ویدئویی که از تلویزیون عربستان سعودی پخش شده، بار دیگر نام عبدالرضا شهلایی را در مرکز توجه قرار داده است؛ فرماندهای که سالهاست اطلاعات زیادی درباره زندگی و فعالیتهای او به شکل عمومی منتشر نشده و رسانههای منطقهای از او با عنوانهایی مانند «سلیمانی صنعا» یاد کردهاند. رسانههای داخلی ایران نیز در ساعات اخیر این ویدئو را بازنشر کردهاند.
در این گزارش تصویری، شهلایی به عنوان چهرهای مرتبط با فعالیتهای نیروی قدس در یمن معرفی میشود. نام او پیش از این نیز در گزارشهای رسانههای خارجی درباره نقش ایران در یمن مطرح شده بود. رویترز در گزارشی که رسانههای داخلی آن را بازتاب دادهاند، شهلایی را یکی از فرماندهان ارشد سپاه معرفی کرده که در ارتباط با حملات در جنوب یمن نقش داشته است؛ با این حال جزئیات مربوط به نقش عملیاتی او را باید در چارچوب ادعاهای منابع مختلف در نظر گرفت.
شهلایی برای نخستین بار امروز در رسانهها مطرح نشده است. نام او سالهاست در فهرست افراد مورد تعقیب آمریکا قرار دارد و وزارت خارجه آمریکا نیز برای دریافت اطلاعاتی درباره فعالیتها، شبکه مالی و همکاران او جایزهای تا سقف ۱۵ میلیون دلار تعیین کرده است. دولت آمریکا او را از فرماندهان ارشد نیروی قدس معرفی میکند و فعالیتهایش را به حملات علیه نیروهای متجاوز آمریکایی و متحدان این کشور مرتبط میداند.
همین سابقه باعث شده شهلایی به یکی از چهرههای کمحضور اما بسیار خبرساز در پرونده یمن تبدیل شود. در برخی گزارشهای رسانهای، از او با عنوان «سلیمانی یمن» یا «سلیمانی صنعا» یاد شده است؛ لقبی که بیشتر به جایگاه منتسب به او در ساختار عملیات ایران در یمن اشاره دارد و به معنای جانشینی یا همسطح بودن رسمی او با سردار شهید حاج قاسم سلیمانی نیست.
نام شهلایی همچنین در ماجرای عملیات تروریستی آمریکا در دیماه ۱۳۹۸ مطرح شد. برخی گزارشهای منتشرشده در سالهای گذشته مدعی بودند همزمان با عملیات ترور حاج قاسم سلیمانی در بغداد، تلاش دیگری برای هدف قرار دادن شهلایی در یمن انجام شده است. این عملیات، طبق همان گزارشها، به شهادت یکی از همراهان او انجامید اما خود شهلایی هدف قرار نگرفت. این روایت در منابع مختلف با جزئیات متفاوتی منتشر شده و نمیتوان همه جزئیات آن را به عنوان واقعیت قطعی در نظر گرفت.
یکی از نکات قابل توجه درباره شهلایی، کمبود تصاویر و اطلاعات عمومی معتبر درباره او است. همین مسئله باعث شده هر تصویر یا ویدئوی تازهای که رسانههای منطقهای با انتساب به او منتشر میکنند، توجه زیادی به خود جلب کند. ویدئوی تازه تلویزیون عربستان نیز از همین زاویه اهمیت دارد؛ چراکه رسانه سعودی او را به عنوان یکی از چهرههای مهم مرتبط با پرونده ایران در یمن معرفی کرده است.
در سالهای گذشته حتی درباره هویت و سوابق شهلایی نیز گزارشهای متناقضی منتشر شده است. برای نمونه، در سال ۲۰۲۱ گزارشی از خبرگزاری جمهوری اسلامی برای مدتی کوتاه حسن ایرلو، سفیر وقت ایران در یمن، را با عبدالرضا شهلایی یکی دانسته بود؛ اما این گزارش بعداً حذف شد و وزارت خارجه آمریکا نیز در ادامه اعلام کرد که حسن ایرلو و عبدالرضا شهلایی دو فرد متفاوت هستند. بنابراین نمیتوان این دو نام را یکی دانست.
اکنون انتشار تصاویر شهلایی از تلویزیون عربستان، در شرایطی که پرونده یمن و نقش انصارالله در تحولات منطقه دوباره مورد توجه قرار گرفته، بار دیگر نام این فرمانده مرموز ایرانی را به صدر اخبار آورده است. با این حال، درباره سمت دقیق فعلی، محل حضور و جزئیات فعالیتهای روزمره او همچنان اطلاعات عمومی محدودی وجود دارد و بخش قابل توجهی از مطالب منتشرشده درباره این موضوع بر پایه گزارشها و ادعاهای منابع مختلف است.
منابع
- گزارش برترینها درباره ویدئوی تلویزیون عربستان
- گزارش رصد اقتصادی درباره عبدالرضا شهلایی
- صفحه شهرخبر درباره ویدئوی «سلیمانی صنعا»
- وزارت خارجه آمریکا: Rewards for Justice درباره عبدالرضا شهلایی
