رژیم کتوژنیک چگونه از پیری مغز جلوگیری می‌کند؟

رژیم کتوژنیک سال‌هاست به عنوان یکی از روش‌های محبوب کاهش وزن شناخته می‌شود. اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد این رژیم پرچربی، نقشی فراتر از لاغری دارد. بر اساس یافته‌های علمی، کتو می‌تواند به محافظت از مغز در برابر بیماری‌های عصبی مرتبط با پیری کمک کند.

همه ما رژیم کتوژنیک یا همان «کتو» را به عنوان یک روش محبوب و سریع برای کاهش وزن می‌شناسیم؛ رژیمی که اساس آن بر پایه مصرف چربی‌های مفید و حذف تقریبا کامل قند و کربوهیدرات‌ها است.

حالا اما یافته‌های جدید علمی نشان می‌دهند که این رژیم غذایی پرچربی و پرطرفدار، فراتر از کاهش سایز کمر، کارکرد شگفت‌انگیز دیگری هم دارد: محافظت از مغز در برابر بیماری‌های ویرانگر دوران پیری.

یک مطالعه جدید که با بررسی داده‌های ۱۵ سال گذشته در نشریه علمی «پژوهش‌های کاربردی در زمینه بیماری‌های مخرب اعصاب» منتشر شده، نشان می‌دهد که رژیم کتوژنیک می‌تواند راهکاری نویدبخش برای پیشگیری یا حتی کمک به درمان بیماری‌های سختی مانند آلزایمر، پارکینسون، ام‌اس و ای‌ال‌اس باشد.

سلول‌های بدن و مغز ما به طور معمول عادت دارند انرژی خود را از قند (گلوکز) تامین کنند. اما در افرادی که دچار بیماری‌های تخریب‌کننده مغز و اعصاب هستند، سلول‌های مغزی تشنه باقی می‌مانند، چون دیگر نمی‌توانند به درستی از قند به عنوان سوخت استفاده کنند.

رژیم کتوژنیک با حذف قند و جایگزینی چربی، یک «سوخت جایگزین» و بسیار قوی به نام اجسام کتوژنیک (مانند بتا-هیدروکسی‌بوتیرات) در کبد تولید می‌کند.

این سوخت جدید به راحتی وارد مغز می‌شود و انرژی لازم را برای بازسازی و محافظت از سلول‌های عصبی تامین می‌کند.

علاوه بر این، رابطه عجیبی میان مغز و سیستم گوارش وجود دارد. رژیم کتو با تقویت میکروب‌های مفید روده، به سلامت دستگاه گوارش کمک کرده و از این طریق، میزان التهاب در کل بدن و به ویژه مغز را کاهش می‌دهد.

محققان می‌گویند رژیم غذایی کتو مانع از بیماری‌هایی چون پارکینسون شود

بیماری‌هایی مثل آلزایمر و پارکینسون علائم متفاوتی دارند، اما ریشه نهایی همه آن‌ها یک چیز است: تخریب و مرگ تدریجی سلول‌های عصبی به دلیل از کار افتادن موتورهای انرژی سلول و ایجاد التهاب‌های مزمن در مغز.

درمان‌های دارویی فعلی در دنیا معمولا فقط علائم این بیماری‌ها را کمی تسکین می‌دهند و نمی‌توانند جلوی مرگ سلول‌ها را بگیرند.

اما رژیم کتوژنیک با فعال کردن پدیده‌ای به نام «اتوفاژی» (که در واقع سیستم زباله‌روبی و پاک‌سازی خودکار خودِ سلول‌ها است)، به مغز کمک می‌کند تا از شر توده‌های پروتئینی سمی و سلول‌های آسیب‌دیده که عامل اصلی حواس‌پرتی و زوال عقل هستند، خلاص شود.

بررسی‌های بالینی روی بیماران واقعی نتایج بسیار امیدوارکننده‌ای را نشان داده است. بیماران مبتلا به آلزایمر بهبود قابل‌توجهی در حافظه، توانایی انجام کارهای روزمره و کیفیت زندگی خود بدون عوارض جانبی جدی تجربه کردند.

بیماران مبتلا به پارکینسون نیز با پیروی از این رژیم، سطح انرژی بالاتری داشتند، کمتر احساس خستگی مفرط کردند و توانایی‌های حرکتی آن‌ها بهبود یافت.

با وجود این اخبار خوشایند، پزشکان یادآوری می‌کنند که رژیم کتو یک برنامه غذایی بسیار سخت‌گیرانه و محدودکننده است. به همین دلیل، بسیاری از افراد نمی‌توانند در درازمدت به آن پایبند بمانند و خیلی زود آن را رها می‌کنند.

همچنین شروع این رژیم با حالتی به نام «آنفولانزای کتو» همراه است که عوارضی مثل سردرد، تهوع، خستگی و سرگیجه موقت ایجاد می‌کند.

دانشمندان تاکید می‌کنند که رژیم کتوژنیک به عنوان یک سپر محافظتی برای مغز، پتانسیل بالایی در علم پزشکی دارد؛ اما برای اینکه بدانیم آیا این روش به عنوان یک درمان استاندارد و کاملا ایمن در بیمارستان‌ها قابل تجویز است یا خیر، هنوز به تحقیقات طولانی‌مدت بیشتری نیاز داریم.