دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در اظهارنظری تازه اعلام کرد دولتش بهزودی استفاده از عبارت «هوش مصنوعی» را در اسناد مرتبط و موارد دیگر رسماً ممنوع خواهد کرد. او روز سهشنبه، ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶، در شبکه اجتماعی تروث سوشال نوشت که اصطلاح Artificial Intelligence یا AI نامی «بسیار بد و نادقیق» است و باید با عبارت Super Intelligence یا SI، به معنای «ابرهوش»، جایگزین شود.
ترامپ در این پیام مستقیماً از روزنامه والاستریت ژورنال انتقاد کرد و پرسید چرا این رسانه همچنان از اصطلاح هوش مصنوعی استفاده میکند. او مدعی شد تقریباً همه از عبارت ابرهوش استفاده میکنند یا بهزودی به سراغ آن خواهند رفت؛ ادعایی که با کاربرد گسترده اصطلاح AI در صنعت فناوری و میان پژوهشگران همخوانی ندارد.
رئیسجمهور آمریکا در ادامه وعده داد که در آینده نزدیک، استفاده از عبارتهای AI و Artificial Intelligence در «تمام اسناد مرتبط و موارد دیگر» رسماً ممنوع خواهد شد. بااینحال، او در پیام خود جزئیاتی درباره زمان دقیق اجرای این تصمیم، نهادهای مشمول یا سازوکار حقوقی آن ارائه نکرد. بنابراین، فعلاً باید میان این وعده تازه و مقررات اجرایی مشخصی که پیشتر برای دستگاههای دولتی صادر شده بود، تفاوت قائل شد.
این نخستین بار نیست که ترامپ برای تغییر نام این فناوری تلاش میکند. او در اواخر سپتامبر فرمانی اجرایی صادر کرد که بر اساس آن، دستگاهها و سازمانهای قوه مجریه آمریکا باید تا حد مجاز قانونی، اصطلاح Super Intelligence و مخفف SI را در مکاتبات رسمی، وبسایتها، گزارشها و اسناد سیاستگذاری غیراساسنامهای جایگزین AI کنند. فرمان قبلی همچنین اسناد تاریخی و مقررات منتشرشده پیشین را از الزام تغییر عقبنگرانه مستثنا میکرد.
با وجود این دستور، اصطلاح «هوش مصنوعی» همچنان در رسانهها، شرکتهای فناوری و محافل دانشگاهی بهطور گسترده استفاده میشود. فرمان دولت فدرال بهخودیخود به معنای آن نیست که روزنامهها، دانشگاهها یا شرکتهای خصوصی نیز ملزم به کنار گذاشتن این عبارت شدهاند. دامنه وعده جدید ترامپ درباره «موارد دیگر» هنوز روشن نیست و برای مشخص شدن اثر قانونی آن، باید منتظر جزئیات اجرایی بیشتر ماند.
تفاوت این دو اصطلاح فقط به انتخاب واژه مربوط نمیشود. در ادبیات علمی، «ابرهوش» معمولاً به هوشی اشاره دارد که از تواناییهای انسان فراتر میرود؛ درحالیکه هوش مصنوعی عنوانی گسترده برای سامانههایی است که وظایف مرتبط با تواناییهای شناختی را انجام میدهند. تغییر نام یک فناوری، بهخودیخود تواناییهای آن را افزایش نمیدهد و به معنای اثبات رسیدن مدلهای کنونی به هوشی فراتر از انسان نیست.
اظهارنظر تازه ترامپ اکنون پرسش مهمتری را مطرح کرده است: آیا دولت آمریکا قصد دارد صرفاً واژگان مورد استفاده در ارتباطات رسمی را تغییر دهد یا برای گسترش این سیاست به حوزههای دیگر نیز اقدام خواهد کرد؟ تا زمانی که جزئیات رسمی بیشتری منتشر نشود، نمیتوان از ممنوعیت سراسری این اصطلاح در تمام رسانهها و شرکتهای خصوصی سخن گفت. آنچه فعلاً مشخص است، وعده ترامپ برای رسمیتر و گستردهتر کردن تغییر اصطلاحات در آینده نزدیک است.
به نظر می رسد این تصمیم ترامپ هم مانند بسیاری از تصمیمات دیگر او بیشتر ریشه در جاهطلبی ترامپ داشته باشد تا علتی دیگر. تصمیمی اشتباه که چهره یک دیکتاتور جهانی را در دراز مدت بیشتر آشکار می کند. جاهطلبی که برای نمایش قدرت خود یکبار گریلند را هدف قرار می دهد، رییس جمهور یک کشور را می دزد، به ایران تجاوز می کند، گوشی موبایل با نام خودش به بازار میدهد، باعث بسته شدن تنگه هرمز و افزایش قیمت ها در جهان می شود و ... این بار راه دیگری برای مطرح کردن خود پیدا کرده است.