جنگ اوکراین نشان داده است که سنگرهای سنتی دیگر به‌تنهایی برای محافظت از نیروهای نظامی کافی نیستند. افزایش استفاده از پهپادهای شناسایی و انتحاری، ارتش اوکراین را به سمت ساخت استحکامات چندلایه و سنگرهایی سوق داده که بهتر پنهان می‌شوند و در برابر حملات از بالا محافظت بیشتری دارند. گزارش روزنامه فرانسوی لوموند در ژانویه ۲۰۲۶ نیز از توسعه خطوط دفاعی عمیق‌تر در مناطق نزدیک جبهه خبر می‌دهد.
در این رویکرد، دفاع تنها به یک خندق محدود نمی‌شود؛ موانع ضدتانک، سیم‌های خاردار، موانع ضدنفر و مواضع زیرزمینی در کنار هم قرار می‌گیرند تا پیشروی مهاجم دشوارتر شود. در برخی مواضع جدید، مسیرهای زیرزمینی برای جابه‌جایی نیرو و فضاهای استراحت و پشتیبانی نیز در نظر گرفته شده است.
یکی از تغییرات مهم، توجه به حفاظت از نیروها در برابر پهپادهاست. بر اساس گزارش لوموند، برخی مواضع تیراندازی با پوشش و دریچه‌های محافظ طراحی شده‌اند تا سربازان کمتر در معرض دید و حمله مستقیم پهپادها قرار بگیرند. این تغییر نشان می‌دهد که در میدان نبرد امروزی، استتار و پوشش سقفی به‌اندازه استحکام خود سنگر اهمیت پیدا کرده‌اند.
اوکراین همچنین در حال گسترش موانع مهندسی در چندین منطقه است. وزارت دفاع این کشور در دسامبر ۲۰۲۵ اعلام کرد که در چارچوب پروژه‌های دفاعی، هزاران کیلومتر خندق ضدتانک و موانع دیگر ساخته شده است. این آمار مربوط به مجموعه‌ای از پروژه‌ها در مناطق مختلف است، نه یک خط دفاعی واحد و پیوسته.
با این حال، استحکامات به‌تنهایی نمی‌توانند جلوی تمام حملات را بگیرند. پهپادها، توپخانه و حملات دقیق همچنان تهدیدی جدی برای نیروها و تجهیزات مهندسی هستند و ساخت خطوط دفاعی نیز به نیروی انسانی، تجهیزات و زمان نیاز دارد. به همین دلیل، دفاع چندلایه زمانی مؤثرتر است که با شناسایی، پشتیبانی آتش و نیروهای آماده مقابله با حمله همراه شود.
تغییر شکل سنگرهای اوکراین بازتاب یک تحول بزرگ‌تر در جنگ‌های مدرن است: میدان نبردی که در آن پهپادها می‌توانند مواضع آشکار را سریع‌تر شناسایی کنند و نیروها ناچارند عمیق‌تر، پراکنده‌تر و با پوشش بهتر مستقر شوند. در چنین شرایطی، خندق دیگر صرفاً گودالی برای پناه گرفتن نیست؛ بخشی از یک شبکه دفاعی پیچیده است که باید در برابر تهدیدهای زمینی و هوایی دوام بیاورد.
