مطالعهای جدید نشان میدهد خطر ابتلا به زوال عقل در زنان تنها به افزایش سن یا عوامل ژنتیکی محدود نمیشود. پژوهشگران دریافتهاند عواملی مانند سن یائسگی، سابقه باروری، میزان مواجهه با هورمون استروژن و وضعیت سلامت قلب و عروق میتوانند در بروز این بیماری نقش مهمی داشته باشند.
پژوهشی تازه نشان میدهد خطر ابتلا به زوال عقل در زنان ممکن است تحت تأثیر مجموعهای از عوامل هورمونی، باروری و سلامت عمومی در طول زندگی قرار داشته باشد.
به گزارش ایتنا به نقل از ScienceAlert، محققان با بررسی دادههای هزاران زن تلاش کردند علت آن را که چرا زنان بیش از مردان به بیماریهای زوال عقل، از جمله آلزایمر، مبتلا میشوند، بهتر درک کنند.
بر اساس آمارهای جهانی، نزدیک به دو سوم مبتلایان به بیماری آلزایمر را زنان تشکیل میدهند. این موضوع سالهاست توجه دانشمندان را به خود جلب کرده و پژوهشهای متعددی برای یافتن دلایل آن انجام شده است.
نتایج این مطالعه نشان میدهد برخی رویدادهای زیستی و ویژگیهای اختصاصی زنان میتوانند با خطر زوال عقل در ارتباط باشند. یکی از مهمترین این عوامل، زمان آغاز یائسگی است. زنانی که زودتر از موعد طبیعی وارد دوران یائسگی میشوند، ممکن است در سالهای بعدی زندگی بیشتر در معرض افت عملکرد شناختی و زوال عقل قرار گیرند.
پژوهشگران معتقدند یکی از دلایل احتمالی این مسئله، کاهش مدت زمان قرار گرفتن بدن در معرض هورمون استروژن است. این هورمون نقش مهمی در حفظ سلامت مغز دارد و میتواند به حمایت از عملکرد سلولهای عصبی و کاهش التهابهای مرتبط با بیماریهای مغزی کمک کند.
محققان همچنین به بررسی سابقه باروری زنان پرداختند. عواملی مانند سن نخستین قاعدگی، تعداد بارداریها و سن یائسگی بر میزان کلی مواجهه بدن با استروژن در طول عمر تأثیر میگذارند. نتایج نشان داد زنانی که دوره باروری طولانیتری داشتهاند، به طور کلی با خطر کمتری برای ابتلا به زوال عقل روبهرو بودهاند؛ هرچند این رابطه پیچیده است و ممکن است در افراد مختلف تفاوت داشته باشد.
علاوه بر عوامل باروری، سلامت قلب و عروق و وضعیت متابولیک نیز نقش مهمی در سلامت شناختی زنان ایفا میکنند. فشار خون بالا، دیابت، چاقی و افزایش کلسترول از جمله عواملی هستند که خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش میدهند و ممکن است با تغییرات هورمونی دوران میانسالی و سالمندی در زنان تعامل داشته باشند.
پژوهشگران همچنین تأکید میکنند که سبک زندگی سالم، فعالیت بدنی منظم، تغذیه مناسب، سطح تحصیلات و مشارکت اجتماعی از دیگر عوامل مؤثر بر سلامت مغز و کاهش خطر زوال عقل هستند.
با این حال، محققان هشدار میدهند که نتایج این پژوهش تنها وجود ارتباط میان این عوامل و زوال عقل را نشان میدهد و نمیتوان از آن رابطه علت و معلولی مستقیم نتیجه گرفت. زوال عقل بیماری پیچیدهای است که تحت تأثیر عوامل متعددی از جمله ژنتیک، محیط، سبک زندگی و شرایط هورمونی قرار دارد.
به گفته پژوهشگران، درک بهتر تأثیر تجربههای زیستی ویژه زنان میتواند در آینده به طراحی راهکارهای پیشگیری و درمانهای شخصیسازیشده برای کاهش خطر زوال عقل در زنان کمک کند.
