خواص تخم کتان چیست؟

تخم ‌کتان آسیاب‌شده، یکی از ارزشمندترین دانه‌های گیاهی است که به دلیل دارا بودن اسیدهای چرب امگا‑۳، فیبر فراوان و ترکیبات آنتی‌اکسیدانی به نام لیگنان، به عنوان یک مکمل طبیعی قدرتمند در رژیم غذایی روزانه شناخته می‌شود.

آسیاب کردن این دانه‌ها، پوسته سخت آن‌ها را می‌شکند و راه را برای جذب کامل مواد مغذی توسط بدن هموار می‌سازد؛ برخلاف تخم ‌کتان کامل که اغلب بدون جذب، از دستگاه گوارش عبور می‌کند. مصرف روزانه یک تا دو قاشق غذاخوری از این پودر، می‌تواند نقشی کلیدی در بهبود عملکرد گوارش، حفظ سلامت قلب و تنظیم قند خون ایفا کند. در ادامه، با هریک از این مزایا بیشتر آشنا می‌شوید:

اسید آلفا‑لینولنیک (ALA) که نوعی امگا‑۳ گیاهی است، با خاصیت گشادکنندگی عروق، به کاهش سطح کلسترول بد (LDL) کمک کرده و خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی‌عروقی را به میزان چشمگیری کاهش می‌دهد. نتایج پژوهش‌ها نشان داده‌ است که در بیماران مبتلا به چربی خون بالا، مصرف روزانه ۳۰ گرم از این دانه مغذی در طول سه ماه، می‌تواند کلسترول کل را تا ۱۵ درصد و تری‌گلیسیرید را تا ۲۰ درصد کاهش دهد

تخم کتان به‌دلیل فیبر بالایی که دارد، به آهسته‌کردن فرایند هضم کربوهیدرات کمک می‌کند و از افزایش ناگهانی قند خون جلوگیری می‌نماید. مطالعات نشان می‌دهد افرادی که روزانه دو قاشق غذاخوری از این ماده را مصرف می‌کنند، بهبود ۲۵ درصدی در حساسیت به انسولین تجربه خواهند کرد. ترکیب لیگنان موجود در تخم کتان نیز به بیماران دیابتی کمک می‌کند، زیرا با استرس اکسیداتیو مبارزه می‌نماید، که خود یکی از عوامل ایجاد دردهای عصبی به‌عنوان عارضه دیابت محسوب می‌شود.

تخم کتان به دلیل داشتن فیبر زیاد، به پاکسازی روده کمک می‌کند. این ماده برای افرادی که از یبوست رنج می‌برند مفید است و به تعادل باکتری‌های مفید روده کمک می‌رساند. موسیلاژ یا لعاب موجود در تخم‌ کتان، التهاب روده را در بیماران مبتلا به سندرم روده تحریک‌پذیر کاهش می‌دهد. پژوهش‌ها نشان داده‌اند که مصرف منظم این پودر به مدت چهار هفته، علائمی مانند نفخ و درد را تا ۳۰ درصد کاهش می‌دهد. فیبرهای موجود در تخم‌ کتان به عنوان غذای باکتری‌های مفید عمل می‌کنند و اسیدهای چرب زنجیره‌کوتاه تولید می‌کنند که برای سلامت روده بزرگ و تقویت سیستم ایمنی بسیار سودمند هستند.

ترکیبات لیگنان موجود در تخم ‌کتان به کنترل آکنه و خشکی پوست کمک می‌کنند. این ترکیبات با حفظ تعادل هورمونی در بدن، واکنش‌های التهابی که عامل اصلی جوش‌های پوستی هستند را کاهش می‌دهند. پژوهش‌ها نشان داده است زنانی که به مدت شش هفته روزانه ۳۰ گرم از این ماده را مصرف می‌کنند، بهبود قابل‌توجهی در سلامت پوست خود مشاهده می‌کنند. بر اساس یافته‌های مطالعات پزشکی، خواص آبرسانی تخم‌ کتان احتمال بروز اگزما و التهاب پوست را تا ۴۰ درصد کاهش می‌دهد. مصرف منظم پودر تخم ‌کتان به دفع رادیکال‌های آزاد کمک می‌کند. این رادیکال‌های آزاد که در اثر آلودگی محیطی و تابش نور خورشید در بدن تولید می‌شوند، عامل اصلی پیری زودرس پوست به شمار می‌روند و تخم ‌کتان از تأثیرات مخرب آنها می‌کاهد.

مطالعات پژوهشی نشان داده‌اند که تخم ‌کتان حاوی ترکیبات لیگنان است، این ترکیبات به استروژن اضافی بدن متصل می‌شوند و از اثرات مضر آن جلوگیری می‌کنند. از آنجایی که استروژن اضافی یکی از عوامل مؤثر در بروز سرطان سینه و پروستات محسوب می‌شود، این مکانیسم می‌تواند رشد تومور را تا ۳۰ درصد کاهش دهد. در پژوهش‌هایی که روی بیماران انجام شده، مصرف روزانه ۲۵ گرم تخم‌ کتان توانسته است سطح شاخص PSA را در بیماران مبتلا به سرطان پروستات در مراحل اولیه کنترل کند. همچنین در بعضی موارد، ابعاد تومورهای سینه کاهش جزئی داشته است. فیبر موجود در تخم ‌کتان نیز به دفع سریع‌تر سموم و مواد سرطان‌زا از طریق مدفوع کمک می‌کند. از سوی دیگر، ترکیب ضدالتهابی ALA موجود در این ماده، مسیرهای تغذیه‌کننده سلول‌های سرطانی را مسدود کرده و از سلول‌های سالم در برابر آسیب محافظت می‌نماید. با این حال باید تأکید کرد که تخم ‌کتان به هیچ عنوان یک درمان قطعی برای سرطان محسوب نمی‌شود و نباید جایگزین روش‌های درمانی استاندارد گردد.

تخم ‌کتان حاوی ترکیبات فیتواستروژن است که عملکردی مشابه هورمون استروژن دارند. این ترکیبات به حفظ تراکم استخوان در زنان مسن کمک می‌کنند و با بهبود جذب کلسیم، خطر ابتلا به پوکی استخوان را کاهش می‌دهند. همچنین وجود منیزیم در تخم ‌کتان، به عملکرد بهتر ویتامین‌دی در بدن کمک می‌کند و در نتیجه استخوان‌ها را مستحکم‌تر می‌سازد. پژوهش‌ها نشان داده است زنان پس از یائسگی که از این مکمل استفاده می‌کنند، سالانه دو تا سه درصد افزایش تراکم مواد معدنی استخوان را تجربه می‌کنند؛ در حالی که این میزان در زنانی که تخم‌ کتان مصرف نمی‌کنند، به مراتب کمتر است. تخم‌ کتان ضمن ارائه حمایت کامل از سلامت استخوان‌ها، برخلاف مکمل‌های کلسیم، خطر ابتلا به سنگ کلیه را به همراه ندارد و گزینه‌ای ایمن‌تر برای تأمین سلامت استخوان‌ها محسوب می‌شود.