گروهی از ثروتمندترین چهرههای صنعت فناوری آمریکا برای جلوگیری از تصویب طرح مالیات بر ثروت میلیاردرها در ایالت کالیفرنیا متحد شدهاند. گزارش نیویورکتایمز در ۲۷ اکتبر ۲۰۲۶ نشان میدهد که مدیران و سرمایهگذاران سرشناس فناوری از طریق جلسات محرمانه، گروههای سیاسی و هزینهکرد صدها میلیون دلار در تلاشاند بر سرنوشت پیشنهاد موسوم به «پروپوزیشن ۴۰» تأثیر بگذارند؛ طرحی که در صورت تصویب رأیدهندگان، میتواند ساختار مالیاتگیری از ثروتمندان این ایالت را تغییر دهد.
بر اساس این پیشنهاد، افرادی که در اول ژانویه ۲۰۲۶ ساکن کالیفرنیا بودهاند و ارزش خالص داراییهایشان از یک میلیارد دلار بیشتر است، مشمول مالیاتی یکباره معادل ۵ درصد ثروت مشمول مالیات خود میشوند. این مالیات تنها به درآمد سالانه محدود نیست و داراییهایی مانند سهام شرکتها، سرمایهگذاریها، کسبوکارها و برخی اقلام ارزشمند را دربرمیگیرد. املاک، حقوق بازنشستگی و حسابهای بازنشستگی در شرایط پیشبینیشده از مالیات مستثنا هستند. پرداخت مالیات نیز طبق متن پیشنهادی میتواند در یک مرحله یا طی پنج سال انجام شود.
در مرکز تلاشهای مخالفان، گروهی با نام «Building a Better California» قرار دارد که برای مقابله با این پیشنهاد فعالیت میکند. گزارش نیویورکتایمز میگوید شماری از میلیاردرها و مشاوران آنها در نشستهای منظم درباره راهبردهای تبلیغاتی، تأمین مالی و جلب حمایت عمومی گفتوگو میکنند. یکی از چهرههای برجسته این جریان، سرگئی برین، همبنیانگذار گوگل، است که بهگزارش رسانهها صدها میلیون دلار ثروت خود را در اختیار فعالیتهای سیاسی مرتبط با این کارزار قرار نداده، اما دهها میلیون دلار برای مقابله با این طرح اختصاص داده است؛ گزارشها رقم کمک او را حدود ۱۰۲ میلیون دلار اعلام کردهاند.
مخالفان مالیات هشدار میدهند که اجرای چنین سیاستی ممکن است صاحبان ثروت و کارآفرینان را به خروج از کالیفرنیا یا انتقال داراییهایشان به ایالتهای دیگر ترغیب کند. از نگاه آنها، پیامد این اتفاق میتواند فراتر از درآمد حاصل از مالیات یکباره باشد؛ زیرا کالیفرنیا بخش قابلتوجهی از درآمد مالیاتی خود را از افراد پردرآمد دریافت میکند. با این حال، میزان مهاجرت احتمالی ثروتمندان و اثر واقعی آن بر درآمدهای آینده ایالت هنوز محل اختلاف کارشناسان است و نمیتوان نتیجه آن را از پیش قطعی دانست.
در سوی دیگر، حامیان پروپوزیشن ۴۰ میگویند هدف طرح تأمین منابع برای خدمات عمومی در شرایط کاهش حمایتهای فدرال از بخشهایی مانند سلامت و کمک غذایی است. طبق متن پیشنهادی، ۹۰ درصد درآمد مالیات به خدمات درمانی اختصاص مییابد و ۱۰ درصد باقیمانده برای آموزش، کمک غذایی و هزینههای اجرایی در نظر گرفته میشود. طرفداران طرح استدلال میکنند ثروت بسیاری از میلیاردرها در قالب سهام و داراییهای سرمایهای افزایش پیدا میکند، در حالی که این رشد لزوماً به همان شکل در درآمد مشمول مالیات سالانه آنها منعکس نمیشود.
یکی از پیچیدگیهای اصلی اجرای این طرح، ارزشگذاری داراییها و تعیین محل اقامت واقعی افراد است. قیمت سهام شرکتهای بورسی بهطور روزانه تغییر میکند، اما ارزش کسبوکارهای خصوصی، آثار هنری، مجموعههای کلکسیونی و دیگر داراییها به ارزیابی دقیقتری نیاز دارد. دولت ایالتی نیز باید مشخص کند چه کسانی در تاریخ تعیینشده واقعاً ساکن کالیفرنیا بودهاند و چه میزان از دارایی آنها مشمول مالیات میشود. همین مسائل میتواند هزینه اجرایی طرح را بالا ببرد و زمینه اختلافهای حقوقی را فراهم کند.
چرا این ماجرا برای صنعت فناوری مهم است؟ این مناقشه فقط درباره پرداخت مالیات نیست؛ بلکه به رابطه میان محل استقرار شرکتهای فناوری، داراییهای مبتنی بر سهام و توان دولتها برای دریافت مالیات از ثروت انباشتهشده مربوط میشود. بخش بزرگی از ثروت بنیانگذاران شرکتهای فناوری در سهام همان شرکتها قرار دارد و فروش گسترده آنها برای پرداخت مالیات میتواند تصمیمهای مالی و مدیریتی پیچیدهای ایجاد کند. از طرف دیگر، اگر درآمد مالیاتی برای حفظ خدمات درمانی و کمکهای عمومی استفاده شود، نتیجه آن بر ساکنان عادی ایالت نیز اثر خواهد گذاشت. رأیگیری درباره پروپوزیشن ۴۰ برای ۳ نوامبر ۲۰۲۶ برنامهریزی شده و نتیجه آن میتواند به یکی از بحثبرانگیزترین تجربههای مالیات بر ثروت در آمریکا تبدیل شود.