پزشکان در سومالیلند با موردی بسیار نادر در پزشکی روبهرو شدند؛ زنی ۴۲ ساله که سه سال با درد مزمن شکم زندگی کرده بود، پس از مراجعه به بیمارستان متوجه شد جنینی مرده و کاملاً کلسیفیهشده در حفره شکمی او قرار دارد. این وضعیت که «لیتوپدیون» یا «جنین سنگی» نامیده میشود، یکی از نادرترین عوارض بارداری خارجرحمی است.
این زن با سابقه چند سال درد در ناحیه پایین شکم و احساس سنگینی فزاینده به بیمارستان مراجعه کرد. بررسیهای اولیه نشان داد رحم او خالی است، اما تودهای غیرعادی در ناحیه شکم و لگن وجود دارد. آزمایش بارداری نیز منفی بود؛ موضوعی که تشخیص را پیچیدهتر میکرد.
پزشکان برای بررسی دقیقتر از سیتیاسکن و بازسازی سهبعدی استفاده کردند. تصاویر، ساختار استخوانی جنینی را نشان دادند که جمجمه، ستون فقرات، دندهها و استخوانهای دست و پا در آن قابل تشخیص بود. اندازه این توده کلسیفیهشده حدود ۱۸ در ۱۲ در ۱۰ سانتیمتر گزارش شد.
پدیده جنین سنگی زمانی شکل میگیرد که بارداری خارج از رحم، معمولاً در حفره شکمی، اتفاق بیفتد و جنین به دلایلی از بین برود. اگر بافتهای باقیمانده نتوانند جذب بدن شوند، ممکن است بهتدریج کلسیم در آنها رسوب کند. بدن در این شرایط بافت مرده را به شکلی محصور و کلسیفیه میکند؛ فرایندی که در موارد بسیار نادری به تشکیل لیتوپدیون منجر میشود.
تیم پزشکی پس از بررسی وضعیت بیمار، تصمیم به جراحی گرفت و توده کلسیفیهشده را با موفقیت از بدن او خارج کرد. گزارش پزشکان میگوید عمل بدون عارضه مهمی انجام شد و دردهای بیمار در پیگیریهای بعدی برطرف شدند.
بر اساس مرور پزشکی منتشرشده همراه این گزارش، تنها حدود ۳۳۰ تا ۳۴۰ مورد از این پدیده در ادبیات پزشکی طی حدود چهار قرن ثبت شده است. با وجود پیشرفت سونوگرافی و مراقبتهای بارداری، این اتفاق نشان میدهد بارداری خارجرحمی تشخیصدادهنشده میتواند در شرایط نادر، پیامدهایی غیرمنتظره و طولانیمدت داشته باشد.
نکته مهم این پرونده، صرفاً باقی ماندن جنین در بدن مادر نیست؛ بلکه منفی بودن تست بارداری و خالی بودن رحم در زمان مراجعه است. پس از پایان بارداری و از بین رفتن بافت فعال بارداری، آزمایش بارداری میتواند منفی شود؛ بنابراین این آزمایش بهتنهایی وجود یک عارضه قدیمی و غیرمعمول در شکم را رد نمیکند. البته چنین وضعیتی بسیار نادر است و درد یا توده شکمی باید با بررسی پزشکی ارزیابی شود.