فناوری‌های جدید جام جهانی ۲۰۲۶؛ از توپ هوشمند تا سگ‌های رباتیک [+ تصویر]

این مسابقات برای نخستین بار با حضور ۴۸ تیم و میزبانی مشترک سه کشور آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار می‌شود. افزایش تعداد تیم‌ها و مسابقات، تنها تغییر این دوره نیست.

فدراسیون بین‌المللی فوتبال (FIFA) مجموعه‌ای از فناوری‌های جدید را نیز وارد این رقابت‌ها کرده است تا دقت داوری افزایش یابد، امنیت مسابقات تقویت شود و تجربه تماشای بازی‌ها برای هواداران جذاب‌تر از گذشته باشد.

فناوری‌های مبتنی بر هوش مصنوعی، سامانه‌های پیشرفته تحلیل داده، تجهیزات امنیتی رباتیک و ابزارهای نوین کمک‌داوری، بخشی از نوآوری‌هایی هستند که در جام جهانی ۲۰۲۶ مورد استفاده قرار خواهند گرفت. این فناوری‌ها نشان می‌دهند که فوتبال حرفه‌ای بیش از هر زمان دیگری به دنیای داده‌ها و هوش مصنوعی وابسته شده است.

یکی از مهم‌ترین فناوری‌های جدید جام جهانی ۲۰۲۶ درون خود توپ مسابقات قرار دارد. توپ رسمی این رقابت‌ها با نام “Trionda” توسط شرکت Adidas طراحی شده است. این توپ به یک حسگر IMU یا واحد اندازه‌گیری اینرسی مجهز شده است که اطلاعات حرکتی توپ را با دقت بسیار بالا ثبت می‌کند.

این حسگر قادر است ۵۰۰ بار در هر ثانیه داده‌های مربوط به حرکت توپ را اندازه‌گیری کند. اطلاعاتی مانند: سرعت، شتاب، جهت حرکت و موقعیت توپ در فضای سه‌بعدی توسط این سامانه ثبت می‌شود. داده‌های جمع‌آوری‌شده نیز به‌ صورت لحظه‌ای در اختیار سیستم کمک‌داور ویدیویی قرار می‌گیرد.

فیفا اعلام کرده است که این فناوری می‌تواند به تصمیم‌گیری دقیق‌تر داوران در صحنه‌های حساس کمک کند. به‌ویژه در موقعیت‌های آفساید که زمان لمس توپ توسط بازیکن نقش تعیین‌کننده‌ای دارد، داده‌های حسگر می‌تواند به کاهش خطاهای انسانی کمک کند.

کارشناسان فیفا معتقد هستند که استفاده از این فناوری، یکی از مهم‌ترین گام‌ها در مسیر هوشمندسازی داوری فوتبال محسوب می‌شود. حسگر داخلی توپ در عمل تصویری دقیق از رفتار توپ در فضای سه‌بعدی ارائه می‌کند و می‌تواند بخشی از ابهامات موجود در تصمیم‌های داوری را از بین ببرد.

فناوری‌های جدید جام جهانی ۲۰۲۶ تنها به توپ مسابقات محدود نمی‌شوند. فیفا در همکاری با Lenovo از سامانه‌ای مبتنی بر هوش مصنوعی رونمایی کرده است که برای هر بازیکن یک مدل سه‌بعدی دقیق ایجاد می‌کند.

در این پروژه، تمام بازیکنان حاضر در جام جهانی اسکن دیجیتالی خواهند شد. هر فرایند اسکن حدود یک ثانیه زمان می‌برد و ابعاد مختلف بدن بازیکن را با دقت بالا ثبت می‌کند. نتیجه این فرایند، ساخت یک آواتار سه‌بعدی کامل از هر بازیکن خواهد بود.

فیفا بیان کرده است که این مدل‌های سه‌بعدی به سامانه تشخیص نیمه‌خودکار آفساید کمک می‌کنند تا موقعیت بازیکنان را حتی در شرایط دشوار نیز با دقت بیشتری تشخیص دهد. زمانی که بازیکنان در سرعت بالا حرکت می‌کنند یا بخشی از بدن آنها توسط سایر بازیکنان پوشانده می‌شود، این فناوری می‌تواند عملکرد سامانه را بهبود دهد.

کاربرد این فناوری تنها به داوری محدود نیست. تصاویر سه‌بعدی بازیکنان در پخش تلویزیونی نیز استفاده خواهند شد. به این ترتیب هنگام اعلام تصمیم‌های آفساید، بینندگان می‌توانند بازسازی سه‌بعدی صحنه را مشاهده کنند و دلیل تصمیم داوران را بهتر درک نمایند.

فیفا امیدوار است که استفاده از این فناوری، شفافیت تصمیم‌های داوری را افزایش دهد و اعتراض‌ها نسبت به صحنه‌های آفساید را کاهش دهد.

یکی دیگر از فناوری‌های جدید جام جهانی ۲۰۲۶ استفاده فراگیر از دوربین‌های نصب‌شده روی لباس داوران است. این دوربین‌ها پیش از این در برخی مسابقات آزمایشی و لیگ‌های مختلف جهان مورد استفاده قرار گرفته بودند، اما جام جهانی ۲۰۲۶ نخستین دوره‌ای خواهد بود که در تمامی ۱۰۴ مسابقه از آنها استفاده می‌شود.

این دوربین‌ها تصاویر مسابقه را از زاویه دید داور ثبت می‌کنند. در نتیجه هواداران می‌توانند صحنه‌های بازی را از همان دیدگاهی مشاهده کنند که داور در زمین می‌بیند.

پخش چنین تصاویری می‌تواند درک بهتری از تصمیم‌های داوری ایجاد کند و تجربه متفاوتی را برای بینندگان تلویزیونی فراهم سازد. همچنین این تصاویر ممکن است در تحلیل‌های فنی و آموزشی داوران نیز کاربرد داشته باشند.

جام جهانی ۲۰۲۶ تنها میزبان فناوری‌های ورزشی نخواهد بود. بخشی از نوآوری‌های این رقابت‌ها به حوزه امنیت مربوط می‌شود.

مقام‌های محلی در مکزیک اعلام کرده‌اند که برای تأمین امنیت مسابقات از سگ‌های رباتیک چهارپا استفاده خواهند کرد. این ربات‌ها به دوربین‌ها و سامانه‌های ارتباطی مجهز هستند و می‌توانند وارد محیط‌های خطرناک شوند.

وظیفه اصلی این ربات‌ها ارسال تصاویر زنده برای نیروهای امنیتی است. در صورت وقوع حادثه یا درگیری، نیروهای پلیس می‌توانند پیش از ورود به محل، وضعیت منطقه را از طریق تصاویر ارسالی بررسی کنند.

شهرداری گوادالوپه در منطقه مونتری این ربات‌ها را با هزینه‌ای حدود ۲.۵ میلیون پزو خریداری کرده است. مسئولان محلی معتقد هستند که استفاده از این تجهیزات می‌تواند امنیت نیروهای پلیس را افزایش دهد و احتمال آسیب‌دیدگی مأموران را کاهش دهد.

کارشناسان امنیتی نیز اعتقاد دارند که استفاده از ربات‌های زمینی در رویدادهای بزرگ ورزشی به روندی رو به رشد تبدیل شده است و جام جهانی ۲۰۲۶ می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین نمونه‌های استفاده عملی از این فناوری باشد.

در این باره بیشتر بخوانید :

- سگ های رباتیک هیوندای در جام جهانی ۲۰۲۶ به تأمین امنیت مسابقات کمک می کنند

فناوری نیمه‌خودکار آفساید که در سال‌های اخیر وارد فوتبال شده بود، در جام جهانی ۲۰۲۶ با نسخه‌ای پیشرفته‌تر مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

نسخه قبلی این سامانه تنها در شرایطی هشدار صادر می‌کرد که بازیکن بیش از ۵۰ سانتی‌متر در موقعیت آفساید قرار داشته باشد. اما نسخه جدید حساسیت بسیار بیشتری دارد و می‌تواند اختلاف‌هایی در حد ۱۰ سانتی‌متر را نیز تشخیص دهد.

در این سیستم، هشدار آفساید به‌ صورت مستقیم از طریق یک پیام صوتی به گوشی داور ارسال می‌شود. در نتیجه داوران دیگر مجبور نیستند منتظر بررسی طولانی‌مدت صحنه توسط اتاق VAR بمانند.

با وجود این پیشرفت‌ها، سامانه همچنان محدودیت‌هایی دارد. این فناوری فقط قادر است موقعیت بازیکنان را بررسی کند و نمی‌تواند تشخیص دهد که آیا بازیکن در جریان بازی تأثیرگذار بوده است یا خیر. همچنین در برخی صحنه‌های پیچیده که بازیکنان بسیار نزدیک به یکدیگر قرار دارند، امکان بروز خطا وجود خواهد داشت.

با وجود این، فیفا معتقد است که این فناوری می‌تواند سرعت تصمیم‌گیری را افزایش دهد و از ادامه یافتن بی‌ دلیل جریان بازی در موقعیت‌های آفساید جلوگیری کند.

فیفا برای حفظ سلامت بازیکنان، قانون جدیدی را نیز در جام جهانی ۲۰۲۶ اجرا خواهد کرد. بر اساس این قانون، در هر نیمه مسابقه یک وقفه سه‌دقیقه‌ای برای نوشیدن آب در نظر گرفته می‌شود.

نکته قابل توجه این است که اجرای این وقفه به شرایط آب‌وهوایی وابسته نیست. فرقی نمی‌کند مسابقه در هوای گرم برگزار شود یا در ورزشگاهی مجهز به سقف؛ این توقف در تمامی مسابقات اجرا خواهد شد.

برنامه‌ریزی انجام‌شده نشان می‌دهد که این وقفه معمولاً در حوالی دقیقه ۲۲ هر نیمه انجام می‌شود. البته اگر در همان زمان بازی به دلیل مصدومیت یا اتفاق دیگری متوقف شده باشد، داور درباره زمان اجرای وقفه تصمیم‌گیری خواهد کرد.

فیفا اعلام کرده است که این اقدام با هدف حفاظت بیشتر از سلامت بازیکنان انجام می‌شود. با توجه به افزایش تعداد مسابقات و فشردگی برنامه رقابت‌ها، مسئولان برگزاری جام جهانی معتقد هستند که این وقفه‌ها می‌تواند فشار جسمی واردشده به بازیکنان را کاهش دهد.

جام جهانی ۲۰۲۶ از بسیاری جهات نقطه عطفی در تاریخ فوتبال خواهد بود. ترکیب هوش مصنوعی، حسگرهای پیشرفته، سامانه‌های داوری هوشمند، تجهیزات امنیتی رباتیک و فناوری‌های نوین پخش مسابقات نشان می‌دهد که فوتبال حرفه‌ای وارد مرحله جدیدی از تحول دیجیتال شده است. اگر این فناوری‌ها عملکرد موفقی داشته باشند، احتمال زیادی وجود دارد که در سال‌های آینده به بخشی ثابت از مسابقات بزرگ فوتبال جهان تبدیل شوند.