تازه‌ترین تصاویر ماهواره‌ای از پایگاه هوایی زیرزمینی «عقاب ۴۴» از ادامه عملیات بازسازی در این تأسیسات نظامی ایران حکایت دارند؛ پایگاهی که طبق گزارش‌های منتشرشده، در سال جاری میلادی دست‌کم سه بار هدف حملات هوایی قرار گرفته است. آنچه این بار توجه رسانه‌ها را جلب کرده، ادامه ساخت‌وساز و پاک‌سازی بخش‌هایی از پایگاه با وجود آسیب‌های قبلی است.
بر اساس گزارشی که همشهری آنلاین با استناد به وب‌سایت آمریکایی The War Zone منتشر کرده، تصاویر ماهواره‌ای شرکت Planet Labs که در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶ ثبت شده‌اند، تکمیل بخشی از مسیر تاکسی‌وی، جمع‌آوری بقایای تجهیزات تخریب‌شده و برداشته‌شدن موانع روی باند پرواز را نشان می‌دهند. در مقابل، تعدادی از ساختمان‌های پشتیبانی همچنان آسیب‌دیده یا تخریب‌شده توصیف شده‌اند؛ بنابراین، تصاویر از ادامه بازسازی خبر می‌دهند، نه لزوماً بازگشت کامل پایگاه به وضعیت عملیاتی پیش از حملات.
پایگاه عقاب ۴۴ در بهمن ۱۴۰۱ رونمایی شد و در دل یک منطقه کوهستانی ساخته شده است. این تأسیسات دارای آشیانه‌های زیرزمینی، مسیرهای ارتباطی با باند پرواز و امکانات پشتیبانی از جنگنده‌هاست. در تصاویر منتشرشده هنگام معرفی پایگاه، جنگنده‌های اف۴ فانتوم نیز دیده می‌شدند. طراحی زیرزمینی می‌تواند بخشی از تجهیزات را در برابر حملات مستقیم محافظت کند، اما مسیرهای دسترسی، ورودی تونل‌ها و اتصال آشیانه‌ها به باند همچنان نقاط حساس چنین مجموعه‌ای هستند.
طبق روایت منتشرشده در همشهری آنلاین، حمله نخست در جریان جنگی که از ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، خسارت قابل‌توجهی در تصاویر ماهواره‌ای با وضوح پایین برجای نگذاشت. در حمله بعدی در اواخر مارس، تصاویر با وضوح بالاتر آثار اصابت در مسیرهای تاکسی‌وی و اطراف ورودی تونل‌ها و همچنین تخریب یک ساختمان را نشان می‌دادند. در حمله دیگری در ژوئیه نیز چند نقطه از پایگاه هدف قرار گرفتند و آسیب‌هایی در مسیرهای ارتباطی آن گزارش شد.
اهمیت بازسازی در چیست؟
#در پایگاه‌های هوایی زیرزمینی، فقط سالم ماندن آشیانه‌ها کافی نیست؛ جنگنده‌ها باید بتوانند از محل نگهداری خارج شوند، به باند برسند و عملیات پروازی انجام دهند. به همین دلیل، تعمیر مسیرهای تاکسی‌وی و بازگشایی باند می‌تواند از نظر کارکرد پایگاه مهم باشد. با این حال، برای ارزیابی آمادگی واقعی باید وضعیت تجهیزات، سامانه‌های پشتیبانی، نیروی انسانی و امکان انجام پرواز نیز مشخص باشد؛ مواردی که تصاویر ماهواره‌ای به‌تنهایی نمی‌توانند همه آن‌ها را تأیید کنند.
در گزارش همشهری آنلاین همچنین به ادامه بازسازی برخی تأسیسات زیرزمینی دیگر ایران اشاره شده است. این روند نشان می‌دهد ارزیابی خسارت نظامی نباید صرفاً بر تصاویر روزهای نخست پس از حمله تکیه کند؛ وضعیت تأسیسات ممکن است در هفته‌ها و ماه‌های بعد تغییر کند. در عین حال، ادامه عملیات عمرانی را نباید معادل احیای کامل توان نظامی دانست، زیرا سرعت و کیفیت تعمیرات و میزان تجهیزات قابل استفاده از اطلاعات عمومی موجود به‌طور کامل روشن نیست.
در مجموع، تصاویر جدید از عقاب ۴۴ تصویری پیچیده‌تر از دوگانه «نابودی کامل» یا «سالم ماندن کامل» ارائه می‌کنند: بخشی از زیرساخت‌ها همچنان آسیب‌دیده‌اند، اما فعالیت بازسازی نیز ادامه دارد. برای نتیجه‌گیری دقیق‌تر درباره وضعیت نیروی هوایی ایران، لازم است شواهد ماهواره‌ای با اطلاعات مستقل دیگر تطبیق داده شوند و میان آنچه تصاویر مستقیماً نشان می‌دهند و برداشت‌های نظامی از آن‌ها تفاوت گذاشته شود.
