کشف ستاره‌ای که گمان می‌رود سیارات خود را خورده است

تکفارس
نویسنده: عباس پور اشرف
- 17 خرداد 1405
کشف ستاره‌ای که گمان می‌رود سیارات خود را خورده است
کشف ستاره‌ای که گمان می‌رود سیارات خود را خورده است

ستاره‌ای در یک سامانه دوتایی، احتمالاً سیارات خود را بلعیده است و ستاره‌شناسان شواهدی از این رویداد پیدا کرده‌اند.

این سامانه عجیب نشان می‌دهد که ممکن است یک ستاره، میلیاردها سال پس از شکل‌گیری، جهان‌های سنگی خود را خورده باشد. اگر این ادعا درست باشد، قانون پذیرفته شده عمومی درباره نحوه تشکیل سامانه‌های ستاره‌ای دوتایی را نقض می‌کند. سامانه مورد نظر اچ‌دی ۸۱۸۰۹ نام دارد و در صورت فلکی مار باریک قرار گرفته است. فاصله آن تا زمین بین ۹۰ تا ۱۰۱ سال نوری تخمین زده می‌شود.

این سامانه از دو ستاره تشکیل شده. ستاره اصلی، اچ‌دی ۸۱۸۰۹ ای، اکنون در واپسین سال‌های عمر خود به سر می‌برد و سوخت هیدروژن خود را مصرف کرده است. ستاره دوم، اچ‌دی ۸۱۸۰۹ بی، هنوز در مرحله رشته اصلی قرار دارد اما ترکیب آن به طور محسوسی با همتای بزرگترش متفاوت است.

در شرایط عادی، حداقل بر اساس دانش فعلی بشر، ستاره‌های دوتایی معمولاً از یک ابر گازی یکسان و تقریباً در یک زمان شکل می‌گیرند. اما پژوهشگران دانشگاه فنی دانمارک که این سامانه را مطالعه کرده‌اند، می‌گویند ستاره دوم لیتیوم بسیار بیشتری دارد و میزان آهن آن نیز با ستاره اول متفاوت است. این تفاوت در واقع حدود ۳.۷ برابر است.

هرچند مقداری ناهمسانی قابل انتظار بود، اما تیم تحقیقاتی معتقد است این تفاوت‌ها آنقدر زیادند که نمی‌توان آنها را نادیده گرفت. بنابراین رویداد دیگری در گذشته رخ داده. تنها پاسخ منطقی به نظر می‌رسد که ستاره غنی از فلز، سیارات یا مواد سیاره‌ای را در مقطعی از گذشته بلعیده باشد.

محتمل‌ترین گزینه‌ها، سیارات سنگی مانند زمین هستند که معمولاً آهن، سیلیکون و منیزیم فراوانی دارند. اگر ستاره‌ای چنین سیاراتی را بخورد، لایه‌های بیرونی آن از نظر شیمیایی غنی می‌شوند و این غنی‌شدگی از فاصله دور قابل تشخیص است.

این فرضیه با شواهد دیگری نیز پشتیبانی می‌شود، از جمله وجود یک قرص باقیمانده از مواد در اطراف ستاره. تیم تحقیق توضیح می‌دهد که احتمالاً سیاره به سمت داخل و به دور ستاره مارپیچی شده، سپس از نظر مداری ناپایدار گردیده و در نهایت جذب شده است.

اما سطح بالای لیتیوم ممکن است نشان‌دهنده این باشد که این رویداد بسیار تازه بوده. لیتیوم معمولاً مدت طولانی درون ستاره‌ها دوام نمی‌آورد و می‌تواند نشانه ورود مواد سیاره‌ای بسیار تازه باشد. با این حال، مدل‌های رایانه‌ای نشان می‌دهد که ستاره برای رسیدن به این وضعیت باید مقدار عظیمی مواد سیاره‌ای، معادل ۲۵ تا ۷۵ جسم شبیه زمین، را خورده باشد.

اما اگر چنین بود، سطح لیتیوم باید بسیار بیشتر از مقدار مشاهده شده می‌بود. تیم تحقیق در مقاله خود نوشت که مدل‌ها پیش‌بینی می‌کنند چنین تجمع فلزی، سطح لیتیوم را بیش از حد غنی می‌کند در حالی که رسیدن به مقدار مشاهده شده لیتیوم نیاز به جذب کمتر از ۶ برابر جرم زمین دارد. آنها گفتند که این تناقض نشان‌دهنده نیاز به دانش دقیق از ترکیب شیمیایی ماده جذب شده است.

گرچه نمی‌توانند کاملاً مطمئن باشند، تیم تحقیق معتقد است بلعیده شدن سیارات احتمالاً اخیراً رخ داده و احتمالا شامل سیاراتی با ترکیب غیرمعمول بوده باشد. یا این که فقط انواع خاصی از سیارات یا مواد توسط ستاره جذب شده‌اند. به احتمال زیاد هرگز نمی‌توان با قطعیت گفت، اما هر اتفاقی که برای اچ‌دی ۸۱۸۰۹ بی افتاده، قطعاً شایسته پژوهش بیشتر است.

    نظرات کاربرانکپی متنکپی لینک