سرانجام یکی از مهمترین پروندههای نظامی ایران وارد مرحله تازهای شد؛ سرتیپ محمد اکرمینیا، سخنگوی ارتش، از انجام مراحل خرید و عقد قرارداد جنگندههای سوخو ۳۵ روسیه خبر داده و اعلام کرده است که ایران این جنگندهها را پس از پایان جنگ تحویل خواهد گرفت. این اظهارات در حالی مطرح شده که پیش از این بارها خبرهایی درباره خرید و ورود قریبالوقوع سوخو ۳۵ به ایران منتشر شده بود.
اکرمینیا در گفتوگو با تابناک و بیتران توضیح داده است که موضوع خرید این جنگندهها از مدتها قبل دنبال میشد و اقدامات مقدماتی و قراردادی آن انجام شده است. به گفته سخنگوی ارتش، آموزشهای مورد نیاز خلبانان نیز پیش از این انجام شده و قرار بود جنگندهها پیش از آغاز درگیریها وارد ایران شوند؛ اما تحویل آنها به بعد از پایان جنگ موکول شده است.
این مقام نظامی با اشاره به برنامه ارتش برای نوسازی ناوگان هوایی گفته است خرید تجهیزات پیشرفته از خارج میتواند دسترسی به فناوریهای جدید را فراهم کند. او همچنین تأکید کرده که نیروی هوایی ارتش پس از جنگ با ناوگانی مجهزتر و توان بیشتر فعالیت خواهد کرد.
سوخو ۳۵ یکی از جنگندههای چندمنظوره پیشرفته روسیه است که برای مأموریتهای برتری هوایی و حمله به اهداف زمینی طراحی شده است. این هواپیما از دو موتور قدرتمند بهره میبرد و به رادار پیشرفته، سامانههای جنگ الکترونیک و قابلیت حمل طیف متنوعی از تسلیحات مجهز است. ورود چنین جنگندهای میتواند بخشی از توان عملیاتی نیروی هوایی ایران را نوسازی کند؛ نیرویی که سالها با محدودیت دسترسی به هواپیماهای مدرن و قطعات یدکی روبهرو بوده است.
با وجود اهمیت اظهارات تازه سخنگوی ارتش، هنوز جزئیات کلیدی قرارداد از جمله تعداد دقیق جنگندههای خریداریشده، ارزش معامله و برنامه زمانبندی تحویل بهصورت عمومی اعلام نشده است. همچنین اعلام خرید به معنای تحویل هواپیماها نیست و تا زمان ورود، آزمایش، تجهیز و عملیاتیشدن آنها نمیتوان از حضور سوخو ۳۵ در ناوگان رزمی ایران سخن گفت.
نکته مهم دیگر این است که تحویل جنگنده تنها بخشی از فرایند تقویت نیروی هوایی محسوب میشود. پشتیبانی فنی، تأمین قطعات، تسلیحات سازگار، زیرساخت تعمیر و نگهداری و هماهنگی با سامانههای راداری و دفاع هوایی نیز برای استفاده مؤثر از این هواپیماها ضروری است. به همین دلیل، زمان واقعی عملیاتیشدن سوخو ۳۵ در ایران میتواند با زمان تحویل آن تفاوت داشته باشد.
اکنون پرسش اصلی این است که پس از پایان جنگ، چه تعداد سوخو ۳۵ به ایران تحویل داده خواهد شد و این جنگندهها چه زمانی به مرحله خدمت عملیاتی میرسند؟ اظهارات سخنگوی ارتش از پیشرفت پرونده خرید حکایت دارد، اما پاسخ قطعی به این پرسشها به انتشار جزئیات رسمی قرارداد و اعلام تحویل واقعی هواپیماها بستگی دارد.
نکتهای که در بسیاری از تیترهای منتشرشده نادیده گرفته میشود، تفاوت میان «خرید»، «تحویل» و «عملیاتیشدن» سوخو ۳۵ است. سخنگوی ارتش از انجام مراحل خرید و آموزش خلبانان صحبت کرده، اما تحویل را به پایان جنگ موکول کرده است. حتی پس از تحویل نیز آمادهسازی زیرساخت، تأمین تسلیحات و پشتیبانی فنی اهمیت تعیینکنندهای دارد. بنابراین نمیتوان صرفاً با اعلام خرید نتیجه گرفت که این جنگندهها هماکنون در اختیار نیروی هوایی ایران قرار دارند.