دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه در جمع خبرنگاران کاخ سفید بار دیگر تهدید کرد که ایالات متحده «ممکن است خیلی زود» به تأسیسات هستهای کوه کلنگ گزلا در ایران حمله کند. او مدعی شد: «ما همه کسانی را که در این تاسیسات در حال جابهجایی هستند، میشناسیم و اگر اتفاق بدی بیفتد، به آنها به شدت حمله میکنیم.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که جنگ فرسایشی ایران و آمریکا وارد ششمین ماه خود شده و به گفته ترامپ، ۱۸ نظامی آمریکایی در این درگیری کشته شدهاند.
کوه کلنگ گزلا؛ هدفی که زیر زمین پنهان شده
# «کوه کلنگ گزلا» یا «Pickaxe Mountain»، یک تأسیسات زیرزمینی در نزدیکی مجتمع غنیسازی نطنز، در استان اصفهان است. این سایت که در عمق دستکم ۱۰۰ متری زمین و در دل کوه قرار دارد، به دلیل استحکام فوقالعاده و دسترسی دشوار، به یکی از چالشبرانگیزترین اهداف برای نیروهای آمریکایی و اسرائیلی تبدیل شده است.
بر اساس گزارشها، ساخت این مجموعه پس از یک انفجار مشکوک در نطنز در سال ۲۰۲۰ (که ایران آن را خرابکاری دانست) آغاز شد. هدف از ساخت آن، ایجاد فضایی امن برای تولید یا نگهداری سانتریفیوژهای پیشرفته و احتمالاً ادامه فعالیتهای غنیسازی اورانیوم، دور از دسترس بمبهای سنگرشکن است.
-بیشتر بخوانید: کوه کلنگ کجاست و چرا اهمیت استراتژیک دارد؟
تحلیلگران مؤسسه علوم و امنیت بینالملل (ISIS) با بررسی تصاویر ماهوارهای، این سایت را مجموعهای بسیار مستحکم با دو شبکه تونلی عمیق توصیف کردهاند که میتواند برای استقرار سانتریفیوژهای پیشرفته و حتی ذخیره بخشی از اورانیوم غنیشده ایران استفاده شود.
چالشهای نظامی حمله به کوه کلنگ
# حتی قدرتمندترین بمبهای سنگرشکن آمریکا، مانند بمب غولپیکر GBU-57 با وزن ۱۳.۶ تن که توانایی نفوذ تا ۶۰ متر در زمین را دارد، برای تخریب کامل این تأسیسات با چالش جدی روبهرو هستند. کارشناسان نظامی معتقدند که نفوذ به عمق بیش از ۱۰۰ متری کوه کلنگ، به ویژه با توجه به اطلاعات محدود از نقشه داخلی آن، یک عملیات بسیار پیچیده و با ریسک بالای شکست است.
تحلیلگر هستهای، متیو شارپ از مؤسسه فناوری ماساچوست، در این باره به والاستریت ژورنال گفته است که حمله به این کوه ممکن است نتایج مشابه حملات قبلی به تأسیسات هستهای ایران را در پی نداشته باشد، چراکه اطلاعات دقیقی از ساختار داخلی آن در دسترس نیست.
روایتهای متضاد؛ یک تهدید سیاسی؟
# اظهارات ترامپ را باید در بستر یک کارزار سیاسی گستردهتر نیز تحلیل کرد. او در این اظهارات تلاش کرد جنگ با ایران را «یک درگیری نظامی کوچک» و «مسئلهای پیشپاافتاده» توصیف کند؛ در حالی که پیش از این وعده پایان آن را در عرض چهار تا شش هفته داده بود اما پس از شش ماه، جنگ همچنان ادامه دارد.
از سوی دیگر، ایران با قاطعیت هرگونه فعالیت هستهای در کوه کلنگ را رد کرده و آن را «تأسیسات خالی» توصیف کرده است. این تناقضها نشان میدهد که بخشی از این تهدیدات، جنبهی روانی و سیاسی دارد تا یک برنامه عملیاتی قطعی. هدف ترامپ از این لفاظیها میتواند ایجاد فشار مضاعف بر ایران، تقویت موضع خود در مذاکرات احتمالی آینده، یا پوشش ناکامیهایش در پایان دادن سریع به جنگ باشد
جدول تحلیل از زوایای مختلف
#
گاه |
تحلیل |
منبع |
|---|
دیدگاه فنی و نظامی |
کوه کلنگ به دلیل استحکام و عمق بالا، هدفی بسیار دشوار است. قدرت انفجاری بمبهای فعلی ممکن است برای تخریب کامل آن کافی نباشد. |
ناشناخته (تحلیل مستقل) |
دیدگاه اطلاعاتی و امنیتی |
اطلاعات دقیقی از فعالیتهای داخلی این سایت در دست نیست. ارزیابیهای غربی بر اساس تصاویر ماهوارهای، حدس و گمان است. ایران هرگونه فعالیت هستهای را تکذیب میکند. |
ناشناخته (تحلیل مستقل) |
دیدگاه سیاسی و روانی |
تهدید ترامپ بیشتر جنبه سیاسی و اهرم فشار دارد تا یک نقشه جنگی قطعی. او میخواهد با این تهدیدات، ایران را تحت فشار قرار دهد و ناتوانی خود را در پایان جنگ پنهان کند. |
ناشناخته (تحلیل مستقل) |
دیدگاه بینالمللی |
این تهدیدات با تلاشهای دیپلماتیک برای احیای برجام و کاهش تنشها در تناقض است و میتواند منطقه را به سمت ناامنی بیشتر سوق دهد. |
ناشناخته (تحلیل مستقل) |
جمعبندی و سوال برای شما
# تهدید ترامپ برای حمله به کوه کلنگ، ابعاد پیچیدهای دارد که از یک عملیات نظامی صرف فراتر میرود. این تهدید در بستر یک جنگ فرسایشی و کارزار سیاسی شکل گرفته و هدف آن، اعمال حداکثر فشار بر ایران است. با این حال، چالشهای فنی عظیم پیش روی چنین حملهای و تکذیبهای ایران، ابهامات زیادی را در مورد جدی بودن این تهدید ایجاد میکند.
سوال برای بحث: به نظر شما، آیا این تهدید ترامپ یک راهبرد جنگی واقعی است، یا بیشتر یک تاکتیک سیاسی و نمایشی برای جبران ناکامیهایش در جنگ با ایران و فشار بر تهران در مذاکرات احتمالی آینده است؟ نظرات خود را در بخش کامنتها با ما به اشتراک بگذارید.