اگر قصد دارید یک فلش مموری، کارت حافظه یا حافظه USB قدیمی را بفروشید، هدیه بدهید یا دور بیندازید، فقط انتخاب گزینه Delete یا حتی فرمت معمولی، روش مطمئنی برای محافظت از اطلاعات شخصی نیست. راهنمای جدید مؤسسه ملی استاندارد و فناوری آمریکا (NIST) تأکید میکند که برای جلوگیری از بازیابی اطلاعات باید از روشهای مناسب Media Sanitization استفاده کرد.
مشکل اصلی این است که حذف فایل در بسیاری از سیستمها الزاماً به معنی از بین رفتن داده نیست؛ ممکن است اطلاعات همچنان روی حافظه باقی مانده باشد و با ابزارهای تخصصی قابل بازیابی باشد. آژانس امنیت سایبری و امنیت زیرساخت آمریکا (CISA) نیز هشدار میدهد که حذف معمولی فایلها برای نابودی اطلاعات حساس کافی نیست.
اما یک نکته مهم درباره فلش مموری و حافظههای مبتنی بر NAND وجود دارد: روشهای قدیمی چندبار نوشتن روی اطلاعات، لزوماً بهترین گزینه نیستند. ساختار حافظه فلش باعث میشود کنترلر حافظه، محل فیزیکی ذخیره دادهها را مدیریت کند و تمام سلولهای حاوی اطلاعات لزوماً از طریق روشهای معمول بازنویسی سیستمعامل در دسترس نباشند. NIST نیز درباره استفاده از روشهای سنتی بازنویسی روی حافظههای فلش هشدار داده است.
پس قبل از دور انداختن فلش چه کار کنیم؟
#اگر فلش هنوز سالم است و میخواهید آن را به فرد دیگری بدهید، بهترین راه این است که ابتدا از اطلاعات ضروری نسخه پشتیبان بگیرید و سپس از روش پاکسازی امن متناسب با خود دستگاه استفاده کنید. در حافظههایی که قابلیتهای مخصوص پاکسازی امن را ارائه میکنند، استفاده از دستور یا ابزار رسمی سازنده میتواند گزینه مناسبتری نسبت به چند بار فرمت کردن باشد.
برای اطلاعات بسیار حساس، مانند اسناد مالی، رمزها، اطلاعات کاری محرمانه یا اطلاعات شخصی مهم، اگر قرار نیست حافظه دوباره استفاده شود، نابودی فیزیکی حافظه مطمئنترین راه برای جلوگیری از بازیابی دادههاست. NIST نیز پاکسازی رسانه را متناسب با سطح حساسیت اطلاعات توصیه میکند.
یک اشتباه رایج دیگر این است که تصور کنیم فرمت سریع (Quick Format) بهتنهایی اطلاعات را غیرقابلبازیابی میکند. فرمت سریع معمولاً ساختار فایلها را از دید سیستمعامل حذف میکند، اما این موضوع با نابودی قطعی دادههای فیزیکی یکسان نیست. بنابراین اگر فلش حاوی اطلاعات مهم بوده، صرفاً فرمت کردن انتخاب مناسبی برای واگذاری آن نیست.
آیا انداختن فلش داخل زباله کافی است؟
#خیر. اگر فلش حاوی اطلاعات حساس است، قبل از دور انداختن باید آن را بهگونهای پاکسازی یا نابود کنید که اطلاعات قابل بازیابی نباشد. NIST در نسخه جدید راهنمای SP 800-88 Rev. 2 نیز تأکید کرده که روش پاکسازی باید بر اساس نوع رسانه، حساسیت اطلاعات و سطح خطری که برای بازیابی داده وجود دارد انتخاب شود.
نکته مهم: آهنربا برای فلش مموری راهحل مناسبی نیست. فلش از حافظه فلش NAND استفاده میکند و NIST صراحتاً اعلام کرده است که Degaussing (مغناطیسزدایی) نباید برای پاکسازی حافظههای مبتنی بر فلش استفاده شود.
در نتیجه، اگر فلش شما فقط چند عکس و فایل معمولی دارد، یک روش پاکسازی مناسب کافی است؛ اما اگر اطلاعات بسیار محرمانه روی آن قرار داشته، بهتر است به سراغ روشهای حرفهایتر بروید یا در صورت عدم نیاز به خود حافظه، آن را بهصورت اصولی از بین ببرید.
