خواب عمیق فقط برای رفع خستگی نیست؛ پژوهشگران میگویند این مرحله از خواب نقش مهمی در حفظ سلامت مغز و پاکسازی مواد مضر دارد. نتایج یک مطالعه جدید نشان میدهد کاهش خواب موجآهسته در سالمندان با افزایش خطر زوال عقل و بیماری آلزایمر ارتباط دارد. این یافته میتواند اهمیت توجه به کیفیت خواب را بیش از هر زمان دیگری برجسته کند.
پژوهشگران در مطالعهای تازه به شواهد جدیدی درباره ارتباط میان کیفیت خواب و سلامت مغز دست یافتهاند.
به نقل از Sciencealert، نتایج این تحقیق نشان میدهد کاهش خواب عمیق یا خواب موجآهسته (Slow-Wave Sleep) در افراد بالای ۶۰ سال میتواند خطر ابتلا به زوال عقل و بیماری آلزایمر را در سالهای آینده افزایش دهد.
خواب موجآهسته که عمیقترین مرحله چرخه خواب محسوب میشود، معمولاً بین ۲۰ تا ۴۰ دقیقه از هر چرخه ۹۰ دقیقهای خواب را شامل میشود. در این مرحله، فعالیت مغز، ضربان قلب و فشار خون کاهش یافته و بدن فرصت ترمیم عضلات، تقویت سیستم ایمنی و تثبیت حافظه را پیدا میکند. همچنین مطالعات نشان دادهاند که در این مرحله، مغز مواد زائد و پروتئینهای مرتبط با بیماری آلزایمر را با کارایی بیشتری پاکسازی میکند.
این تحقیق که توسط پژوهشگران دانشگاه موناش استرالیا و با همکاری محققانی از آمریکا و کانادا انجام شده، دادههای ۳۴۶ شرکتکننده در مطالعه مشهور Framingham Heart Study را بررسی کرده است. پژوهشگران تغییرات الگوی خواب این افراد را طی چند سال ارزیابی کرده و سپس وضعیت سلامت آنها را تا ۱۷ سال بعد پیگیری کردند.
بیشتر بخوانید: افزایش خطر زوال عقل در اثر نوشیدن آب!
در پایان دوره بررسی، ۵۲ نفر از شرکتکنندگان به زوال عقل مبتلا شدند. نتایج نشان داد که با هر یک درصد کاهش سالانه خواب عمیق، خطر ابتلا به زوال عقل حدود ۲۷ درصد افزایش مییابد. این رقم برای بیماری آلزایمر، شایعترین نوع زوال عقل، به ۳۲ درصد میرسد.
محققان همچنین دریافتند کاهش خواب عمیق با عواملی مانند بیماریهای قلبی-عروقی، مصرف برخی داروهای مؤثر بر خواب و وجود ژن APOE ε4 که یکی از مهمترین عوامل ژنتیکی خطر آلزایمر محسوب میشود، ارتباط دارد.
با این حال، پژوهشگران تأکید میکنند که این مطالعه تنها وجود یک ارتباط آماری را نشان میدهد و هنوز ثابت نمیکند که کاهش خواب عمیق مستقیماً باعث زوال عقل میشود. این احتمال نیز وجود دارد که تغییرات اولیه مغز در مراحل پیش از آلزایمر، خود موجب کاهش کیفیت خواب شوند. با این وجود، متخصصان توصیه میکنند حفظ کیفیت خواب، بهویژه خواب عمیق، میتواند یکی از مهمترین راهکارهای محافظت از سلامت مغز در دوران سالمندی باشد.
