صبحانه‌نخوردن برای بسیاری از افراد به بخشی از برنامه روزانه تبدیل شده است؛ بعضی‌ها برای صرفه‌جویی در وقت از آن می‌گذرند و برخی دیگر تصور می‌کنند حذف وعده صبحگاهی به کاهش وزن کمک می‌کند. بااین‌حال، پژوهش‌های علمی نشان می‌دهند که عادت همیشگی به حذف صبحانه ممکن است با تغییراتی در سلامت متابولیک، وضعیت قلب و عروق و عملکرد ذهنی همراه باشد؛ هرچند این ارتباط‌ها برای همه افراد یکسان نیستند.
یک مرور نظام‌مند منتشرشده در سال ۲۰۲۵ در مجله Nutrition Research، نتایج ۶۶ مطالعه درباره پیامدهای حذف صبحانه را بررسی کرد. پژوهشگران ارتباط‌هایی میان این عادت و عواملی مانند افزایش وزن، اختلال در کنترل قند خون و برخی مشکلات مرتبط با سلامت روان و عملکرد شناختی گزارش کردند. بااین‌حال، تفاوت روش‌های مطالعات و نقش عواملی مانند کیفیت رژیم غذایی و میزان فعالیت بدنی، نتیجه‌گیری قطعی درباره علت و معلول را دشوار می‌کند.
یکی از نگرانی‌ها به سلامت قلب مربوط می‌شود. در یک مرور نظام‌مند از مطالعات آینده‌نگر که اطلاعات نزدیک به ۲۰۰ هزار بزرگسال را بررسی کرده بود، حذف منظم صبحانه با افزایش نسبی خطر بیماری‌های قلبی‌عروقی و مرگ‌ومیر ارتباط داشت. بااین‌حال، این یافته به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که صبحانه‌نخوردن علت مستقیم این پیامدهاست؛ زیرا سبک زندگی، شرایط اقتصادی و کیفیت کلی تغذیه نیز می‌توانند در نتایج نقش داشته باشند.
موضوع کاهش وزن نیز برخلاف تصور رایج، پاسخ ساده‌ای ندارد. یک مرور و فراتحلیل از هفت کارآزمایی تصادفی‌شده با مجموع ۴۲۵ شرکت‌کننده نشان داد حذف صبحانه در کوتاه‌مدت با کاهش اندک وزن همراه بود، اما در همین بررسی افزایش کلسترول بد یا LDL نیز مشاهده شد. تعداد محدود مطالعات و کوتاه‌بودن دوره بررسی اجازه نمی‌دهد این نتیجه را به همه افراد یا پیامدهای بلندمدت تعمیم دهیم.
از سوی دیگر، اهمیت صبحانه برای کودکان و نوجوانان بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. بررسی شواهد مورد استفاده در تدوین راهنمای تغذیه آمریکا برای سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ نشان می‌دهد مصرف منظم صبحانه در این گروه‌های سنی ممکن است با پیامدهای مطلوب‌تری در رشد و وضعیت وزن همراه باشد. در بزرگسالان، شواهد درباره تأثیر مستقیم صبحانه بر وزن محدودتر است و کیفیت مواد غذایی مصرفی و مجموع انرژی دریافتی روزانه نیز اهمیت دارند.
در نهایت، لازم نیست همه افراد خود را مجبور به خوردن صبحانه‌ای مفصل کنند؛ اما اگر حذف این وعده باعث گرسنگی شدید، پرخوری در ادامه روز یا انتخاب غذاهای کم‌ارزش شود، بازنگری در عادت غذایی می‌تواند مفید باشد. انتخابی مانند تخم‌مرغ، نان سبوس‌دار، لبنیات یا میوه می‌تواند صبحانه‌ای ساده و مغذی فراهم کند. آنچه اهمیت دارد، کیفیت کلی رژیم غذایی و تناسب آن با نیازهای بدن است؛ نه اینکه صرفاً خوردن یا نخوردن صبحانه را راه‌حلی قطعی برای سلامت یا کاهش وزن بدانیم.
بیشتر بخوانید:
منابع
