خواص گل‌کلم چیست؟ ۷ فایده مهم برای سلامت بدن

گیزمکس
نویسنده: آلا محمدی
چهارشنبه 20 آبان 1405
خواص گل‌کلم و ارزش غذایی آن برای سلامت بدن
بررسی خواص تغذیه‌ای، فواید و عوارض گل‌کلم

گل‌کلم یکی از سبزیجات مغذی خانواده کلم‌هاست که با وجود کالری کم، مجموعه‌ای از ویتامین‌ها، مواد معدنی، فیبر و ترکیبات گیاهی مفید را در خود جای داده است.

این سبزی می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی سالم باشد و به تأمین مواد مغذی مورد نیاز بدن کمک کند.

۱. کمک به تقویت سیستم ایمنی بدن

گل‌کلم منبع مناسبی از ویتامین C است؛ ماده‌ای مغذی که در عملکرد طبیعی سیستم ایمنی، ساخت کلاژن و ترمیم بافت‌ها نقش دارد. مصرف این سبزی در کنار سایر منابع ویتامین C می‌تواند به تأمین نیاز روزانه بدن کمک کند.

۲. کمک به سلامت دستگاه گوارش

فیبر موجود در گل‌کلم به عملکرد منظم روده و بهبود حرکات دستگاه گوارش کمک می‌کند. این ماده همچنین می‌تواند در تغذیه باکتری‌های مفید روده نقش داشته باشد. البته مصرف زیاد گل‌کلم در بعضی افراد ممکن است باعث نفخ و تولید گاز شود.

۳. سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها و ترکیبات گیاهی

گل‌کلم از خانواده سبزیجات چلیپایی است و ترکیباتی به نام گلوکوزینولات دارد. این مواد هنگام خرد کردن، جویدن و هضم می‌توانند به ترکیبات فعال‌تری تبدیل شوند که در پژوهش‌های آزمایشگاهی به دلیل اثرات آنتی‌اکسیدانی و ضدالتهابی مورد توجه قرار گرفته‌اند.

۴. نقش احتمالی در کاهش خطر برخی سرطان‌ها

پژوهشگران درباره ارتباط مصرف سبزیجات چلیپایی مانند گل‌کلم، بروکلی و کلم با خطر برخی سرطان‌ها تحقیق کرده‌اند. یک تحلیل تجمیعی از ۱۷ مطالعه با بیش از ۹۷ هزار شرکت‌کننده که در سال ۲۰۲۵ در مجله BMC Gastroenterology منتشر شد، ارتباط میان مصرف بیشتر این سبزیجات و کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را گزارش کرد. با این حال، این یافته‌ها مشاهده‌ای هستند و ثابت نمی‌کنند که گل‌کلم به‌تنهایی از سرطان جلوگیری می‌کند.

۵. کمک به سلامت استخوان‌ها

گل‌کلم مقداری ویتامین K دارد؛ ویتامینی که در فرایند انعقاد خون و عملکرد پروتئین‌های مرتبط با استخوان نقش ایفا می‌کند. این سبزی همچنین مقداری مواد معدنی و مواد مغذی دیگر دارد که در کنار یک رژیم غذایی متنوع به حفظ سلامت عمومی بدن کمک می‌کنند.

۶. مفید برای رژیم‌های کنترل وزن

یک پیمانه گل‌کلم خردشده خام حدود ۲۷ کالری و نزدیک به ۲ گرم فیبر دارد. حجم نسبتاً زیاد، آب فراوان و کالری پایین آن باعث می‌شود بتوان از گل‌کلم در وعده‌های غذایی استفاده کرد، بدون اینکه کالری زیادی به غذا اضافه شود. جایگزین کردن بخشی از برنج یا سیب‌زمینی با گل‌کلم نیز یکی از روش‌های کاهش کالری دریافتی است.

۷. تأمین فولات و کولین مورد نیاز بدن

گل‌کلم حاوی فولات یا ویتامین B9 است؛ ماده‌ای ضروری برای ساخت سلول‌ها و تولید گلبول‌های قرمز که در دوران بارداری اهمیت ویژه‌ای دارد. این سبزی همچنین مقداری کولین دارد؛ ماده‌ای مغذی که در عملکرد مغز، حافظه، سیستم عصبی و سلامت کبد نقش دارد.

تازه‌ترین یافته‌های علمی درباره گل‌کلم در سال ۲۰۲۶

یک پژوهش منتشرشده در اکتبر ۲۰۲۶ در نشریه Scientia Horticulturae، ترکیبات شیمیایی و تغذیه‌ای چهار نوع گل‌کلم سفید، سبز، بنفش و زرد را بررسی کرده است. محققان با استفاده از روش متابولومیکس، هزاران ترکیب را در این نمونه‌ها شناسایی کردند و دریافتند که رنگ‌های مختلف با تفاوت در ترکیبات گیاهی همراه هستند. برای مثال، گل‌کلم بنفش آنتوسیانین بیشتری داشت و نوع سبز از نظر برخی ترکیبات مرتبط با گلوکوزینولات‌ها غنی‌تر بود.

این یافته نشان می‌دهد رنگ گل‌کلم فقط یک تفاوت ظاهری نیست و می‌تواند با ترکیب مواد مغذی و ترکیبات گیاهی آن ارتباط داشته باشد؛ البته این پژوهش به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که یک نوع گل‌کلم برای سلامت انسان برتری قطعی دارد.

همچنین پژوهشی در مه ۲۰۲۶ در نشریه European Food Research and Technology اثر روش‌های مختلف پخت و انجماد بر میزان سولفورافان در سبزیجات خانواده کلم را بررسی کرد. نتایج نشان داد روش پخت بر میزان این ترکیب اثر می‌گذارد و سرخ‌کردن در میان روش‌های بررسی‌شده با کاهش بیشتری همراه بوده است. بنابراین روش آماده‌سازی گل‌کلم نیز می‌تواند بر حفظ برخی ترکیبات مفید آن تأثیر بگذارد.

گل‌کلم خام بهتر است یا پخته؟

گل‌کلم خام بخشی از ترکیبات حساس به حرارت را بهتر حفظ می‌کند، اما ممکن است برای بعضی افراد نفخ بیشتری ایجاد کند. بخارپز کردن ملایم می‌تواند راه مناسبی برای آماده‌سازی آن باشد. در مقابل، جوشاندن طولانی‌مدت ممکن است باعث انتقال بخشی از مواد محلول در آب به آب پخت شود.

چه کسانی باید در مصرف گل‌کلم احتیاط کنند؟

گل‌کلم برای بیشتر افراد یک ماده غذایی سالم محسوب می‌شود، اما افراد مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر یا کسانی که به نفخ حساس هستند ممکن است با مصرف آن دچار ناراحتی گوارشی شوند. بهتر است این افراد مقدار مصرف را به‌تدریج افزایش دهند و واکنش بدنشان را بررسی کنند. در صورت وجود حساسیت غذایی نیز باید از مصرف آن خودداری شود.

گل‌کلم را نباید یک ماده غذایی معجزه‌آسا یا درمان‌کننده بیماری‌ها دانست. نکته مهم این است که با کالری کم، فیبر، ویتامین C، فولات و ترکیبات گیاهی متنوعی به بدن می‌رساند. برای بهره‌مندی بهتر از خواص آن، می‌توان گل‌کلم را به‌صورت خام، بخارپز یا پخته ملایم در کنار سایر سبزیجات مصرف کرد و در برنامه غذایی به تنوع توجه داشت.

منبع این گزارش

نظرات کاربرانکپی متنکپی لینک