فصل آنفلوانزا در نیمکره شمالی امسال زودتر از انتظار آغاز شده و همزمان، پژوهشگران متوجه یک جهش قابل‌توجه در ویروس H1N1 شده‌اند؛ اتفاقی که باعث شده متخصصان با دقت بیشتری رفتار ویروس را در هفته‌های آینده زیر نظر بگیرند. مجله معتبر Nature گزارش داده است که در برخی مناطق، موارد آنفلوانزا چند هفته زودتر از الگوی معمول افزایش پیدا کرده‌اند.
در آمریکا، داده‌های هفته منتهی به ۲۶ سپتامبر نشان می‌دهد H1N1 در میان نمونه‌های آنفلوانزایی که نوع آنها مشخص شده، حدود ۹۶ درصد موارد را تشکیل داده است. این وضعیت با فصل گذشته تفاوت محسوسی دارد؛ سال قبل H3N2، به‌ویژه زیرشاخه K، سهم بیشتری در گردش ویروس داشت.
اما بخش نگران‌کننده ماجرا به جهشی با نام G155E مربوط می‌شود. پژوهشگران دانشگاه واشنگتن این جهش را در ۱۳ نمونه از ۱۷ نمونه H1N1 که اطلاعات ژنتیکی کافی برای بررسی جهش‌ها داشتند، شناسایی کرده‌اند. بررسی‌های آزمایشگاهی نیز نشان داده‌اند که برخی ویروس‌های دارای G155E ممکن است توسط آنتی‌بادی‌های قبلی بدن با کارایی کمتری شناسایی و خنثی شوند.
مطالعه‌ای که توسط گروه پژوهشی جسی بلوم انجام شده نیز نشان می‌دهد جهش G155E در بخشی از نمونه‌ها با کاهش توان آنتی‌بادی‌های انسانی برای خنثی کردن ویروس همراه بوده است؛ این اثر در بخشی از نمونه‌های مربوط به نوجوانان و جوانان بیشتر دیده شده است. با این حال، این یافته‌ها به‌معنای بی‌اثر شدن واکسن آنفلوانزا یا تبدیل شدن H1N1 به یک ویروس فوق‌خطرناک نیست.
در همین حال، سازمان جهانی بهداشت در آخرین گزارش هفتگی خود اعلام کرده که فعالیت جهانی آنفلوانزا همچنان در سطح نسبتاً پایین قرار دارد و ویروس‌های آنفلوانزای نوع A در میان موارد شناسایی‌شده غالب هستند. مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا نیز اگرچه فعالیت آنفلوانزا را در سطح ملی پایین ارزیابی کرده، از روند افزایشی آن خبر داده است.
در ایران نیز متخصصان نسبت به شروع زودتر فعالیت آنفلوانزا هشدار داده‌اند. گزارش‌های داخلی از افزایش موارد بیماری در برخی مناطق حکایت دارد، هرچند سویه غالب و شدت موج در ایران باید بر اساس پایش آزمایشگاهی و گزارش‌های رسمی به‌طور جداگانه بررسی شود. بنابراین فعلاً مهم‌ترین پیام متخصصان، رعایت مراقبت‌های معمول، توجه به علائم و جدی گرفتن بیماری در افراد سالمند، کودکان و مبتلایان به بیماری‌های زمینه‌ای است.
آنچه این فصل آنفلوانزا را متفاوت کرده، ترکیب دو اتفاق است: شروع زودتر از معمول و ظهور تغییرات ژنتیکی در ویروس H1N1. با این حال، دانشمندان هنوز نمی‌توانند از روی داده‌های فعلی پیش‌بینی کنند که فصل ۲۰۲۶–۲۰۲۷ در نهایت چقدر شدید خواهد بود و برای قضاوت درباره پیامدهای جهش G155E به داده‌های بیشتری نیاز است.
منابع
:
- Nature: گزارش تازه درباره شروع زودهنگام فصل آنفلوانزا و جهش H1N1
- CDC: وضعیت آنفلوانزا در آمریکا
- WHO: گزارش جهانی فعالیت ویروس‌های تنفسی
- پژوهش جسی بلوم درباره جهش‌های H1N1 و کاهش خنثی‌سازی آنتی‌بادی‌ها
