وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح ایران از برنامه پرواز نخستین جنگنده سنگین ساخت داخل در سال آینده خبر داده است. مهرداد اخلاقی، که به‌تازگی از مجلس رأی اعتماد گرفته، اعلام کرده این هواپیما در سازمان صنایع هوایی وزارت دفاع طراحی و ساخته شده است؛ با این حال، هنوز نام رسمی و مشخصات فنی آن اعلام نشده است.
به گزارش رسانه‌های داخلی، وزیر دفاع گفته است این جنگنده در سال ۱۴۰۶ نخستین پرواز خود را انجام خواهد داد. بر اساس توضیحات منتشرشده، مراحل آزمایش زمینی و حرکت هواپیما روی باند برای سال ۱۴۰۵ در نظر گرفته شده است. این مراحل پیش از پرواز آزمایشی انجام می‌شوند تا عملکرد سامانه‌ها و رفتار هواپیما در شرایط زمینی بررسی شود.
اعلام زمان‌بندی این پروژه در حالی صورت می‌گیرد که جزئیات مهمی درباره آن همچنان محرمانه یا منتشرنشده باقی مانده است. تاکنون اطلاعات رسمی روشنی درباره نام پروژه، ابعاد هواپیما، نوع موتور، رادار، تسلیحات قابل حمل یا میزان پیشرفت مراحل ساخت ارائه نشده است. بنابراین نمی‌توان صرفاً بر پایه اظهارات وزیر دفاع، توان رزمی یا سطح فناوری این جنگنده را ارزیابی کرد.
عنوان «جنگنده سنگین» نیز به‌تنهایی برای تعیین کلاس دقیق هواپیما کافی نیست. در هوانوردی نظامی، وزن برخاست، تعداد موتورها، برد عملیاتی، ظرفیت حمل تسلیحات و نوع مأموریت از عواملی هستند که در شناخت یک جنگنده اهمیت دارند. تا زمانی که مشخصات رسمی منتشر نشود، مقایسه مستقیم این پروژه با جنگنده‌های شناخته‌شده خارجی قابل اتکا نخواهد بود.
در برخی مطالب غیررسمی، نام پروژه جنگنده قاهر ۳۱۳ نیز در ارتباط با برنامه‌های جنگنده‌سازی ایران مطرح شده است؛ اما در گزارش‌های منتشرشده از اظهارات اخیر وزیر دفاع، ارتباط قطعی این پروژه با قاهر ۳۱۳ تأیید نشده است. ازاین‌رو، نباید نام یا مشخصات قاهر ۳۱۳ را بدون سند رسمی به جنگنده جدید نسبت داد.
ایران طی سال‌های گذشته چند پروژه هوایی از جمله جنگنده کوثر و جت آموزشی یاسین را معرفی کرده است. یاسین به‌عنوان هواپیمای آموزشی ـ رزمی برای آموزش خلبانان مطرح شده و با پروژه جنگنده سنگین مورد اشاره وزیر دفاع یکسان نیست. تفاوت مأموریت این هواپیماها نشان می‌دهد که برای شناخت پروژه جدید باید منتظر اطلاعات رسمی بیشتری ماند.
در مجموع، خبر فعلی از برنامه اعلام‌شده برای آزمایش زمینی و پرواز نخستین جنگنده سنگین ساخت داخل حکایت دارد، نه انجام پرواز یا عملیاتی‌شدن آن. تحقق زمان‌بندی اعلام‌شده و مشخص‌شدن قابلیت‌های واقعی هواپیما به نتایج آزمایش‌ها و انتشار اطلاعات رسمی در آینده بستگی دارد.
