خشکی پوست یکی از مشکلات شایعی است که خیلیها آن را به تغییر فصل، هوای خشک یا کم نوشیدن آب نسبت میدهند. در بسیاری از موارد هم واقعاً همین عوامل نقش دارند؛ اما اگر خشکی پوست طولانی شود، شدید باشد یا همراه با خارش، پوستهریزی و ترکهای پوستی باشد، بهتر است علت آن جدیتر بررسی شود.
پزشکان میگویند خشکی پوست که از نظر پزشکی «زروزیس» نام دارد، میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود؛ از شستوشوی زیاد و استفاده از صابونهای قوی گرفته تا بعضی بیماریهای زمینهای. هوای سرد و خشک، حمام طولانی با آب داغ و برخی محصولات پوستی نیز میتوانند رطوبت طبیعی پوست را کاهش دهند.
کمکاری تیروئید؛ وقتی خشکی پوست با خستگی همراه میشود
#یکی از بیماریهایی که میتواند خودش را روی پوست نشان دهد، کمکاری تیروئید است. کاهش فعالیت غده تیروئید میتواند باعث خشکی و زبری پوست شود و این مشکل معمولاً در کنار علائم دیگری مانند خستگی، احساس سرما، یبوست، افزایش وزن و خشکی یا ریزش مو دیده میشود.
آکادمی پوست آمریکا نیز خشکی پوست را یکی از تغییرات پوستی مرتبط با بیماریهای تیروئید معرفی میکند. بنابراین اگر خشکی پوست برای مدت طولانی ادامه دارد و همزمان چند علامت دیگر کمکاری تیروئید هم وجود دارد، بررسی پزشکی میتواند منطقی باشد.
بیشتر بخوانید: مفیدترین آجیلها برای غده تیروئید
البته خشکی پوست بهتنهایی به معنای کمکاری تیروئید نیست. بسیاری از افراد بدون داشتن هیچ بیماری زمینهای نیز به دلیل شرایط محیطی یا مراقبت نامناسب از پوست دچار این مشکل میشوند.
اگزما؛ خشکیای که با خارش و التهاب همراه است
#اگزما یا درماتیت آتوپیک یکی دیگر از علتهای مهم خشکی پوست است. در این بیماری پوست معمولاً خشک، ترکخورده و خارشدار میشود و ممکن است قرمزی، التهاب یا تغییر رنگ نیز دیده شود. شدت خارش در بعضی افراد میتواند قابل توجه باشد.
تفاوت اگزما با خشکی ساده این است که معمولاً فقط با احساس کشیدگی پوست مواجه نیستیم و نشانههایی مانند خارش، التهاب، ترک خوردن یا ایجاد نواحی مشخص پوستهپوسته نیز دیده میشود.
دیابت و بیماری کلیوی هم میتوانند پوست را خشک کنند
#خشکی شدید و مداوم پوست گاهی میتواند با بیماریهای زمینهای دیگری نیز ارتباط داشته باشد. آکادمی پوست آمریکا دیابت، بیماریهای تیروئیدی و بیماری کلیوی را در میان شرایطی قرار میدهد که میتوانند باعث خشکی بیش از حد پوست شوند.
کلینیک کلیولند نیز میگوید خشکی و خارش پوست در موارد نادر میتواند نشانه یک مشکل جدیتر مانند دیابت یا بیماری کلیوی باشد. این موضوع به معنی آن نیست که هر فرد دارای پوست خشک به چنین بیماریهایی مبتلاست؛ بلکه ماندگار بودن یا شدید شدن علائم است که اهمیت بررسی علت را بیشتر میکند.
چه زمانی خشکی پوست طبیعی نیست؟
#اگر خشکی پوست با مراقبتهای معمول برطرف نشود، پوست دردناک یا ملتهب شود، ترکهای عمیق و خونریزی ایجاد کند یا زخم و نشانههای عفونت به وجود بیاید، مراجعه به پزشک یا متخصص پوست توصیه میشود. همچنین اگر خارش شدید باشد و خواب یا فعالیتهای روزانه را مختل کند، بهتر است علت آن بررسی شود.
خارش گسترده و طولانیمدت نیز نباید همیشه به خشکی پوست نسبت داده شود. اگر خارش بیش از دو هفته ادامه پیدا کند، شدید باشد یا همراه با علائم دیگری مانند کاهش وزن، تب یا تعریق شبانه باشد، ارزیابی پزشکی اهمیت بیشتری پیدا میکند.
برای خشکی پوست چه کار کنیم؟
#اگر علت خشکی پوست یک بیماری زمینهای نباشد، چند تغییر ساده در مراقبت روزانه میتواند وضعیت پوست را بهتر کند. متخصصان پوست توصیه میکنند حمام یا دوش کوتاه و با آب ولرم باشد و بلافاصله پس از حمام، زمانی که پوست هنوز کمی مرطوب است، از مرطوبکننده استفاده شود.
استفاده از شویندههای ملایم و بدون عطر، پرهیز از آب بسیار داغ و استفاده منظم از کرم یا پماد مرطوبکننده نیز میتواند به حفظ سد دفاعی پوست کمک کند. در افرادی که اگزما دارند، مرطوبکنندههای بدون عطر و بهخصوص کرمها یا پمادهای مناسب معمولاً انتخاب بهتری نسبت به لوسیونهای رقیق هستند.
اگر هوای خانه خشک است، استفاده از دستگاه بخور نیز میتواند به کاهش خشکی و خارش کمک کند. انتخاب لباسهای نرم و قابل تنفس و شویندههای بدون عطر و رنگ هم برای پوستهای حساس اهمیت دارد.
خشکی پوست در بیشتر مواقع مشکل سادهای است که با اصلاح شیوه مراقبت از پوست بهتر میشود، اما نباید هر خشکی طولانیمدت را نادیده گرفت. کمکاری تیروئید، اگزما، دیابت و بیماری کلیوی از جمله شرایطی هستند که میتوانند با خشکی پوست ارتباط داشته باشند.
نکته مهم این است که خشکی پوست بهتنهایی بیماری خاصی را ثابت نمیکند. اگر این مشکل مداوم، شدید یا همراه با علائم دیگری مانند خستگی، تغییر وزن، احساس سرما، خارش شدید، التهاب یا ترکهای پوستی است، تشخیص علت باید توسط پزشک انجام شود و در صورت نیاز آزمایشهای لازم صورت بگیرد.
