شاید تصور کنید «قلب شکسته» فقط توصیفی برای ناراحتی شدید بعد از یک اتفاق عاطفی است، اما پزشکی وضعیت متفاوتی را نشان میدهد. سندروم قلب شکسته یا کاردیومیوپاتی تاکوتسوبو (Takotsubo) یک بیماری واقعی قلبی است که معمولاً پس از یک فشار شدید عاطفی یا جسمی رخ میدهد و میتواند با درد ناگهانی قفسه سینه و تنگی نفس آغاز شود؛ علائمی که بهراحتی با حمله قلبی اشتباه گرفته میشوند.
در این بیماری، بخشی از عضله قلب بهطور موقت ضعیف میشود و توانایی طبیعی خود برای پمپاژ خون را از دست میدهد. علت دقیق هنوز بهطور کامل مشخص نیست، اما افزایش ناگهانی هورمونهای مرتبط با استرس، از جمله آدرنالین، یکی از توضیحات اصلی دانشمندان است. برخلاف حمله قلبی معمولی، در سندروم قلب شکسته معمولاً انسداد قابلتوجهی در عروق کرونر وجود ندارد.
محرک این وضعیت همیشه یک اتفاق عاطفی نیست. مرگ یا از دست دادن یکی از نزدیکان، جدایی، درگیری شدید و فشارهای روانی میتوانند زمینهساز آن باشند، اما بیماری شدید، جراحی، درد شدید، حمله آسم و حتی برخی عفونتها نیز بهعنوان محرکهای جسمی شناخته شدهاند. پژوهشی که در سال ۲۰۲۶ در منابع انجمن قلب اروپا منتشر شد، نشان داد حدود ۳۰ درصد بیماران مورد بررسی، محرک جسمی برای سندروم تاکوتسوبو داشتند.
یکی از نکات مهم این است که علائم سندروم قلب شکسته را نباید صرفاً به اضطراب یا ناراحتی روحی نسبت داد. درد قفسه سینه، تنگی نفس و غش میتوانند از نشانههای آن باشند و از آنجا که علائم و حتی برخی نتایج آزمایشها ممکن است شبیه حمله قلبی باشند، تشخیص معمولاً در بیمارستان انجام میشود. پزشکان ممکن است از نوار قلب، آزمایش خون، اکوکاردیوگرافی، تصویربرداری قلب و در صورت نیاز آنژیوگرافی برای مشخص کردن علت استفاده کنند.
خبر امیدوارکننده این است که اختلال عملکرد قلب در بسیاری از بیماران موقتی است و عملکرد قلب میتواند طی چند هفته بهبود پیدا کند. با این حال، این بیماری همیشه بیخطر نیست و در مواردی میتواند به افت شدید فشار خون، اختلال ریتم قلب، تجمع مایع در ریه، لخته خونی یا نارسایی قلبی منجر شود. انجمن قلب آمریکا نیز تأکید کرده است که با وجود ماهیت معمولاً برگشتپذیر بیماری، مرحله حاد میتواند عوارض جدی داشته باشد.
به همین دلیل، اگر فردی پس از یک شوک عاطفی، استرس شدید یا حتی یک بیماری جسمی ناگهان دچار درد یا فشار در قفسه سینه، تنگی نفس، تپش قلب یا غش شود، نباید تصور کند که مشکل فقط ناشی از استرس است. تشخیص سندروم قلب شکسته نیازمند بررسی پزشکی است و چون علائم آن میتواند با حمله قلبی مشترک باشد، مراجعه فوری برای ارزیابی اهمیت دارد.