آیا زنان واقعاً درد بیشتری نسبت به مردان تجربه میکنند؟ یک مطالعه عظیم که دادههای بیش از ۶.۱ میلیون نفر از ۱۱۸ کشور را بررسی کرده، پاسخ قابلتوجهی برای این پرسش ارائه کرده است. پژوهشگران دریافتند شیوع درد در زنان در تمام ۱۱ ناحیه بدن که مورد بررسی قرار گرفتهاند، بیشتر از مردان بوده است؛ نتیجهای که نشان میدهد تفاوت جنسیتی در تجربه درد بسیار گستردهتر از چیزی است که تصور میشد.
این پژوهش که در مجله معتبر Nature Medicine منتشر شده، اطلاعات ۶٬۱۲۵٬۴۵۹ نفر را از ۹۰۲ منبع جمعیتی در ۱۱۸ کشور با یکدیگر ترکیب کرده است. هدف محققان این بود که برای نخستین بار تصویری جهانی از میزان و الگوی درد در طول زندگی انسان ایجاد کنند. بر اساس نتایج، شیوع انواع درد از حدود ۲ درصد برای درد صورت تا حدود ۴۰ درصد برای کمردرد متغیر بود.
تفاوت میان زنان و مردان نیز تقریباً در سراسر بدن دیده شد. پژوهشگران گزارش کردند که خطر تجربه درد در زنان بسته به ناحیه بدن بین ۱.۰۸ تا ۱.۸۳ برابر مردان بوده است. این یعنی اختلاف در برخی انواع درد بسیار چشمگیر است و نمیتوان آن را صرفاً به یک بیماری یا ناحیه خاص از بدن نسبت داد.
نتایج این مطالعه با پژوهشهای قبلی نیز همخوانی دارد. برای نمونه، یک بررسی بزرگ روی دو پایگاه داده پزشکی آمریکا نشان داد از میان ۱۹۵ مفهوم مختلف مرتبط با درد، ۷۲.۹ درصد در پایگاه All of Us و ۸۲.۶ درصد در پایگاه Epic Cosmos در زنان شیوع بیشتری داشتند. در مقابل، درد در برخی نواحی مانند قفسه سینه، اندامهای تحتانی و ناحیه کشاله ران در مردان بیشتر مشاهده شد.
اما دانشمندان هنوز پاسخ قطعی برای علت این اختلاف ندارند. تفاوتهای هورمونی و زیستی، عملکرد سیستم ایمنی، عوامل اجتماعی و اقتصادی و حتی نحوه ارزیابی و ثبت درد در سیستم درمانی میتوانند در این مسئله نقش داشته باشند. مؤسسه ملی سلامت آمریکا نیز در سال ۲۰۲۶ به پژوهشی اشاره کرده که نشان میدهد تفاوت عملکرد برخی سلولهای ایمنی ممکن است در مزمن شدن درد در زنان نقش داشته باشد؛ البته این بخش از شواهد فعلاً عمدتاً از مطالعات حیوانی به دست آمده است.
بیشتر بخوانید: چربی شکمی و افزایش خطر اندومتریوز در زنان
موضوع فقط بیشتر بودن درد نیست؛ نحوه برخورد سیستم درمانی با درد زنان نیز اهمیت دارد. یک مطالعه منتشرشده در PNAS نشان داد در دادههای اورژانس مربوط به ۲۱٬۸۵۱ بیمار، زنان با وجود شرایط قابل مقایسه کمتر از مردان داروی ضددرد دریافت کردهاند و احتمال ثبت نمره درد آنها توسط پرستاران نیز پایینتر بوده است. این یافتهها نشان میدهد تفاوت در تجربه درد و تفاوت در نحوه مدیریت آن دو مسئله جداگانه اما مرتبط هستند.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این نتایج به معنی آن نیست که هر زن الزاماً درد بیشتری از هر مرد تجربه میکند. تفاوتهای فردی بسیار زیاد است و سن، بیماری، شرایط زندگی و عوامل متعدد دیگری بر تجربه درد اثر میگذارند. آنچه مطالعه جدید نشان میدهد، یک الگوی آماری بسیار قدرتمند در مقیاس جهانی است: در سطح جمعیت، زنان در طول زندگی با بار درد بیشتری نسبت به مردان مواجه هستند.