ربات‌های انسان‌نما برای اولین بار یک موجود زنده را جراحی کردند

پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا در سان‌دیگو تیغ جراحی را به دو ربات انسان‌نما سپردند. این ربات‌ها برای نخستین‌بار در تاریخ، عمل جراحی روی یک پستاندار بزرگ‌جثنه زنده را با موفقیت به انجام رساندند.

به گزارش Forbes بر اساس نتایج پژوهش جدیدی که در نشریه معتبر Nature منتشر شده، دو ربات انسان‌نما توانستند در آزمایش‌های انجام‌شده روی پستانداران بزرگ عمل جراحی کیسه صفرا (Cholecystectomy) را انجام دهند. در یکی از این آزمایش‌ها، یک ربات در کنار یک جراح انسانی به‌عنوان دستیار فعالیت کرد و در آزمایش دوم، دو ربات انسان‌نما به‌صورت مشترک و بدون دخالت مستقیم جراح، کل فرایند جراحی را به پایان رساندند.

اگرچه ربات‌های جراحی سال‌هاست در بیمارستان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند، اما اغلب آن‌ها بازوهای رباتیکی بزرگ، ثابت و بسیار گران‌قیمت هستند که برای نصب و استفاده به اتاق عمل اختصاصی نیاز دارند. در مقابل، سامانه جدید دانشگاه سن‌دیگو بر پایه یک ربات انسان‌نما توسعه یافته که ظاهراً از مدل Unitree G1 مشتق شده است.

سامانه‌های جراحی رباتیک معمولاق حدود ۸۰۰ کیلوگرم وزن دارند. اما این ربات که «Surgie» نام دارد، تنها ۱.۵ متر ارتفاع و حدود ۲۷ کیلوگرم وزن دارد. ابعاد کوچک و وزن پایین این ربات باعث می‌شود بتوان از آن در کلینیک‌های کوچک، بیمارستان‌های صحرایی و حتی مأموریت‌های فضایی استفاده کرد.

به گفته پژوهشگران، هدف اصلی این پروژه جایگزینی پزشکان نیست، بلکه افزایش دسترسی به خدمات جراحی در مناطقی است که با کمبود نیروی متخصص مواجه هستند. کمبود جراح و افزایش فهرست انتظار بیماران، به‌ویژه در مناطق روستایی یا دورافتاده، یکی از چالش‌های مهم نظام سلامت در بسیاری از کشورها محسوب می‌شود.

در این سامانه، جراحان از راه دور و با استفاده از ابزارهای استاندارد جراحی که به آداپتورهای ویژه مجهز شده‌اند، ربات‌ها را کنترل می‌کنند. این فناوری مراحل مختلفی از جمله شبیه‌سازی آزمایشگاهی، آزمایش روی حیوانات و در نهایت جراحی زنده را پشت سر گذاشته است.

با وجود موفقیت این آزمایش‌ها، پژوهشگران تأکید می‌کنند که فناوری هنوز در مراحل اولیه توسعه قرار دارد. در جریان جراحی‌ها، ربات‌ها چند بار به کالیبراسیون مجدد نیاز پیدا کردند، مدت زمان انجام عمل نسبت به روش‌های معمول طولانی‌تر بود و تأخیر میان حرکت دست جراح و واکنش ربات همچنان یکی از چالش‌های اصلی جراحی از راه دور محسوب می‌شود.

با این حال، محققان معتقدند ربات‌های جراحی متداول نیز در سال‌های ابتدایی توسعه با محدودیت‌های مشابهی روبه‌رو بودند و به مرور زمان به فناوری‌های قابل اعتماد امروزی تبدیل شدند.

تیم تحقیقاتی دانشگاه سن‌دیگو معتقد است در آینده، ربات‌های انسان‌نما تنها وظیفه انجام جراحی را بر عهده نخواهند داشت، بلکه می‌توانند در نقش اعضای کامل تیم درمان فعالیت کنند و از آماده‌سازی تجهیزات و جابه‌جایی ابزارها گرفته تا مدیریت محیط اتاق عمل و کمک به کادر درمان حضور داشته باشند.

بیشتر بخوانید: ساخت عضلات ربات‌های انسان‌نما با فناوری تولید کفش!

بر اساس گزارش اخیر مؤسسه Morgan Stanley، چین که هم‌اکنون یکی از پیشگامان این حوزه محسوب می‌شود، تا سال ۲۰۳۰ سالانه حدود ۴۴۶ هزار ربات انسان‌نما تولید خواهد کرد و سهم ربات‌های انسان‌نما با اندازه شبیه انسان از بازار نیز از ۳۰ درصد در سال ۲۰۲۶ به حدود ۷۰ درصد در سال ۲۰۲۸ خواهد رسید.

اگرچه استفاده بالینی از ربات‌های انسان‌نمای جراح هنوز به آزمایش‌های بیشتر و دریافت مجوزهای قانونی نیاز دارد، اما موفقیت این پروژه را می‌توان یکی از مهم‌ترین گام‌ها در مسیر ورود نسل جدید ربات‌ها به اتاق‌های عمل دانست.