بانک مرکزی ارائه خدمات خریدوفروش آنلاین طلا و نقره از طریق بانکها و مؤسسات اعتباری را ممنوع کرده است؛ تصمیمی که مسیر دسترسی کاربران به بازار طلای آنلاین از طریق اپلیکیشنهای بانکی را تغییر میدهد. طبق گزارشهای منتشرشده در ۱۸ مهر ۱۴۰۵، این محدودیت از ۱۳ مهر اجرایی شده و بانکها دیگر نمیتوانند بهصورت مستقیم یا با مشارکت شرکتهای دیگر چنین خدماتی ارائه کنند.
بر اساس اعلام بانک مرکزی، ممنوعیت شامل فعالیت مستقیم مؤسسات اعتباری، مشارکت آنها در ارائه این خدمات و عرضه آن از طریق واحدهای دیجیتال میشود. بانک مرکزی هشدار داده است که در صورت ادامه فعالیت، اقدامات نظارتی و انتظامی علیه مؤسسه اعتباری و مدیران مرتبط در دستور کار قرار خواهد گرفت. بخشنامه مربوط به این تصمیم با شماره ۱۷۵۶۷۱ در ۱۳ مهر به شبکه بانکی ابلاغ شده است.
چرا بانک مرکزی فروش آنلاین طلا را ممنوع کرد؟
# حامد حقبیان، مسئول گروه فینتک حقوقی بانک مرکزی، علت این تصمیم را بروز ریسکهای عملیاتی جدی در یکی از پلتفرمهای فروش آنلاین طلا و احتمال سرایت آثار آن به شبکه بانکی عنوان کرده است. بانک مرکزی همچنین هشدار داده که انجام معاملات متعدد و خرد در فاصلههای زمانی کوتاه میتواند زمینه سوءاستفاده از تراکنشها و دشوار شدن نظارت بر منشأ وجوه را فراهم کند.
این تصمیم پس از بخشنامه دیگری اتخاذ شده که بانک مرکزی در ۸ مهر صادر کرد. طبق آن بخشنامه، اعطای تسهیلات مستقیم یا غیرمستقیم برای خرید طلا، ارز و رمزارز ممنوع اعلام شد. با این تفاوت که بخشنامه نخست تأمین مالی خرید این داراییها از محل منابع بانکی را هدف قرار میدهد، اما تصمیم جدید، ارائه خدمات معاملات آنلاین طلا از سوی خود بانکها و مؤسسات اعتباری را نیز محدود میکند.
وضعیت خرید طلا در بلوبانک چه تغییری کرده است؟
# گزارشهای منتشرشده از توقف امکان خرید طلا در اپلیکیشن بلوبانک سامان حکایت دارند. طبق گزارش شبکه اطلاعرسانی طلا و ارز، کاربران این اپلیکیشن همچنان امکان فروش طلای موجود در حساب خود و دریافت معادل ریالی آن را دارند؛ بااینحال، این وضعیت مربوط به گزارش منتشرشده درباره بلوبانک است و نباید آن را بدون اطلاعیه رسمی به تمام بانکها تعمیم داد.
آیا خرید اینترنتی طلا بهطور کامل متوقف شده است؟
# خیر؛ دستکم متن بخشنامه اعلامشده، ممنوعیت را متوجه مؤسسات اعتباری میکند و بهمعنای ممنوعیت کلی فعالیت همه پلتفرمهای مستقل فروش آنلاین طلا نیست. مشتریان برای خرید باید وضعیت و مجوز سکوی موردنظر را بررسی کنند و مستقیماً از اطلاعیههای رسمی آن کسبوکار و نهادهای ناظر پیروی کنند. همزمان، جزئیات مربوط به نحوه ادامه فعالیت پلتفرمهای مستقل باید بر اساس مقررات جداگانه همان حوزه بررسی شود.
تکلیف طلای قبلی کاربران چه میشود؟
# یکی از پرسشهای مهم کاربران، نحوه دسترسی به طلایی است که پیش از اجرای محدودیت از طریق اپلیکیشنهای بانکی خریدهاند. در گزارشهای بررسیشده، دستورالعملی جامع درباره نحوه تسویه موجودی همه مشتریان یا مهلت تحویل فیزیکی طلا منتشر نشده است. کاربران باید اطلاعیه بانک یا پلتفرمی را که از آن خرید کردهاند دنبال کنند و پیش از تصمیم به فروش یا برداشت، شرایط رسمی همان سرویس را بررسی کنند.
محدودیت تازه بانک مرکزی، نقش بانکها را در بازار معاملات آنلاین طلا کاهش میدهد و میتواند روش خرید پساندازکنندگان خرد را تغییر دهد. بااینحال، تا زمانی که جزئیات بیشتری درباره وضعیت حسابهای موجود و سازوکار اجرای مقررات اعلام نشود، نمیتوان درباره سرنوشت همه داراییهای طلای آنلاین یا زمان بازگشت احتمالی خدمات بانکی اظهار نظر قطعی کرد.