواند ذهن انسان را کنترل کند یا با یک فرمان، احساسات و خاطرات او را تغییر دهد؟ شواهد عمومی موجود چنین ادعایی را درباره تراشه فعلی نورالینک تأیید نمی‌کنند. باید میان سامانه‌هایی که فعالیت عصبی را ثبت و به فرمان رایانه تبدیل می‌کنند و ایمپلنت‌هایی که با تحریک الکتریکی بر فعالیت عصبی اثر می‌گذارند، تفاوت گذاشت. پژوهشگران درباره خطرهای امنیتی هر دو گروه هشدار داده‌اند، اما این هشدارها به معنی اثبات امکان کنترل کامل ذهن از راه دور نیست.

برای کاهش این خطرها، متخصصان بر رمزنگاری ارتباطات، احراز هویت قوی، کنترل دسترسی، به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری امن و آزمایش‌های مستقل امنیتی تأکید می‌کنند. دفتر پاسخگویی دولت آمریکا نیز در گزارشی درباره فناوری‌های نوظهور، حریم خصوصی و امنیت ایمپلنت‌های عصبی را از موضوعاتی دانسته که ممکن است به نظارت و مقررات بیشتری نیاز داشته باشند. در حال حاضر، خطر هک شدن رابط‌های مغزی موضوعی واقعی در پژوهش‌های امنیتی است، اما نباید آن را با ادعای هک شدن نورالینک یا تسلط هکرها بر ذهن کاربران اشتباه گرفت.