دههها پس از انفجار نیروگاه هستهای چرنوبیل، منطقهای که زمانی نماد یکی از بزرگترین فجایع زیستمحیطی جهان بود، به یکی از آزمایشگاههای طبیعی مهم برای مطالعه بازگشت حیاتوحش تبدیل شد، اما با آغاز جنگ روسیه و اوکراین،شواهدی از تأثیر مستقیم جنگ بر رفتار حیوانات این منطقه ارائه گزارش شد.
پژوهشی جدید با استفاده از تصاویر ثبتشده توسط دوربینهای تلهای در منطقه ممنوعه چرنوبیل نشان میدهد پس از اشغال این منطقه در فوریه و مارس ۲۰۲۲، برخی پستانداران فعالیت کمتری از خود نشان دادهاند؛ بهویژه در ساعات شب که زمان اصلی جابهجایی بسیاری از گونههاست.
محققان برای بررسی این تغییرات، تصاویر دوربینهای نصبشده بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۲ را با یکدیگر مقایسه کردند؛ این بررسی نزدیک به ۲ هزار تصویر و ویدئو از ۱۱ گونه پستاندار را شامل میشد و نشان داد حیواناتی همچون گوزن اروپایی، گوزن قرمز، گوزن شمالی و روباه قرمز در دوره درگیریهای شدید، تحرک کمتری داشتند.
منطقه ممنوعه چرنوبیل با وسعت حدود ۲۶۰۰ کیلومتر مربع، پس از حادثه هستهای سال ۱۹۸۶ و تخلیه ساکنان، برای دههها شاهد کاهش حضور انسان بود. همین موضوع موجب شد بسیاری از گونههای جانوری در این منطقه رشد کنند و چرنوبیل به نمونهای مهم برای بررسی سازگاری طبیعت با شرایط جدید تبدیل شود.
با این حال ورود خودروهای نظامی، حرکت نیروها، انفجارها و فعالیتهای جنگی، شرایطی کاملا متفاوت ایجاد کرد؛ پژوهشگران معتقدند این تغییر ناگهانی نشان میدهد اثرات جنگ تنها به انسانها و زیرساختها محدود نمیشود و میتواند کل اکوسیستمها را تحت تأثیر قرار دهد.
سویتلانا کودرنکو، پژوهشگر این مطالعه، تأکید کرده است که جنگهای مدرن بهدلیل استفاده از تجهیزات گسترده و عملیات از راه دور تهدیدی جدی برای حیاتوحش محسوب میشوند.
نتایج این تحقیق نشان میدهد حتی مناطقی که سالها از حضور انسان دور بودهاند، در برابر پیامدهای درگیریهای نظامی مصون نیستند؛ پژوهشگران معتقدند استفاده از دوربینهای خودکار میتواند به ابزاری مهم برای بررسی تأثیر جنگها بر طبیعت در مناطق مختلف جهان تبدیل شود
