خواب فقط زمانی برای استراحت بدن نیست؛ مغز در طول خواب بسیاری از فرآیندهای ترمیمی و تنظیمی خود را انجام میدهد. تحقیقات جدید نشان میدهد بعضی الگوهای خواب نامناسب میتوانند با افزایش خطر مشکلات شناختی و زوال عقل در سالهای آینده ارتباط داشته باشند.
یکی از مهمترین اشتباهات، خواب کمتر از نیاز بدن است. بررسی دادههای صدها هزار نفر در مطالعه UK Biobank نشان داده افرادی که الگوی خواب سالمتری دارند، با خطر پایینتری برای ابتلا به زوال عقل مواجه هستند.
اما کمخوابی تنها مشکل نیست؛ خواب بیش از حد نیز میتواند نشانهای از اختلالات زمینهای باشد. پژوهشها ارتباط میان خواب بسیار کوتاه یا بسیار طولانی و افزایش خطر مشکلات شناختی را بررسی کردهاند.
عادت دیگری که میتواند اهمیت داشته باشد، بینظمی در ساعت خواب است. دیر خوابیدن، تغییر مداوم زمان خواب و برهم خوردن ساعت داخلی بدن ممکن است روی عملکرد مغز و کیفیت خواب تأثیر بگذارد.
خرخر شدید، خواب بیکیفیت و خوابآلودگی زیاد در طول روز نیز از مواردی هستند که پژوهشگران آنها را با مشکلات خواب و افزایش خطر زوال شناختی بررسی کردهاند.
متخصصان تأکید میکنند هدف، خواب بیشتر نیست؛ بلکه داشتن یک الگوی منظم و باکیفیت است. خواب حدود ۷ تا ۸ ساعت، زمان خواب ثابت و توجه به مشکلاتی مانند بیخوابی یا خرخر شدید میتواند بخشی از مراقبت از سلامت مغز باشد.
در حالی که هنوز نمیتوان گفت یک عادت خواب به تنهایی باعث زوال عقل میشود، شواهد علمی نشان میدهد خواب سالم یکی از عوامل مهم در حفظ عملکرد مغز در طول زندگی است.
