پژوهشگران مؤسسه کارولینسکا در سوئد در مطالعهای گسترده دریافتهاند کودکانی که پیش از تولد در معرض گروهی از عفونتهای مادرزادی قرار گرفتهاند، با احتمال بیشتری به اوتیسم مبتلا میشوند. این پژوهش که در نشریه علمی JAMA Pediatrics منتشر شده، دادههای بیش از ۳٫۶ میلیون نفر متولدشده در سوئد را بررسی کرده است و یکی از گستردهترین بررسیها درباره پیامدهای بلندمدت این عفونتها به شمار میرود.
محققان اطلاعات افرادی را که بین سالهای ۱۹۸۷ تا ۲۰۲۱ در سوئد متولد شده بودند، بررسی کردند. از میان حدود ۳٫۶۶ میلیون نفر، ۹۷۵ نفر سابقه ابتلا به عفونتهای مادرزادی گروه موسوم به TORCH را داشتند. این گروه شامل عفونتهایی مانند توکسوپلاسموز، سیفلیس، سرخجه، سیتومگالوویروس و هرپس سیمپلکس است؛ عواملی که در برخی شرایط میتوانند از مادر به جنین منتقل شوند و بر رشد او اثر بگذارند.
نتایج نشان داد افرادی که با این عفونتها مواجه شده بودند، در مقایسه با سایر افراد حدود ۳٫۱ برابر بیشتر در معرض تشخیص اختلال طیف اوتیسم قرار داشتند. ارتباط با ناتوانی ذهنی نیز چشمگیر بود و خطر آن در مجموع بیش از هفت برابر گزارش شد. در میان افرادی که هم اوتیسم و هم ناتوانی ذهنی داشتند، ارتباط قویتری مشاهده شد؛ هرچند این ارقام بیانگر افزایش خطر نسبیاند و به معنای آن نیستند که بیشتر کودکان در معرض این عفونتها حتماً به اوتیسم مبتلا خواهند شد.
یکی از نقاط قوت پژوهش، استفاده از مقایسه میان خواهران و برادران بود. این روش به محققان کمک میکند برخی عوامل مشترک خانوادگی را که ممکن است نتایج را تحت تأثیر قرار دهند، بهتر بررسی کنند. ارتباط میان عفونتهای مادرزادی و اوتیسم در این تحلیل نیز مشاهده شد. با این حال، مطالعه از نوع مشاهدهای است و نمیتواند بهتنهایی تمام سازوکارهای زیستی یا علت قطعی این ارتباط را مشخص کند.
نکته مهم آن است که یافتهها درباره عفونتهای مادرزادی مشخص و نسبتاً نادر هستند؛ بنابراین نباید آنها را به تمام بیماریهای معمول دوران بارداری تعمیم داد. پژوهشهای پیشین درباره عفونتهای رایج مادر در دوران بارداری نتایج یکسانی نداشتهاند و برخی بررسیها نشان دادهاند که بخشی از ارتباط مشاهدهشده ممکن است به عوامل خانوادگی مشترک مربوط باشد. به همین دلیل، این مطالعه مدرکی برای مقصر دانستن مادران یا نتیجهگیری درباره علت اوتیسم در یک کودک مشخص نیست.
بیشتر بخوانید: آزمایش ساده ادرار میتواند اوتیسم را سالها زودتر از روشهای رایج شناسایی کند
پژوهشگران تأکید میکنند که پیشگیری از عفونتهای قابل پیشگیری، واکسیناسیون مناسب و مراقبت پزشکی در دوران بارداری همچنان اهمیت دارد؛ نه به این دلیل که میتوان با این اقدامات از تمام موارد اوتیسم جلوگیری کرد، بلکه برای کاهش خطر عوارض شناختهشده عفونتها برای مادر و جنین. در مجموع، یافته جدید سرنخ مهمی درباره پیامدهای برخی عفونتهای مادرزادی ارائه میکند، اما اوتیسم اختلالی پیچیده است و نمیتوان آن را به یک عامل منفرد نسبت داد.