ویتامین D یکی از مکمل‌های پرمصرف برای حفظ سلامت استخوان‌هاست؛ اما پژوهش‌ها نشان می‌دهند که همه شکل‌های این ویتامین لزوماً تأثیر یکسانی بر بدن ندارند. محققان دانشگاه ساری بریتانیا و چند مرکز پژوهشی همکار دریافته‌اند که مصرف مکمل ویتامین D2 ممکن است سطح ویتامین D3 را در خون کاهش دهد؛ موضوعی که پرسش‌هایی درباره تفاوت عملکرد این دو نوع مکمل ایجاد کرده است.
ویتامین D در مکمل‌ها عمدتاً به دو شکل D2 و D3 عرضه می‌شود. ویتامین D2 که ارگوکلسیفرول نام دارد، معمولاً از منابع قارچی و مخمری تولید می‌شود؛ در مقابل، بدن انسان هنگام قرار گرفتن پوست در معرض نور خورشید، ویتامین D3 یا کوله‌کلسیفرول می‌سازد. هر دو شکل می‌توانند سطح ویتامین D خون را افزایش دهند، اما مطالعات پیشین نشان داده‌اند که D3 معمولاً در افزایش و حفظ سطح این ویتامین مؤثرتر است.
پژوهش منتشرشده در مجله علمی Nutrition Reviews، نتایج چندین کارآزمایی بالینی تصادفی را بررسی کرد. در این فراتحلیل، پژوهشگران داده‌های مطالعات مختلف را کنار هم گذاشتند تا مشخص کنند مصرف مکمل D2 چه تغییری در سطح شکل فعال‌شده ویتامین D3 در خون ایجاد می‌کند. نتایج نشان داد سطح 25-هیدروکسی‌ویتامین D3 در افرادی که D2 دریافت کرده بودند، به‌طور میانگین کاهش پیدا کرده است.
این یافته به معنای بی‌فایده بودن ویتامین D2 نیست. هر دو نوع ویتامین می‌توانند به افزایش سطح کلی ویتامین D کمک کنند و در پیشگیری یا درمان مشکلات ناشی از کمبود این ویتامین نقش داشته باشند. نکته پژوهش جدیدتر این است که مصرف D2 ممکن است هم‌زمان با افزایش شکل مربوط به خودش، سطح D3 را پایین بیاورد؛ اثری که هنوز برای درک پیامدهای بلندمدت آن به تحقیقات بیشتری نیاز است.
پژوهشگران همچنین به مطالعات قبلی اشاره می‌کنند که تفاوت‌هایی میان اثرات D2 و D3 بر برخی سازوکارهای سیستم ایمنی گزارش کرده‌اند. بااین‌حال، از نتایج فعلی نمی‌توان نتیجه گرفت که مصرف D2 به‌طور قطعی باعث تضعیف سیستم ایمنی یا افزایش ابتلا به عفونت می‌شود. مشخص نیست تغییر مشاهده‌شده در سطح D3 در بلندمدت چه پیامد بالینی مهمی خواهد داشت.
بیشتر بخوانید: کلسیم و ویتامین D زیر سؤال رفتند؛ آیا این مکمل‌ها واقعاً جلوی شکستگی استخوان را می‌گیرند؟
در مجموع، این یافته‌ها نشان می‌دهند هنگام انتخاب مکمل ویتامین D باید به نوع آن نیز توجه کرد؛ اما انتخاب مناسب به شرایط فرد، علت مصرف، نتیجه آزمایش و توصیه پزشک بستگی دارد. افرادی که ویتامین D2 برایشان تجویز شده است، نباید صرفاً بر اساس این خبر مصرف آن را قطع یا خودسرانه با D3 جایگزین کنند.
