اصغر فرهادی، کارگردان شناختهشده سینمای ایران، در جشنواره فیلم ریو در برزیل اظهاراتی صریح و جنجالی درباره تصویر ایران در هالیوود و نگاه سینمای آمریکا به کشورهای دیگر مطرح کرد؛ سخنانی که بخش مهم آن مستقیماً متوجه ادعای آمریکاییها درباره دموکراسی بود.
فرهادی در این نشست با اشاره به فیلم «آرگو» ساخته بن افلک، گفت برخی آثار هالیوودی جهان را از بالا به پایین نگاه میکنند و در روایت آنها معمولاً آمریکاییها در جایگاه نجاتدهنده و مردم کشورهای دیگر در جایگاه کسانی قرار میگیرند که باید نجات پیدا کنند. او پرسید چرا چنین تصوری وجود دارد که یک طرف «بالا» و طرف دیگر «پایین» است.
این کارگردان ایرانی سپس با لحنی تندتر به ادعای آمریکا درباره برخورداری از دموکراسی پرداخت و گفت: «شما دموکراسی ندارید. این یک دروغ است.» این بخش از سخنان فرهادی به یکی از جنجالیترین قسمتهای اظهارات او در جشنواره ریو تبدیل شده است.
فرهادی همچنین درباره تجربه شخصی خود در آمریکا صحبت کرد. او گفت چند سال پیش و هنگام کار روی یک پروژه سینمایی مدتی در آمریکا حضور داشته و در جریان تحقیقات خود به سانفرانسیسکو رفته است تا با زندانیان گفتوگو کند. به گفته او، دیدن افرادی از گروههای مختلف در زندان باعث شد تصویری متفاوت از آمریکا را از نزدیک ببیند؛ تصویری که به باور او در روایتهای رایج برای مردم جهان دیده نمیشود.
او در ادامه با انتقاد از نگاه «نجاتدهنده» در برخی فیلمهای هالیوودی گفت چرا یک آمریکایی باید به کشورهایی مانند ایران یا کوبا برود و مردم آنجا را نجات دهد. فرهادی تأکید کرد مردم هر کشوری میتوانند خودشان برای نجات و تغییر شرایطشان تصمیم بگیرند و هیچکس از آمریکا نخواسته است که نقش نجاتدهنده را ایفا کند.
فرهادی در بخش دیگری از صحبتهایش تأکید کرد که مشکل او تنها با یک فیلم یا یک اثر سینمایی نیست، بلکه با نوع نگاه و تصویری است که برخی تولیدات هالیوودی از کشورهای دیگر ارائه میکنند. او درباره «آرگو» نیز گفت هنگام تماشای فیلم احساس کرده که اثر بیش از آنکه روایتی عمیق باشد، یک فیلم هالیوودی است و از نگاه او، برخی از این آثار بیش از هر چیز با منطق تجارت و کسب درآمد ساخته میشوند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که فرهادی برای نمایش فیلم «داستانهای موازی» در جشنواره فیلم ریو حضور دارد. سخنان او درباره هالیوود، «آرگو» و دموکراسی آمریکا اکنون به یکی از بحثبرانگیزترین بخشهای حضور او در این رویداد سینمایی تبدیل شده است.