بانک مرکزی با راهاندازی سامانه «حسام» امکان مشاهده و مدیریت متمرکز حسابهای بانکی اشخاص حقیقی را فراهم کرده است.
اگر در طول سالها در چند بانک حساب باز کردهاید و حالا تعدادی از آنها را استفاده نمیکنید، میتوانید حسابهای خود را یکجا مشاهده کرده و برای بستن حسابهای مازاد و غیرضروری درخواست ثبت کنید.
سامانه حسام چیست؟
# «حسام» مخفف سامانه مدیریت حسابهای مازاد بانکی است؛ بستری که بانک مرکزی برای ساماندهی حسابهای اشخاص حقیقی راهاندازی کرده است. این سامانه بر پایه اطلاعات سامانه سیاح بانک مرکزی کار میکند؛ سیاح اطلاعات حسابهای افتتاحشده در شبکه بانکی را در خود ثبت میکند.
تفاوت حسام با سامانههای قبلی این است که کاربر فقط فهرست حسابهای خود را نمیبیند، بلکه میتواند حسابهایی را که دیگر به آنها نیاز ندارد انتخاب کرده و درخواست بستن آنها را بهصورت غیرحضوری ثبت کند.
سامانه حسام چه مشکلی را حل میکند؟
# خیلی از افراد طی سالهای گذشته در بانکهای مختلف حساب باز کردهاند؛ بعضی از این حسابها ممکن است سالها بدون استفاده باقی مانده باشند و حتی صاحب حساب از وجود برخی از آنها اطلاع دقیقی نداشته باشد.
بانک مرکزی اعلام کرده تعداد حسابهای اشخاص حقیقی در شبکه بانکی به حدود ۶۵۰ میلیون حساب رسیده و هدف این است که این تعداد بهتدریج کاهش پیدا کند. حسام برای همین منظور ایجاد شده تا افراد بتوانند حسابهای غیرضروری خود را شناسایی و تعیین تکلیف کنند.
چطور حسابهای بانکی اضافه را ببندیم؟
# فرآیند کار نسبتاً ساده است:
۱. وارد سامانه حسام شوید.
آدرس اعلامشده برای سامانه:
hesam.cis.cbi.ir
۲. احراز هویت کنید.
ورود به سامانه از طریق سازوکار احراز هویت پنجره خدمات دولت انجام میشود و طبق اطلاعات منتشرشده، احراز هویت سطح ۳ مورد نیاز است.
۳. فهرست حسابهای خود را مشاهده کنید.
پس از ورود، حسابهای ثبتشده به نام شما در بانکها و مؤسسات اعتباری مختلف نمایش داده میشوند.
۴. حسابهای غیرضروری را انتخاب کنید.
حسابهایی را که دیگر به آنها نیاز ندارید مشخص کنید و برای بستن آنها درخواست بدهید.
۵. یک حساب را بهعنوان «حساب پایه» انتخاب کنید.
این قسمت بسیار مهم است؛ حساب پایه همان حسابی است که قرار است موجودی حسابهای بستهشده به آن منتقل شود.
۶. درخواست را ثبت کنید.
درخواست به شکل الکترونیکی برای بانک مربوطه ارسال میشود. بانک وضعیت حساب را بررسی میکند و اگر مانع قانونی یا تعهدی برای بستن آن وجود نداشته باشد، حساب بسته خواهد شد.
پول داخل حسابی که میبندیم چه میشود؟
# این یکی از مهمترین قابلیتهای حسام است.
اگر حسابی که برای بستن انتخاب کردهاید موجودی داشته باشد، قرار نیست پول آن از بین برود یا مجبور باشید قبل از ثبت درخواست به شعبه مراجعه کنید. مانده حساب بستهشده به حساب پایهای که خودتان انتخاب کردهاید منتقل میشود.
بنابراین اگر مثلاً در سه بانک مختلف حساب دارید و میخواهید دو حساب را ببندید، میتوانید حساب سوم را بهعنوان حساب پایه تعیین کنید تا موجودی حسابهای بستهشده به آن منتقل شود.
آیا برای بستن حساب باید به بانک مراجعه کنیم؟
# در حالت عادی، هدف حسام این است که فرآیند تعیین تکلیف و بستن حسابهای مشمول طرح بدون مراجعه حضوری انجام شود. درخواست از طریق سامانه ثبت و به بانک مربوطه ارسال میشود.
با این حال، بستن حساب به معنی نادیده گرفتن تعهدات بانکی نیست. اگر حساب دارای محدودیت قانونی، تعهد یا وضعیت خاصی باشد، بانک ابتدا باید آن موضوع را بررسی و تعیین تکلیف کند.
قبل از بستن حساب چه چیزهایی را بررسی کنیم؟
# قبل از انتخاب یک حساب برای بستن، بهتر است مطمئن شوید هیچ خدمت مهمی به آن وابسته نیست. برای مثال:
- حقوق به این حساب واریز نمیشود.
- یارانه یا سود خاصی به آن حساب وابسته نیست.
- چک در جریان مرتبط با حساب ندارید.
- تسهیلات یا اقساط بانکی به آن متصل نیست.
- برداشت یا واریز خودکار مهمی از آن انجام نمیشود.
- از حساب برای دریافت خدمات یک بانک خاص استفاده نمیکنید.
اگر حسابی برای یکی از این موارد استفاده میشود، بهتر است قبل از بستن آن، حساب مقصد و اطلاعات مربوط به پرداختها را تغییر دهید.
اگر یک حساب ناشناس به نام ما بود چه کنیم؟
# این بخش یکی از کاربردهای مهم سامانه حسام است. اگر پس از ورود متوجه شدید حسابی به نام شما ثبت شده که آن را نمیشناسید یا از افتتاح آن اطلاعی ندارید، نباید موضوع را نادیده بگیرید.
ابتدا اطلاعات حساب را بررسی کنید و برای تعیین تکلیف آن از مسیرهای پیشبینیشده اقدام کنید. وجود یک حساب ناشناس میتواند موضوع مهمی باشد و بهتر است تا روشن شدن وضعیت آن، بیتفاوت از کنار آن عبور نکنید.
حساب مازاد یعنی چه؟
# در مقررات بانکی، «حساب مازاد» به حسابهای سپرده غیرتجاری گفته میشود که از تعداد مجاز تعیینشده بیشتر باشند. در ضوابط اجرایی بانک مرکزی، برای هر شخص حقیقی حداکثر ۵ حساب سپرده انفرادی غیرتجاری و ۲ حساب سپرده مشترک غیرتجاری در نظر گرفته شده است.
بنابراین صرف داشتن چند حساب به این معنی نیست که همه آنها باید فوراً بسته شوند؛ وضعیت حساب و نوع آن اهمیت دارد و سامانه حسام برای مشاهده و تعیین تکلیف این حسابها طراحی شده است.
سؤالات متداول درباره سامانه حسام
# سامانه حسام چیست؟
سامانه حسام درگاه متمرکز بانک مرکزی برای مشاهده، مدیریت و تعیین تکلیف حسابهای بانکی مازاد اشخاص حقیقی است.
آدرس سامانه حسام چیست؟
آدرس اعلامشده برای استفاده از سامانه hesam.cis.cbi.ir است. برای جلوگیری از ورود به سایتهای جعلی، آدرس را مستقیماً وارد مرورگر کنید.
آیا بستن حساب از طریق حسام حضوری است؟
خیر؛ هدف سامانه این است که درخواست بستن حسابهای مشمول بهصورت غیرحضوری ثبت و برای بانک مربوطه ارسال شود.
آیا پول حسابی که میبندیم از بین میرود؟
خیر. در صورت وجود موجودی، مانده حساب بستهشده به حساب پایهای که کاربر انتخاب کرده منتقل میشود.
حساب پایه چیست؟
حساب پایه حسابی است که کاربر انتخاب میکند تا مانده حسابهای قابلبستن به آن منتقل شود.
آیا برای انتقال موجودی باید ابتدا پول را خودمان جابهجا کنیم؟
طبق فرآیند اعلامشده، اگر حساب قابلبستن موجودی داشته باشد، مانده آن بهصورت سیستمی به حساب پایه منتخب منتقل میشود.
آیا هر حسابی را میتوان از طریق حسام بست؟
خیر. بانک مربوطه باید وضعیت حساب را بررسی کند و وجود تعهدات یا موانع قانونی میتواند مانع بستن حساب شود.
اگر حسابی برای حقوق یا یارانه استفاده میشود، آن را ببندیم؟
بهتر است ابتدا اطلاعات واریز را به حساب دیگری منتقل کنید و بعد برای بستن حساب اقدام کنید.
اگر حساب ناشناسی به نام من وجود داشته باشد چه کار کنم؟
موضوع را جدی بگیرید، جزئیات حساب را بررسی کنید و از مسیرهای رسمی برای تعیین تکلیف آن اقدام کنید.
سامانه حسام با سامانه سیاح چه تفاوتی دارد؟
سیاح زیرساخت ثبت و نگهداری اطلاعات حسابهای بانکی در بانک مرکزی است، در حالی که حسام برای مشاهده و مدیریت حسابهای اشخاص و ثبت درخواست تعیین تکلیف و بستن حسابهای مازاد طراحی شده است.
آیا استفاده از سامانه حسام هزینه دارد؟
طبق گزارشهای منتشرشده درباره راهاندازی سامانه، استفاده از این خدمت و ثبت درخواست تعیین تکلیف حساب رایگان اعلام شده است.
اگر در چند بانک حسابهای قدیمی، بلااستفاده یا فراموششده دارید، سامانه حسام میتواند راه سادهتری برای ساماندهی آنها باشد.
مهمترین قابلیت آن این است که میتوانید حسابهای خود را یکجا ببینید، حسابهای غیرضروری را برای بستن انتخاب کنید و موجودی حسابهای قابلبستن را به یک حساب پایه منتقل کنید؛ بدون اینکه برای هر حساب الزاماً به شعبه مراجعه کنید. البته پیش از بستن هر حساب باید وضعیت حقوق، یارانه، چکها، اقساط، تسهیلات و سایر خدمات متصل به آن را بررسی کنید.