وزارت دفاع آمریکا گام تازهای برای گسترش استفاده از هوش مصنوعی، پهپادها و سامانههای رباتیک در میدان نبرد برداشته است. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶ از ایجاد نهادی تازه با نام فرماندهی جنگ خودمختار (Autonomous Warfare Command) خبر داد؛ فرماندهیای که قرار است توسعه و بهکارگیری قابلیتهای خودکار و رباتیک را در بخشهای مختلف ارتش آمریکا پیش ببرد.
بر اساس گزارش رویترز، ایجاد چنین فرماندهیای بخشی از تلاش پنتاگون برای سازگارشدن با ماهیت در حال تغییر جنگهاست؛ جایی که پهپادهای ارزانتر، نرمافزارهای هوشمند و سامانههای خودکار میتوانند در کنار تجهیزات نظامی سنتی، نقش تعیینکنندهای داشته باشند. این تغییر همچنین نشان میدهد ارتش آمریکا بهدنبال راههایی برای افزایش توان عملیاتی خود، بدون اتکای کامل به تسلیحات گرانقیمت و پیچیده است.
نقش هوش مصنوعی در این تحول فقط به هدایت پهپادها محدود نمیشود. چنین فناوریهایی میتوانند حجم زیادی از اطلاعات دریافتی از حسگرها، تصاویر و سامانههای شناسایی را تحلیل کنند، الگوهای مهم را تشخیص دهند و گزینههای مختلف عملیاتی را در اختیار فرماندهان قرار دهند. هدف، کوتاهترکردن فاصله میان شناسایی یک تهدید و تصمیمگیری درباره واکنش به آن است؛ فرایندی که در ادبیات نظامی از آن با عنوان «زنجیره کشتار» یاد میشود.
این رویکرد تنها به آمریکا محدود نیست. اوکراین نیز در جریان جنگ با روسیه به استفاده از هوش مصنوعی برای تحلیل اطلاعات، کمک به برنامهریزی عملیات و ارتقای توان پهپادی روی آورده است. به گزارش رویترز، مقامهای دفاعی اوکراین بهدنبال ایجاد سامانهای یکپارچه هستند که دادهها و ابزارهای نظامی را به هم متصل کند و از سطح نیروهای خط مقدم تا فرماندهی راهبردی، پیشنهادهایی برای تصمیمگیری ارائه دهد.
با این حال، گسترش سامانههای خودمختار نگرانیهای جدی هم به همراه دارد. هرچه سرعت تصمیمگیری و عملیات نظامی بیشتر شود، خطر اتکا به دادههای ناقص، شناسایی اشتباه اهداف و تشدید ناخواسته درگیری نیز افزایش پیدا میکند. سازمان دیدهبان حقوق بشر هشدار داده است که استفاده از هوش مصنوعی در تصمیمهای مرگوزندگی باید با نظارت معنادار انسانی، قابلیت ردیابی و ارزیابی دقیق ایمنی همراه باشد؛ بهویژه زمانی که این سامانهها در انتخاب اهداف یا تصمیمگیری درباره استفاده از نیروی مرگبار نقش دارند.
بنابراین، تأسیس فرماندهی جدید آمریکا بهمعنای آن نیست که جنگهای آینده کاملاً به دست ماشینها اداره خواهند شد. آنچه فعلاً روشن است، رقابت کشورها برای پیوندزدن اطلاعات، نرمافزار، پهپاد و سامانههای خودکار به یک ساختار نظامی هماهنگتر است. میزان موفقیت این طرح نیز به عواملی مانند قابلیت اطمینان فناوری، امنیت ارتباطات، کیفیت دادهها و حفظ کنترل انسانی بستگی خواهد داشت.