کمبود پروتئین فقط روی عضلات اثر نمیگذارد؛ در صورت طولانیشدن دریافت ناکافی این ماده مغذی، موها، پوست و حتی حجم بافتهای صورت نیز ممکن است تغییر کنند.
با این حال، هیچکدام از این نشانهها بهتنهایی کمبود پروتئین را ثابت نمیکنند و برای تشخیص باید وضعیت تغذیه و سلامت فرد بررسی شود.
۱. پفکردگی صورت و اطراف چشم
# یکی از تغییراتی که در کمبود شدید پروتئین ممکن است دیده شود، تجمع مایعات در بافتهای بدن است. آلبومین، پروتئینی که در کبد ساخته میشود، به حفظ مایعات درون رگهای خونی کمک میکند. کاهش شدید آن میتواند باعث نشت مایعات به بافتها و ایجاد ورم شود؛ این وضعیت در بعضی افراد در صورت و اطراف چشم نیز خود را نشان میدهد.
۲. فرورفتگی گونهها و لاغرتر شدن صورت
# وقتی بدن برای مدت طولانی پروتئین و انرژی کافی دریافت نکند، ممکن است برای تأمین نیازهای حیاتی خود از ذخایر عضلانی استفاده کند. کاهش توده عضلانی و بافتهای زیرپوستی میتواند ظاهر صورت را لاغرتر کند و باعث شود گونهها یا ناحیه شقیقهها فرورفتهتر به نظر برسند.
۳. خشکی و تغییر ظاهر پوست
# پروتئینها در ساخت و ترمیم بافتهای بدن نقش دارند. دریافت ناکافی آنها، بهویژه در شرایط سوءتغذیه، میتواند با خشکی، کاهش انعطافپذیری و تغییر ظاهر پوست همراه باشد. البته خشکی پوست دلایل متعددی دارد و کمبود آب، برخی بیماریها و کمبود ویتامینها نیز میتوانند چنین نشانهای ایجاد کنند.
۴. نازکشدن و ریزش موها
# موها برای رشد و حفظ ساختار خود به پروتئین نیاز دارند. وقتی دریافت پروتئین بهاندازه کافی نباشد، بدن منابع موجود را برای عملکردهای حیاتیتر مصرف میکند و ممکن است رشد موها تحت تأثیر قرار بگیرد. نازکشدن موها، شکنندگی و افزایش ریزش از تغییراتی هستند که در سوءتغذیه و کمبود پروتئین ممکن است مشاهده شوند.
چطور بفهمیم واقعاً کمبود پروتئین داریم؟
# تغییرات ظاهری صورت بهتنهایی معیار قابل اعتمادی برای تشخیص نیستند. پزشک ممکن است با بررسی رژیم غذایی، تغییرات وزن، وضعیت عضلات و آزمایش خون مانند اندازهگیری آلبومین و پروتئین کل، احتمال سوءتغذیه یا مشکلات مرتبط را ارزیابی کند. البته نتایج آزمایش نیز باید در کنار وضعیت بالینی فرد تفسیر شوند.
اگر همزمان با تغییرات ظاهری صورت، کاهش وزن ناخواسته، ضعف عضلانی، خستگی مداوم یا دیر خوبشدن زخمها را تجربه میکنید، بهتر است وضعیت تغذیه خود را بررسی کنید. افزایش خودسرانه مصرف مکملهای پروتئینی همیشه راهحل مناسبی نیست؛ زیرا نیاز بدن به سن، وزن، میزان فعالیت و وضعیت سلامت بستگی دارد. منابع غذایی مانند تخممرغ، لبنیات، ماهی، گوشت، حبوبات و سویا میتوانند در تأمین پروتئین روزانه نقش داشته باشند.