رضا تقی‌پور، وزیر اسبق ارتباطات و عضو حقیقی شورای عالی فضای مجازی، در اظهاراتی درباره احتمال گسترش درگیری‌های نظامی به زیرساخت‌های ارتباطی گفت بحران اینترنت می‌تواند به یکی از مراحل بعدی تقابل تبدیل شود. او با اشاره به موقعیت راهبردی تنگه هرمز و باب‌المندب، هشدار داد که دشمنان ایران باید این موضوع را جدی بگیرند.
بیشتر بخوانید:
تقی‌پور در توضیح دیدگاه خود، اختلال در ارتباطات دیجیتال را با پیامدهای بسته‌شدن تنگه هرمز برای بازار انرژی مقایسه کرد. از نظر او، همان‌طور که محدودیت در این گذرگاه دریایی می‌تواند فشار اقتصادی ایجاد کند، زیرساخت‌های ارتباطی نیز ممکن است به عاملی اثرگذار در تنش‌های آینده تبدیل شوند. این اظهارات در شرایطی مطرح شده که در روزهای اخیر بحث احتمال هدف قرارگرفتن کابل‌های اینترنتی زیر دریا در صورت ازسرگیری جنگ دوباره مطرح شده است.
کابل‌های زیردریایی فیبر نوری بخش مهمی از ارتباطات بین‌المللی اینترنت را منتقل می‌کنند. این کابل‌ها کشورها، مراکز داده و شبکه‌های مخابراتی را به یکدیگر متصل می‌کنند و برای خدماتی مانند ارتباطات بین‌المللی، تراکنش‌های مالی، تجارت الکترونیکی و رایانش ابری اهمیت دارند. آسیب‌دیدن این زیرساخت‌ها می‌تواند باعث افت سرعت، افزایش تأخیر و اختلال در بخشی از خدمات شود؛ البته شدت پیامدها به تعداد کابل‌های آسیب‌دیده و ظرفیت مسیرهای جایگزین بستگی دارد.
اهمیت تنگه هرمز در این بحث به عبور چندین کابل ارتباطی از محدوده خلیج فارس مربوط می‌شود. با این حال، نباید تصور کرد که تمام اینترنت جهان از این مسیر عبور می‌کند. گزارش‌های رسانه‌ای به نقل از کارشناسان شبکه نشان می‌دهند سهم این گذرگاه از ظرفیت پهنای باند بین‌المللی جهان محدود است؛ بنابراین، آسیب به کابل‌های هرمز لزوماً به قطع سراسری اینترنت در جهان منجر نمی‌شود، هرچند ممکن است برای کشورهای منطقه و مسیرهای ارتباطی وابسته به این کابل‌ها پیامدهای جدی داشته باشد.
در روزهای اخیر، مقام‌های دیگری نیز درباره این موضوع اظهارنظر کرده‌اند. یدالله جوانی، معاون سیاسی سپاه، پیش‌تر درباره احتمال هدف قرارگرفتن کابل‌های ارتباطی در صورت حمله به زیرساخت‌های ایران هشدار داده بود. هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره بررسی سناریوهای احتمالی حمله به کابل‌های زیردریایی در صورت ازسرگیری جنگ منتشر شده است؛ با این حال، اظهارات تهدیدآمیز یا گزارش درباره سناریوهای احتمالی را نباید به معنای وقوع حمله یا قطعی قریب‌الوقوع اینترنت دانست.
پیامدهای احتمالی آسیب به کابل‌ها تنها به دسترسی کاربران به وب‌سایت‌ها محدود نیست. کسب‌وکارهای متکی به سرویس‌های ابری، ارتباط شرکت‌ها با شرکای خارجی، خدمات مالی و بخشی از زیرساخت‌های فناوری اطلاعات نیز ممکن است تحت تأثیر قرار بگیرند. در صورت آسیب هم‌زمان به چند مسیر، انتقال ترافیک به مسیرهای جایگزین می‌تواند دشوارتر شود و تعمیر کابل‌ها نیز به دلیل شرایط امنیتی و نیاز به کشتی‌های تخصصی، زمان‌بر باشد.
نکته کلیدی این است که «بحران اینترنت» الزاماً به معنای قطع اینترنت در سراسر جهان نیست. اختلال در چند کابل می‌تواند برای برخی کشورها و اپراتورها بسیار جدی باشد، اما اثر نهایی به مسیرهای پشتیبان، ظرفیت شبکه و سرعت تعمیر بستگی دارد. در حال حاضر، اظهارات تقی‌پور یک هشدار درباره احتمال استفاده از زیرساخت‌های ارتباطی در تقابل‌های آینده است؛ نه اعلام رسمی وقوع حمله یا قطع قطعی اینترنت جهانی.
