سالهاست ساعتهای هوشمند و دستبندهای سلامتی اطلاعاتی مانند ضربان قلب، میزان فعالیت بدنی و کیفیت خواب را دنبال میکنند، اما یک شرکت نوپا حالا قدمی متفاوت برداشته و سراغ پیچیدهترین بخش بدن انسان یعنی مغز رفته است.
شرکت Atlas از پوشیدنی جدیدی با نام Atlas 1.0 رونمایی کرده که به جای تمرکز روی بدن، تلاش میکند فعالیت مغزی کاربران را در طول روز ثبت و تحلیل کند. این دستگاه کوچک که پشت گوش قرار میگیرد، با استفاده از فناوری EEG و چند حسگر دیگر، دادههایی درباره وضعیت ذهنی کاربر ارائه میدهد.
Atlas 1.0 برخلاف تجهیزات بزرگ آزمایشگاهی، برای استفاده روزمره طراحی شده است. این دستگاه با یک حسگر کوچک و چسب مخصوص پشت گوش قرار میگیرد و شرکت سازنده میگوید میتواند فعالیت الکتریکی مغز را حتی هنگام حرکت، صحبت کردن، ورزش کردن یا انجام کارهای روزانه ثبت کند.
این پوشیدنی سه شاخص اصلی را برای کاربران نمایش میدهد: تمرکز و حضور ذهن (Presence)، میزان فشار روانی یا استرس (Stress) و مصرف انرژی ذهنی (Energy Burn). هدف Atlas این است که کاربران بفهمند چه شرایطی باعث افزایش تمرکز، خستگی ذهنی یا کاهش عملکرد آنها میشود.
از نظر فنی، Atlas فقط یک حسگر EEG ساده نیست. این دستگاه علاوه بر ثبت امواج مغزی، از حسگر حرکت سر (IMU)، سنجش رسانایی پوست (GSR) و تشخیص الگوهای لرزش صدا در استخوانهای سر استفاده میکند تا تصویر کاملتری از وضعیت کاربر بسازد.
شرکت سازنده ادعا میکند فناوری آن برای استفاده در دنیای واقعی توسعه یافته و برخلاف سیستمهای سنتی EEG که معمولاً در محیط آزمایشگاهی و با حرکت بسیار محدود کار میکنند، Atlas میتواند در شرایط روزمره نیز داده جمعآوری کند. این شرکت اعلام کرده در آزمایشهای داخلی خود، کیفیت سیگنال ثبتشده هنگام حرکت را با تجهیزات تحقیقاتی مقایسه کرده است.
قیمت Atlas 1.0 برای نسخه اولیه حدود ۴۹۹ دلار اعلام شده و کاربران برای استفاده کامل از امکانات نرمافزاری و دریافت حسگرهای مصرفی، باید اشتراک ماهانه ۲۹.۹۹ دلاری نیز پرداخت کنند. این محصول فعلاً برای دستگاههای آیفون با iOS 18 و مدلهای جدیدتر طراحی شده است.
البته Atlas هنوز یک ابزار پزشکی محسوب نمیشود و شرکت سازنده تأکید کرده که این محصول برای تشخیص یا درمان بیماریها ساخته نشده، بلکه یک ابزار سلامت عمومی برای شناخت بهتر الگوهای ذهنی کاربران است.
ورود چنین محصولی میتواند آغاز فصل تازهای در بازار گجتهای پوشیدنی باشد؛ بازاری که تاکنون بیشتر روی اندازهگیری وضعیت جسمانی تمرکز داشت. حالا شرکتها تلاش میکنند اطلاعات بیشتری از عملکرد مغز، تمرکز، خستگی و واکنشهای ذهنی انسانها در اختیارشان قرار دهند.
با این حال، مانند هر فناوری مرتبط با دادههای مغزی، موضوع حریم خصوصی نیز اهمیت زیادی دارد. اطلاعات مربوط به فعالیت مغز میتواند یکی از شخصیترین دادههای ممکن درباره یک فرد باشد و نحوه ذخیره،پردازش و محافظت از این اطلاعات احتمالاً یکی از مهمترین چالشهای آینده این حوزه خواهد بود.
