موجودات فرازمینی چقدر به ما نزدیک هستند؟

وزارت جنگ آمریکا در جدیدترین گزارش خود اعلام کرده که بین مه ۲۰۲۳ تا ژوئن ۲۰۲۴، ۷۵۷ مورد جدید از پدیده‌های هوایی ناشناس ثبت شده است. از این تعداد، ۲۷۲ مورد مربوط به پیش از این بازه زمانی هستند که در گذشته گزارش نشده بودند.

بر اساس گزارش دفتر حل ناهنجاری‌های چندحوزه‌ای، بیشتر این پدیده‌ها در حریم هوایی رخ داده‌اند و ۴۹ مورد نیز در ارتفاع بیش از ۱۰۰ کیلومتری (فضای نزدیک زمین) ثبت شده‌اند؛ نکته قابل توجه آن است که هیچکدام از این موارد در زیر آب رخ نداده‌اند.

کارشناسان پنتاگون موفق شده‌اند برای نزدیک به ۳۰۰ مورد از این پدیده‌ها توضیح علمی ارائه دهند. بررسی‌ها نشان داده که بسیاری از این اشیاء ناشناس در واقع بالون‌های هواشناسی، پرندگان، هواپیماهای معمولی، پهپادها یا ماهواره‌ها بوده‌اند. در این میان، سامانه ماهواره‌ای استارلینک به یکی از منابع رایج اشتباه تبدیل شده؛ به‌طوری که مردم زنجیره ماهواره‌های این سامانه را با بشقاب‌پرنده اشتباه می‌گیرند. صدها مورد دیگر همچنان بی‌توضیح باقی مانده‌اند، اگرچه گزارش‌ها تأکید دارند که این وضعیت بیشتر به‌دلیل کمبود اطلاعات کافی برای نتیجه‌گیری قطعی است.

در مجموعه اسناد تازه‌ منتشرشده پنتاگون، ویدئوها و گزارش‌های متعددی از عراق، سوریه، خلیج فارس و آب‌های نزدیک امارات متحده عربی به چشم می‌خورد. بعضی از این مواد به سال ۲۰۱۳ بازمی‌گردد. در یکی از پرونده‌ها، یک شیء حرارتی سفیدرنگ به‌طور ناگهانی بر فراز خلیج فارس ظاهر و سپس از صفحه حسگر نظامی آمریکا ناپدید می‌شود؛ در مجموعه‌ای دیگر از تصاویر نظارتی در سوریه، نورهایی ثبت شده که اپراتورهای نظامی نتوانسته‌اند توضیحی فوری برای آن‌ها ارائه دهند.

یکی از گزارش‌های نظامی آمریکا شیء ناشناس در آسمان سوریه در سال ۲۰۲۳ را به شکل «توپ پرشی» توصیف کرده که دست‌کم به مدت هفت دقیقه با سرعت ۴۸۳ مایل بر ساعت (بیش از ۷۷۰ کیلومتر بر ساعت) حرکت می‌کرده است. این شیء بعداً «بی‌خطر» ارزیابی شده، اما تحلیلگران نتوانسته‌اند هویت دقیق آن را تعیین کنند، همچنین یک گزارش مأموریت از ژوئن ۲۰۲۴ در خلیج عمان شیء ناشناسی را ثبت کرده که «از یک شیء با یک میله یا تیر عمودی متصل به پایین آن» تشکیل شده بوده و برخی ناظران احتمال داده‌اند که بازتاب نور از چیزی در آب بوده است.

با افزایش توجه عمومی به این موضوع، مجلس نمایندگان آمریکا جلسه استماعی را با عنوان «بازیابی اعتماد عمومی از طریق شفافیت در مورد UAP و حفاظت از افشاگران» برگزار کرده است. در این جلسه، نمایندگان به بررسی کمبود شفافیت در دفتر حل ناهنجاری‌های چندحوزه‌ای و جامعه اطلاعاتی آمریکا پرداخته و راه‌های حمایت از افشاگرانی که اطلاعاتی درباره پدیده‌های هوایی ناشناس ارائه می‌دهند را بررسی کردند. قانونگذاران آمریکایی تأکید دارند که مخفی‌کاری دولت، اعتماد عمومی را تضعیف کرده است.

گروهی از نمایندگان کنگره آمریکا لایحه «افشای پدیده‌های ناشناس ناهنجار» را به‌عنوان طرح الحاقی به قانون اختیارات دفاع ملی ۲۰۲۶ ارائه داده‌اند. بر اساس این لایحه، دولت آمریکا موظف می‌شود ظرف ۲۵ سال کلیه اسناد مرتبط با پدیده‌های ناشناس هوایی را در اختیار عموم قرار دهد، مگر اینکه رئیس‌جمهور دلیل امنیت ملی مشخصی برای تأخیر احراز کند. این لایحه همچنین ایجاد یک هیئت بررسی مستقل را برای نظارت بر فرایند رفع طبقه‌بندی پیش‌بینی کرده است. یکی از نمایندگان حامی این طرح گفته «شفافیت پایه اعتماد است».

در حالی که مقامات پنتاگون انتشار این اسناد را گامی در جهت شفافیت می‌خوانند، شان کیرک‌پاتریک، فیزیکدانی که تا سال ۲۰۲۳ ریاست دفتر حل ناهنجاری‌های چندحوزه‌ای را بر عهده داشته، این اقدام را «انحراف توجه» توصیف کرده و گفته که انتظار ندارد این اسناد افشاگری جدیدی به همراه داشته باشد. بعضی رسانه‌ها نیز این اقدام را تلاشی برای منحرف کردن افکار عمومی از مسائل داغ دیگر همچون تحولات منطقه خوانده‌اند.

مؤلفان گزارش پنتاگون با صراحت اعلام کرده‌اند: «تا به امروز، دفتر حل ناهنجاری‌های چندحوزه‌ای هیچ مدرکی دال بر موجودات فرازمینی، فعالیت یا فناوری فرازمینی کشف نکرده است.» با این حال، انتشار این اسناد با استقبال گسترده افکار عمومی روبه‌رو شده و وب‌سایت رسمی پنتاگون برای دسترسی به این پرونده‌ها بیش از یک میلیارد بازدید داشته است. مقامات پنتاگون تأکید کرده‌اند که تمرکز اصلی آن‌ها بر تهدیدات احتمالی برای امنیت ملی و ایمنی پرواز بوده است، نه جنبه‌های تخیلی و علمی-تخیلی این پدیده‌ها.

ایلیا گلابی، کارشناس رصدخانه فیزیک دانشگاه اصفهان درباره انتشار اسناد تازه منتشر شده پنتاگون در گفت‌وگو با خبرنگار ایمنا اظهار کرد: وزارت جنگ ایالات متحده بخشی از اسناد طبقه‌بندی‌شده درباره «پدیده‌های ناشناس هوایی» را منتشر کرد؛ این مجموعه شامل بیش از ۱۵۰۰ فایل ویدئویی، راداری، صوتی و گزارش‌های خلبانان است که بازه زمانی ۱۹۴۵ تا ۲۰۲۵ و مناطق جغرافیایی متنوعی از خاورمیانه تا اقیانوس آرام و حتی ماه را پوشش می‌دهد.

وی با بیان اینکه در اسناد جدید، مکالمات فضانوردان آپولو ۱۱ درباره مشاهده نورهای چشمک‌زن نزدیک مسیر سفینه منتشر شده است، افزود: از دیدگاه علمی چهار توضیح طبیعی برای این پدیده از جمله برخورد ریزشهاب‌سنگ‌ها با سطح ماه، جدا شدن قطعات کوچک از بدنه سفینه، بازتاب نور خورشید از سطوح صخره‌ای ماه یا برهمکنش ذرات باردار در کمربندهای تشعشعی زمینوجود دارد؛ نکته کلیدی این است که هیچ‌یک از فضانوردان ادعای مشاهده شیء هوشمند یا فناوری پیشرفته نکرده‌اند.

با تحلیل نمونه‌ای از اسناد منتشرشده، تخمین زده می‌شود که ۵۸ درصد موارد با علم رایج قابل توضیح باشند

کارشناس رصدخانه فیزیک دانشگاه اصفهان عنوان کرد: یک شیء کروی با قطر تخمینی سه متر که ابتدا با سرعت زیرصوت حرکت می‌کرد، ناگهان شتابی بیش از ۲۰۰ برابر شتاب گرانش زمین از خود نشان داده و در کسری از ثانیه از کادر خارج شده است؛ چنین شتابی با فناوری‌های شناخته‌شده امروز غیرممکن به نظر می‌رسد، با این حال این به معنای فرازمینی بودن نیست؛ خطای سیستم ردیابی یا پدیده‌های اتمسفری نادر نیز می‌توانند چنین رفتاری شبیه‌سازی کنند. این پرونده همچنان در دسته «ناشناخته با ویژگی‌های غیرعادی» باقی مانده است.

گلابی در ادامه گفت: با تحلیل نمونه‌ای از اسناد منتشرشده، تخمین زده می‌شود که ۵۸ درصد موارد با علم رایج قابل توضیح باشند، ۲۷ درصد به‌دلیل کمبود داده قابل قضاوت قطعی نیستند، ۱۲ درصد ناشناخته اما با رفتار فیزیکی عادی هستند و تنها حدود ۳ درصد ویژگی‌های غیرعادی نشان می‌دهند. پنتاگون به‌طور قطعی اعلام کرده که هیچ مدرکی دال بر فناوری فرازمینی یا موجودات غیرزمینی در این اسناد پیدا نشده است.

وی افزود: تجربه پرونده‌های پیشین نشان می‌دهد سه سوءبرداشت رایج وجود دارد؛ اول اینکه هر پدیده‌ای که خلبان نتواند سریع شناسایی کند، بیگانه فرض شود؛ دوم اینکه نویزهای ذاتی سنسورها به عنوان شیء واقعی تعبیر شوند و سوم اینکه پدیده‌های طبیعی نادر اما مستند نادیده گرفته شوند؛ خلبانان در شرایط پراسترس مأموریت ممکن است بالون‌های هواشناسی یا پدیده‌های جوی را اشتباه تشخیص دهند.

کارشناس رصدخانه فیزیک دانشگاه اصفهان تصریح کرد: درک این نکته برای مخاطب عمومی ضروری است؛ دوربین‌های فروسرخ دما را نشان می‌دهند نه رنگ واقعی؛ رادارهای داپلر در زوایای خاصی دقت خود را از دست می‌دهند و اهداف کاذب تولید می‌کنند و بسیاری از عجایبث بت‌شده ناشی از محدودیت‌های ذاتی همین سنسورهاست، نه لزوماً رفتار فیزیکی غیرعادی شیء مورد مشاهده.

گلابی در آخر گفت: پرونده نیمیتز در سال ۲۰۰۴ شاید ناشی از تداخل راداری و پدیده‌های جوی بوده و همچنان حل‌نشده باقی مانده است. پرونده گیمبل در سال ۲۰۱۵ با توضیح خطای حسگر و نور پس‌زمینه، احتمالاً منشأ طبیعی دارد. پرونده گوفستون در سال ۲۰۱۹ به عنوان هواپیمای بدون سرنشین متعارف شناسایی شد، اما مورد سوریه در اسناد جدید، همچنان بدون توافق کارشناسی و در دسته ناشناخته‌ها قرار دارد؛ اسناد تازه‌منتشرشده شباهت زیادی به پرونده گیمبل دارند؛ یعنی بسیاری از آن‌ها احتمالاً خطای سنسور هستند.

به گزارش ایمنا، بررسی اسناد تازه‌منتشرشده پنتاگون نشان می‌دهد که اکثر قریب‌به‌اتفاق پدیده‌های ناشناس هوایی – چیزی حدود ۶۰ درصد – ریشه در پدیده‌های کاملاً عادی و زمینی دارند: بالون‌های هواشناسی، پرندگان، هواپیماهای معمولی، ماهواره‌ها و مهمتر از همه خطاهای ذاتی سنسورها و دوربین‌های فروسرخ. همان‌طور که بارها تأکید شده، دوربین‌ها دما را نشان می‌دهند نه واقعیت عینی را و رادارها نیز در زوایای خاص اهداف کاذب تولید می‌کنند. بنابراین بسیاری از «عجایب» ثبت‌شده در این ویدئوها، نه فناوری فرازمینی که محدودیت ابزارهای بشری را فریاد می‌زنند.

اما آنچه در این میان اهمیت راهبردی دارد، نحوه بازتاب این اخبار در رسانه‌های غربی است. تجربه نشان می‌دهد که بزرگنمایی موارد معدودِ «ناشناخته» و نسبت دادن آن‌ها به موجودات فضایی، بیش از آنکه به کشف حقیقت کمک کند، افکار عمومی را دچار سرگردانی و هیجان کاذب می‌کند. جمهوری اسلامی ایران همواره بر این باور است که مواجهه عقلانی و مبتنی بر دانش با پدیده‌های علمی، بهترین مسیر برای حفظ آرامش و اعتماد عمومی است. آنچه از این اسناد برمی‌آید، نه رمز و راز بیگانگان، که تصویری شفاف از نیاز به شفافیت، نقد رسانه‌های هیجان‌ساز و تکیه بر خرد جمعی در برابر توهمات است.