بر اساس گزارشی از رویترز، دو مقام امنیتی ایرانی گفتهاند تهران برای هدف قرار دادن کابلهای ارتباطی زیردریایی در خلیج فارس، در صورت ازسرگیری حملات نظامی آمریکا و اسرائیل، برنامههایی تهیه کرده است. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که مقامهای ایرانی پیشتر نیز درباره احتمال هدف قرار گرفتن زیرساختهای دیجیتال منطقه هشدار داده بودند.
به گفته این مقامها که نامشان منتشر نشده، هدف احتمالی تنها آسیب زدن به کابلها نیست؛ بلکه جلوگیری از تعمیر آنها نیز مطرح شده تا اختلال در ارتباطات برای مدت بیشتری ادامه پیدا کند. با این حال، گزارش رویترز جزئیات دقیق محلها یا روشهای اجرای چنین حملاتی را مشخص نمیکند و نمیتوان این اظهارات را بهمعنای آغاز عملیات دانست.
در روزهای گذشته، یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه پاسداران، نیز از امکان هدف قرار گرفتن هفت کابل اصلی اینترنت در بستر تنگه هرمز سخن گفته بود. این مسیر دریایی علاوه بر اهمیت راهبردی در تجارت انرژی، بخشی از شبکه ارتباطی کشورهای منطقه را به مسیرهای بینالمللی متصل میکند.
اهمیت این تهدید به آن دلیل است که کابلهای فیبر نوری زیردریایی ستون فقرات ارتباطات بینالمللی هستند. طبق اطلاعات مورد استناد اتحادیه بینالمللی مخابرات، حدود ۹۹ درصد ترافیک اینترنت جهان از طریق کابلهای زیردریایی منتقل میشود؛ اما این رقم به معنای عبور ۹۹ درصد اینترنت جهان از تنگه هرمز نیست. برآورد یک تحلیلگر شرکت TeleGeography که رویترز نقل کرده، سهم این تنگه از پهنای باند بینالمللی جهان کمتر از یک درصد است.
اگر چند کابل منطقهای بهطور همزمان آسیب ببینند، احتمال کاهش سرعت اینترنت، اختلال در خدمات ابری، مشکلات تجارت الکترونیکی و تأخیر در تراکنشهای مالی وجود دارد. شدت پیامدها به میزان وابستگی اپراتورها به مسیرهای آسیبدیده و ظرفیت مسیرهای جایگزین بستگی دارد؛ بنابراین، قطع کامل اینترنت در همه کشورهای منطقه نتیجهای قطعی یا اجتنابناپذیر نیست.
یکی از مشکلات اصلی، تعمیر کابلها در شرایط جنگی است. کشتیهای تخصصی تعمیر کابل ممکن است به دلیل خطرات امنیتی، افزایش هزینه بیمه یا دشواری دریافت مجوز ورود به آبهای سرزمینی نتوانند سریع به محل حادثه برسند. به همین دلیل، حتی پس از پایان حملات نیز بازگشت شبکه به وضعیت عادی میتواند زمانبر باشد.
آیا این تهدید مستقیماً اینترنت ایران را قطع میکند؟
# نه لزوماً. نتیجه احتمالی به محل و تعداد کابلهای آسیبدیده، مسیرهای ارتباطی جایگزین و نحوه مدیریت ترافیک از سوی اپراتورها بستگی دارد. نکته مهم برای کاربران این است که اختلال در کابلهای بینالمللی ممکن است دسترسی به بعضی سرویسهای خارجی را کند یا ناپایدار کند، اما از روی این گزارش بهتنهایی نمیتوان درباره قطعی سراسری اینترنت ایران یا مدت احتمالی آن نتیجهگیری کرد.
آیا ایران حمله به کابلهای اینترنت را آغاز کرده است؟
گزارش رویترز از برنامهریزی احتمالی در صورت ازسرگیری حملات نظامی صحبت میکند؛ این گزارش بهخودیخود تأییدکننده آغاز حمله به کابلها نیست.
آسیب به کابلهای زیردریایی چه اثری بر اینترنت دارد؟
بسته به تعداد کابلهای آسیبدیده و ظرفیت مسیرهای جایگزین، ممکن است سرعت اینترنت کاهش پیدا کند یا دسترسی به برخی خدمات آنلاین، بانکی و ابری با اختلال روبهرو شود.
آیا با قطع کابلهای تنگه هرمز اینترنت جهان قطع میشود؟
خیر؛ شبکه اینترنت از مسیرهای متعدد دریایی و زمینی تشکیل شده است. با این حال، آسیب همزمان به چند مسیر میتواند اختلالهای جدی منطقهای ایجاد کند و اثر آن به ظرفیت مسیرهای جایگزین بستگی دارد.
چرا تعمیر کابلهای اینترنت در زمان جنگ دشوار است؟
کشتیهای تخصصی تعمیر ممکن است با خطرات امنیتی، هزینههای بالاتر بیمه و محدودیتهای دسترسی به آبهای سرزمینی روبهرو شوند؛ عواملی که زمان بازگشت ارتباطات را افزایش میدهند.