بیشتر ما ساعتهای زیادی از روز را پشت میز کار، مقابل رایانه یا روی مبل میگذرانیم؛ عادتی که ممکن است پیامدهایی فراتر از کمردرد و اضافهوزن داشته باشد. پژوهشها نشان میدهند نشستن طولانیمدت و کمتحرکی میتوانند با برخی جنبههای سلامت مغز، از جمله عملکرد شناختی و خطر زوال عقل در سنین بالاتر، ارتباط داشته باشند. بااینحال، هنوز نمیتوان گفت نشستن بهتنهایی و بهطور مستقیم باعث کوچکشدن مغز یا ابتلا به آلزایمر میشود.
در مطالعهای که در مقاله دینو به آن اشاره شده، اطلاعات ۴۰۴ فرد بررسی شد. پژوهشگران فعالیت بدنی شرکتکنندگان را با ابزارهای پوشیدنی طی یک هفته اندازهگیری کردند و سپس طی حدود هفت سال، وضعیت شناختی و تصاویر مغزی آنها را ارزیابی کردند. نتایج نشان داد افرادی که زمان بیشتری را بیتحرک میگذراندند، در برخی شاخصهای سلامت مغز وضعیت نامطلوبتری داشتند؛ حتی در میان کسانی که به میزان توصیهشده ورزش میکردند.
این یافته به معنای بیفایدهبودن ورزش نیست. فعالیت بدنی منظم همچنان برای سلامت عمومی و مغز اهمیت دارد، اما ممکن است نتواند تمام پیامدهای احتمالی نشستن طولانی و بدون وقفه را خنثی کند. مرورهای علمی نیز ارتباط میان رفتار کمتحرک و سلامت مغز را پیچیده میدانند و تأکید میکنند که نوع فعالیت، مدت نشستن و سن افراد میتوانند در نتایج نقش داشته باشند.
راهکار عملی، کمکردن زمان بیوقفه نشستن است. بلندشدن در فاصلههای منظم، چند دقیقه راهرفتن، انجام حرکات سبک و ایجاد فرصتهای بیشتر برای تحرک در طول روز میتواند انتخاب مناسبی باشد. برخی مرورهای پژوهشی نیز از احتمال بهبود کوتاهمدت بعضی تواناییهای شناختی، مانند حافظه و عملکرد اجرایی، پس از وقفههای حرکتی حمایت میکنند؛ هرچند شواهد هنوز برای تعیین یک برنامه دقیق و قطعی کافی نیست.
بنابراین، پیام اصلی این پژوهشها کنارگذاشتن ورزش نیست؛ بلکه بهتر است تحرک را به تمام ساعات روز گسترش دهیم و اجازه ندهیم ساعتهای طولانی بدون حرکت بگذرند. برای نتیجهگیری قطعی درباره اثر نشستن بر ساختار مغز و خطر آلزایمر، همچنان به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
خطرات دیگری از نشستن طولانی مدت که بهتر است بدانید: