دفعه بعد که برای خرید به فروشگاه مواد غذایی میروید، شاید بهتر باشد از محصولاتی که مقدار زیادی از برخی مواد نگهدارنده دارند دوری کنید.
پژوهشی تازه نشان میدهد فهرستی از افزودنیهای پرمصرف غذایی ممکن است با تضعیف سلامت قلب و عروق ارتباط داشته باشند.
گروهی از دانشمندان در فرانسه، عادتهای غذایی گزارششده توسط بیش از ۱۰۰ هزار نفر را مورد بررسی قرار دادند. آنها دریافتند دستکم هشت افزودنی غذایی متداول با افزایش خطر فشار خون بالا یا بیماریهای قلبیعروقی ارتباط دارند. همچنین مشخص شد افرادی که مقادیر بیشتری از این افزودنیها را مصرف میکردند، بیشتر در معرض ابتلا به این مشکلات سلامتی قرار داشتند. هرچند برای رسیدن به نتیجه قطعی به تحقیقات بیشتری نیاز است، اما پژوهشگران معتقدند زمان آن رسیده که ایمنی این ترکیبات دوباره ارزیابی شود.
پژوهشگران در مقالهای که در نشریه European Heart Journal منتشر شد، اعلام کردند که اگر این یافتهها تأیید شوند، لازم است مقررات مربوط به استفاده از این افزودنیها برای افزایش سطح حفاظت از مصرفکنندگان مورد بازنگری قرار گیرد.
افزودنیها و سلامت انسان
#مواد نگهدارنده از مدتها پیش نقش مهمی در جلوگیری از فاسد شدن مواد غذایی و حفظ ایمنی آنها ایفا کردهاند. با این حال، طی سالهای اخیر برخی مطالعات نشان دادهاند که تعدادی از پرمصرفترین مواد نگهدارنده موجود در زنجیره غذایی ممکن است برای سیستم قلبیعروقی انسان خطرناکتر از آن چیزی باشند که پیشتر تصور میشد.
بخش زیادی از این تحقیقات تاکنون روی حیوانات انجام شده بود. به همین دلیل پژوهشگران تصمیم گرفتند تصویری روشنتر از وضعیت انسانها به دست آورند. آنها از دادههای مطالعه NutriNet-Santé استفاده کردند؛ پروژهای که بهطور مستمر وضعیت سلامت و رژیم غذایی شهروندان فرانسوی را زیر نظر دارد. داوطلبان این طرح بهصورت منظم پرسشنامههایی درباره وضعیت سلامتی، سبک زندگی و میزان مصرف مواد غذایی خود تکمیل میکنند. همچنین رخدادهای مهم پزشکی گزارششده از سوی شرکتکنندگان، از جمله بیماریهای قلبی، از طریق سوابق پزشکی یا اطلاعات بیمهای آنها تأیید میشود.
در این پژوهش، رژیم غذایی و وضعیت سلامتی ۱۱۲ هزار و ۳۹۵ داوطلب بررسی شد؛ افرادی که بهطور میانگین نزدیک به هشت سال تحت پیگیری قرار داشتند. محققان توجه خود را بر دو گروه اصلی از مواد نگهدارنده متمرکز کردند؛ نخست افزودنیهای آنتیاکسیدانی که از قهوهای شدن یا فاسد شدن مواد غذایی جلوگیری میکنند و دوم افزودنیهای غیرآنتیاکسیدانی که مانع رشد میکروبهایی مانند باکتریها و کپکها میشوند.
نتایج نشان داد افرادی که بیشترین میزان مصرف مواد نگهدارنده آنتیاکسیدانی را داشتند، در مقایسه با کسانی که کمترین میزان مصرف را دارند، ۲۲ درصد بیشتر در معرض ابتلا به فشار خون بالا قرار گرفته بودند. از سوی دیگر، کسانی که بیشترین مقدار افزودنیهای غیرآنتیاکسیدانی را مصرف میکردند، ۲۹ درصد بیشتر با خطر فشار خون بالا مواجه بودند و احتمال بروز مشکلات قلبیعروقی مانند حمله قلبی و سکته مغزی در آنها ۱۶ درصد بیشتر بود.
پژوهشگران همچنین ۱۷ مورد از رایجترین مواد نگهدارنده را که دستکم ۱۰ درصد از داوطلبان بهطور منظم مصرف میکردند، بهطور جداگانه بررسی کردند. از میان این مواد، هشت مورد با افزایش خطر فشار خون بالا مرتبط بودند؛ سوربات پتاسیم، متابیسولفیت پتاسیم، نیتریت سدیم، اسید اسکوربیک، آسکوربات سدیم، اریتوربات سدیم، اسید سیتریک و عصاره رزماری. علاوه بر این، اسید اسکوربیک بهطور ویژه با افزایش خطر بیماریهای قلبیعروقی نیز ارتباط داشت.
ماتیلد توویه، از محققان پروژه NutriNet-Santé و مدیر پژوهشی مؤسسه ملی سلامت و تحقیقات پزشکی فرانسه، در بیانیهای که از سوی انجمن قلب اروپا منتشر شد، گفت این مطالعه محدودیتهایی دارد که به ماهیت مشاهدهای آن مربوط میشود. با این وجود، یافتهها بر پایه دادههایی بسیار دقیق به دست آمدهاند و در تحلیلها، سایر عواملی که میتوانند خطر بیماریهای قلبیعروقی را افزایش یا کاهش دهند نیز در نظر گرفته شدهاند. مؤسسه Inserm در فرانسه جایگاهی مشابه مؤسسه ملی سلامت آمریکا دارد.
به گفته نویسندگان مقاله، لازم است مطالعات بیشتری انجام شود تا این نتایج تأیید شده و سازوکارهای احتمالی ایجاد این آسیبها بهتر درک شوند. در همین راستا، تیم تحقیقاتی مطالعات جدیدی را آغاز کرده تا بررسی کند این افزودنیها چگونه ممکن است بر التهاب بدن، میکروبیوم روده و سایر عوامل زیستی تأثیر بگذارند.
با وجود نیاز به تحقیقات بیشتر، نویسندگان از هماکنون از نهادهای نظارتی در اروپا و ایالات متحده میخواهند دادههای موجود درباره این افزودنیها را دوباره ارزیابی کنند. همچنین این مطالعه بار دیگر بر این موضوع تأکید میکند که غذاهای بسیار فرآوریشده که معمولاً سرشار از مواد نگهدارنده هستند، باید تنها در حد اعتدال مصرف شوند.
ماتیلد توویه در پایان اظهار داشت که این یافتهها از توصیههای کنونی برای ترجیح دادن غذاهای غیرفرآوریشده و کمفرآوریشده و همچنین پرهیز از مصرف غیرضروری افزودنیهای غذایی حمایت میکنند.
