طرح حذف سه دهک بالای درآمدی از فهرست دریافت‌کنندگان کالابرگ الکترونیکی بار دیگر مطرح شده است؛ تصمیمی که در صورت تصویب و اجرا می‌تواند میلیون‌ها خانوار را از دریافت این حمایت معیشتی خارج کند. بر اساس گزارش منتشرشده از سوی خبرآنلاین و بازتاب آن در رسانه‌های دیگر، در سناریوی مطرح‌شده ممکن است حدود ۳۰ درصد جمعیت کشور و نزدیک به ۵۰ درصد جمعیت استان تهران از فهرست دریافت کالابرگ کنار گذاشته شوند. بااین‌حال، این ارقام به طرح احتمالی مربوط‌اند و نباید آن‌ها را آمار قطعی افراد حذف‌شده دانست.
هدف اعلام‌شده برای این پیشنهاد، محدود کردن حمایت به خانوارهای نیازمندتر و فراهم کردن منابع مالی برای افزایش اعتبار کالابرگ دهک‌های پایین درآمدی است. دولت در شرایطی این گزینه را بررسی می‌کند که هزینه تأمین کالاهای اساسی و فشار تورمی، قدرت خرید خانوارها را تحت تأثیر قرار داده است. در چنین شرایطی، تغییر جامعه مشمولان می‌تواند مستقیماً بر برنامه خرید ماهانه خانواده‌ها اثر بگذارد.
بر اساس گزارش‌های منتشرشده، دهک‌های هشتم، نهم و دهم در کانون این پیشنهاد قرار دارند؛ یعنی خانوارهایی که طبق نظام دهک‌بندی در گروه‌های پردرآمدتر دسته‌بندی می‌شوند. بااین‌حال، قرار گرفتن در یکی از این دهک‌ها به‌تنهایی به معنای اعلام حذف قطعی کالابرگ برای یک خانوار مشخص نیست. اجرای هر تغییر به تصمیم نهایی دولت، معیارهای شناسایی مشمولان و جزئیات ابلاغ‌شده بستگی دارد.
یکی از مسائل مهم در این طرح، دقت اطلاعات اقتصادی خانوارهاست. درآمد، دارایی و گردش حساب ممکن است در برخی شرایط تصویر کاملی از توان مالی واقعی یک خانواده ارائه نکند؛ برای مثال، گردش حساب ناشی از جابه‌جایی پول، دریافت وام یا پرداخت هزینه‌های مشترک لزوماً به معنای افزایش درآمد قابل‌مصرف نیست. به همین دلیل، شفاف بودن معیارهای دهک‌بندی و امکان اعتراض به نتیجه ارزیابی، در صورت اجرای طرح اهمیت زیادی دارد.
در مقابل، موافقان هدفمند کردن کالابرگ معتقدند با محدود کردن پرداخت به گروه‌های پردرآمدتر، منابع بیشتری برای افزایش حمایت از خانوارهای کم‌درآمد فراهم می‌شود. منتقدان نیز بر این نکته تأکید دارند که اگر اطلاعات خانوارها دقیق نباشد یا سازوکار اعتراض به‌درستی عمل نکند، ممکن است خانواده‌هایی که همچنان به این حمایت نیاز دارند، از فهرست مشمولان خارج شوند. بنابراین نتیجه طرح تنها به حذف چند دهک وابسته نیست؛ نحوه شناسایی خانوارها و چگونگی تخصیص منابع نیز اهمیت دارد.
آیا کالابرگ سه دهک بالا قطع شده است؟
#تا زمان انتشار گزارش‌های مورد اشاره، موضوع در قالب طرح احتمالی و در دست بررسی مطرح شده و جزئیات نهایی، از جمله زمان اجرا و فهرست قطعی مشمولان، اعلام نشده است. در نتیجه، خانوارها نباید صرفاً بر اساس تیترهای خبری نتیجه بگیرند که اعتبار کالابرگ آن‌ها قطع شده است. برای اطلاع از وضعیت شخصی، باید اطلاعیه‌های رسمی دولت و وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی را دنبال کرد.
در صورت تصویب نهایی، جزئیاتی مانند معیارهای حذف، نحوه محاسبه وضعیت اقتصادی خانوار و امکان ثبت اعتراض تعیین می‌کند چه کسانی مشمول تغییر می‌شوند. تا اعلام این جزئیات، رقم‌های مطرح‌شده درباره حذف ۳۰ درصد مردم کشور یا نیمی از جمعیت تهران باید به‌عنوان برآورد مربوط به سناریوی پیشنهادی در نظر گرفته شود، نه تصمیم قطعی دولت.
