مرورگرهای وب روزانه حجم زیادی از اطلاعات شخصی کاربران را مدیریت میکنند و تنظیمات پیشفرض آنها همیشه بهترین گزینه برای امنیت و حریم خصوصی نیست.
کارشناسان توصیه میکنند کاربران بهصورت دورهای برخی تنظیمات کلیدی مرورگر را بررسی و بازبینی کنند. این اقدام ساده میتواند از ردیابی آنلاین، افشای رمزهای عبور و کاهش عملکرد سیستم جلوگیری کند.
مرورگرهای وب همچنان اصلیترین دروازه دسترسی کاربران به اینترنت محسوب میشوند و امکان ورود به میلیونها وبسایت را تنها در چند ثانیه فراهم میکنند. با این حال، اتکا به مرورگرها بدون توجه به تنظیمات امنیتی و حریم خصوصی میتواند کاربران را در معرض تهدیدهایی مانند ردیابی آنلاین، سرقت اطلاعات، افشای رمزهای عبور و جمعآوری دادههای شخصی قرار دهد.
بسیاری از کاربران پس از نصب مرورگر، بدون تغییر تنظیمات پیشفرض از آن استفاده میکنند؛ در حالی که این تنظیمات معمولاً راحتی کار را بر امنیت و حفظ حریم خصوصی ترجیح میدهند. بررسی دورهای تنظیمات مربوط به رمزهای عبور، کوکیها، عملکرد مرورگر، افزونهها و قابلیتهای مبتنی بر هوش مصنوعی میتواند امنیت و تجربه کاربری را تا حد زیادی بهبود دهد.
به نقل از BGR، این توصیهها تقریباً برای تمامی مرورگرهای مطرح از جمله گوگل کروم، مایکروسافت اج، موزیلا فایرفاکس، اپرا، بریو و ویوالدی کاربرد دارد. هرچند برخی از این مرورگرها بهصورت پیشفرض تنظیمات امنیتی بهتری ارائه میکنند، اما بررسی دورهای گزینههای امنیت و حریم خصوصی، بهویژه پس از دریافت بهروزرسانیهای جدید، اقدامی ضروری به شمار میرود.
۱. رمزهای عبور ذخیرهشده را بررسی کنید
# امروزه تقریباً تمامی مرورگرها به مدیر رمز عبور داخلی مجهز هستند تا فرآیند ورود به حسابهای کاربری را سادهتر کنند. هرچند این قابلیت استفاده از سرویسهای آنلاین را آسانتر میکند، اما بسیاری از کارشناسان امنیت سایبری همچنان استفاده از نرمافزارهای تخصصی مدیریت رمز عبور را گزینهای امنتر میدانند.
با این حال، مدیران رمز عبور مرورگرها نیز طی سالهای اخیر پیشرفت قابل توجهی داشتهاند. برای مثال، گوگل کروم از قابلیت Windows Hello پشتیبانی میکند و پیش از وارد کردن رمز عبور، احراز هویت از طریق اثر انگشت، تشخیص چهره یا پین ویندوز را درخواست میکند.
اگر از ذخیره رمزهای عبور در مرورگر استفاده میکنید، بهتر است بهصورت دورهای وضعیت آنها را بررسی کنید تا در صورت افشای اطلاعات در رخدادهای امنیتی، سریعاً رمز عبور خود را تغییر دهید. همچنین فعال کردن احراز هویت ویندوز هنگام تکمیل خودکار رمزها و غیرفعال کردن قابلیت «تکمیل خودکار پیشرفته» میتواند از ارسال بخشی از اطلاعات به گوگل جلوگیری کند و سطح حریم خصوصی را افزایش دهد.
۲. کوکیهای شخص ثالث را غیرفعال کنید
# کوکیها بهخودیخود تهدید امنیتی محسوب نمیشوند و وظایفی مانند حفظ وضعیت ورود کاربران، ذخیره تنظیمات سایت و شخصیسازی تجربه کاربری را بر عهده دارند.
اما کوکیهای شخص ثالث با هدف ردیابی رفتار کاربران در وب و نمایش تبلیغات هدفمند مورد استفاده قرار میگیرند. به همین دلیل، اگر حفظ حریم خصوصی برای شما اهمیت دارد، بهتر است این نوع کوکیها را غیرفعال کنید.
در گوگل کروم میتوان از طریق بخش Privacy & Security و قسمت Third-party Cookies گزینه «مسدود کردن کوکیهای شخص ثالث» را فعال کرد. همچنین فعال کردن گزینه Do Not Track و خودداری از پذیرش کوکی وبسایتهای ناشناس نیز میتواند میزان ردیابی آنلاین را کاهش دهد.
۳. تنظیمات عملکرد مرورگر را بهینه کنید
# عملکرد مرورگر تنها بر سرعت وبگردی تأثیر نمیگذارد، بلکه مصرف حافظه رم، پردازنده و حتی باتری دستگاه را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
اگر احساس میکنید کروم منابع زیادی مصرف میکند، بهتر است قابلیت Memory Saver را فعال کنید. این ویژگی حافظه تبهای غیرفعال را آزاد میکند تا منابع بیشتری در اختیار تبهای فعال یا سایر برنامهها قرار گیرد. برای بیشتر کاربران، حالت Balanced بهترین تعادل را میان سرعت و مصرف منابع ایجاد میکند.
همچنین در لپتاپها، غیرفعال کردن قابلیت Energy Saver در برخی شرایط میتواند عملکرد مرورگر را بهبود دهد.
از سوی دیگر، توصیه میشود در بخش Startup گزینه باز شدن یک تب جدید را انتخاب کنید تا مرورگر هنگام اجرا مجبور به بارگذاری تمامی تبهای جلسه قبلی نباشد. همچنین غیرفعال کردن اجرای برنامههای پسزمینه پس از بسته شدن کروم، از مصرف بیدلیل منابع سیستم جلوگیری میکند.
۴. افزونههای غیرضروری را حذف کنید
# افزونهها امکانات متنوعی مانند مسدودسازی تبلیغات، مدیریت رمزهای عبور یا بررسی نگارش متن را در اختیار کاربران قرار میدهند، اما در صورت نصب افزونههای نامعتبر میتوانند به یکی از مهمترین تهدیدهای امنیتی تبدیل شوند.
برخی افزونهها به مجوزهای گستردهای دسترسی دارند و در صورت سوءاستفاده یا هک شدن، ممکن است اطلاعات کاربران را جمعآوری یا تبلیغات مخرب نمایش دهند. حتی در سالهای اخیر نمونههایی از فروش افزونههای محبوب به افراد سودجو و تبدیل آنها به ابزار جمعآوری داده گزارش شده است.
کارشناسان توصیه میکنند تنها افزونههای ضروری را نصب کنید، آنها را صرفاً از فروشگاه رسمی مرورگر دریافت کنید و هر چند وقت یکبار فهرست افزونههای نصبشده را بررسی کرده و موارد بلااستفاده یا قدیمی را حذف کنید.
۵. تنظیمات هوش مصنوعی را زیر نظر داشته باشید
# هوش مصنوعی به سرعت در حال ورود به مرورگرهای وب است و قابلیتهایی مانند تولید متن، خلاصهسازی محتوا و پیشنهادهای هوشمند را در اختیار کاربران قرار میدهد. با این حال، استفاده از این امکانات ممکن است مستلزم ارسال بخشی از اطلاعات کاربران به سرورهای شرکت سازنده باشد.
برای نمونه، هنگام استفاده از قابلیت Help Me Write در گوگل کروم، بخشی از اطلاعات واردشده برای پردازش به گوگل ارسال میشود و ممکن است توسط سامانههای خودکار یا حتی در برخی موارد توسط نیروی انسانی بررسی شود.
از سوی دیگر، گوگل اخیراً یک مدل هوش مصنوعی با حجم حدود ۴ گیگابایت را روی برخی رایانهها نصب کرده است؛ اقدامی که واکنش بسیاری از کاربران را به همراه داشت. این اتفاق نشان میدهد مرورگرها ممکن است بدون اطلاع مستقیم کاربران قابلیتهای جدیدی را فعال کنند که بر حریم خصوصی، فضای ذخیرهسازی و عملکرد سیستم تأثیر بگذارد.
به همین دلیل، توصیه میشود بهصورت دورهای بخش تنظیمات هوش مصنوعی مرورگر خود را بررسی کرده و قابلیتهایی را که به آنها نیازی ندارید، غیرفعال کنید. در گوگل کروم نیز امکان غیرفعال کردن اجرای مدلهای هوش مصنوعی روی دستگاه از طریق بخش System وجود دارد.