محمدرضا نقدی، مشاور عالی فرمانده کل سپاه، مدعی شده است ایران پس از عملنکردن بخشی از بمب سنگرشکن آمریکایی در جنگ ۱۲روزه، به قطعات آن دست یافته و فناوری بهکاررفته در این سلاح را بررسی کرده است. این اظهارات در حالی مطرح میشود که درباره جزئیات ادعاشده، از جمله میزان دسترسی ایران به فناوری و امکان ساخت نمونه مشابه، تأیید مستقل و علنی منتشر نشده است.
نقدی این سخنان را در اجتماع و مراسم پایانی رزمایش «جانفدایان» در ساری مطرح کرد. به گزارش تسنیم، او گفت بخشی از بمبهای ۱۴ تنی استفادهشده در حملات آمریکا عمل نکرده و همین موضوع زمینه دستیابی ایران به این مهمات را فراهم کرده است. همشهریآنلاین نیز اظهارات او درباره بررسی آلیاژها، مدارها و فناوری این بمب را منتشر کرد.
بمب مورد اشاره، GBU-57 یا MOP نام دارد؛ مهماتی هدایتشونده با وزن حدود ۱۳٫۶ تن که برای نفوذ به زمین و هدفگرفتن تأسیسات بسیار مستحکم و عمیق زیرزمینی طراحی شده است. این سلاح را نباید با بمب GBU-43/B که بهطور غیررسمی «مادر همه بمبها» نامیده میشود، یکی دانست؛ این دو، مهمات متفاوتی هستند.
ارتش آمریکا در حملات ژوئن ۲۰۲۵ به تأسیسات هستهای ایران از بمبهای GBU-57 استفاده کرد. گزارشهای نظامی منتشرشده در آن زمان از بهکارگیری این مهمات در حمله به اهدافی از جمله فردو و نطنز خبر میدادند. با این حال، این گزارشها بهتنهایی ادعای عملنکردن یک بمب مشخص و انتقال آن به ایران را تأیید نمیکنند.
از نظر فنی، بررسی بقایای یک مهمات یا قطعات عملنکرده میتواند اطلاعاتی درباره ساختار، مواد و برخی سامانههای آن به دست بدهد؛ اما این موضوع با دستیابی کامل به فناوری، بازتولید سلاح و اثبات عملکرد یک نمونه ساختهشده تفاوت دارد. برای ارزیابی ادعای مطرحشده، اطلاعات فنی قابلراستیآزمایی یا تأیید مستقل درباره مراحل مهندسی معکوس و نتیجه آزمایشهای احتمالی لازم است.
بنابراین، آنچه در حال حاضر میتوان با اطمینان خبری گزارش کرد، اظهارات مقام نظامی ایران درباره دستیابی به قطعات و بررسی فناوری بمب GBU-57 است؛ نه اثبات ساخت نسخه ایرانی این بمب یا دستیابی کامل به تمام فناوریهای آن. تا زمان انتشار شواهد مستقل، این بخش از ماجرا همچنان در حد ادعای مطرحشده از سوی مقام ایرانی باقی میماند.