داروسازی دکتر عبیدی از عرضه داروی رزمتیروم (Resmetirom) با نام تجاری اکساری (Oxary) در بازار دارویی ایران خبر داده است. این دارو برای کمک به درمان بیماران مبتلا به نوع خاصی از کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک طراحی شده که بیماری آنها به مرحله التهاب و فیبروز کبدی رسیده است. عرضه این دارو میتواند گزینه درمانی تازهای را در اختیار پزشکان قرار دهد، اما به معنای مناسببودن آن برای همه مبتلایان به کبد چرب نیست.
بر اساس اطلاعات منتشرشده، اکساری برای بیمارانی در نظر گرفته شده است که به بیماری کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک و التهاب پیشرفته آن، موسوم به MASH، همراه با فیبروز کبدی درجه ۲ یا ۳ مبتلا هستند. فیبروز به معنای ایجاد بافت اسکار در کبد است؛ عارضهای که در صورت پیشرفت میتواند عملکرد این اندام را مختل کند و خطر ابتلا به سیروز را افزایش دهد.
کبد چرب مرتبط با اختلالات متابولیک که با اصطلاح MASLD شناخته میشود، با تجمع چربی در کبد ارتباط دارد و در افرادی که با عواملی مانند اضافهوزن، چاقی، دیابت نوع ۲، چربی خون بالا یا فشار خون بالا روبهرو هستند، بیشتر دیده میشود. در بخشی از بیماران، این وضعیت از تجمع ساده چربی فراتر میرود و التهاب و آسیب سلولهای کبدی ایجاد میکند؛ مرحلهای که MASH نام دارد. شدت بیماری و میزان فیبروز در تعیین مسیر درمان اهمیت اساسی دارد.
رزمتیروم دارویی خوراکی است که با اثرگذاری بر گیرنده بتای هورمون تیروئید در کبد، به تنظیم سوختوساز چربی کمک میکند. این دارو با هدف کاهش چربی کبد و بهبود برخی شاخصهای التهاب و فیبروز در بیماران واجد شرایط توسعه یافته است. با این حال، میزان پاسخ به درمان در افراد مختلف یکسان نیست و مصرف آن باید با تشخیص و نظارت پزشک متخصص انجام شود.
اهمیت این دارو در آن است که درمان کبد چرب در سالهای گذشته عمدتاً بر اصلاح سبک زندگی، کاهش وزن، افزایش فعالیت بدنی و کنترل بیماریهای همراه تکیه داشته است. رزمتیروم برای گروه مشخصی از بیماران گزینه دارویی هدفمندتری فراهم میکند، اما جایگزین تغذیه مناسب، فعالیت بدنی یا مدیریت دیابت و چربی خون نیست. همچنین تشخیص کبد چرب بهتنهایی برای شروع مصرف این دارو کافی نیست و ارزیابی میزان فیبروز کبدی اهمیت دارد.
گزارشهای منتشرشده در رسانههای فارسی، شیوع قابلتوجه کبد چرب در ایران را یکی از دلایل اهمیت دسترسی به درمانهای جدید میدانند. بااینحال، برای ارزیابی اثر واقعی عرضه اکساری در کشور باید اطلاعات روشنتری درباره قیمت، پوشش بیمهای، دسترسی بیماران و معیارهای تجویز آن در دسترس باشد. عرضه دارو به بازار نیز بهتنهایی مشخص نمیکند که هزینه درمان برای همه بیماران قابلپرداخت خواهد بود.
مهمترین نکته برای بیماران این است که «کبد چرب» یک وضعیت واحد با درمان یکسان نیست. اکساری برای گروه مشخصی از بیماران مبتلا به MASH همراه با فیبروز متوسط تا پیشرفته مطرح شده و نباید آن را دارویی عمومی برای پاککردن چربی کبد دانست. افراد مبتلا باید ابتدا با نظر پزشک از مرحله بیماری و میزان آسیب کبدی خود مطلع شوند و از مصرف خودسرانه دارو پرهیز کنند.