گمرک ایران با صدور دستورالعمل جدیدی، روند ورود و تردد موقت خودروهای خارجی دارای پلاک بینالمللی را تسهیل کرده است.
این تصمیم با همکاری گمرک، پلیس راهور و کانون جهانگردی و اتومبیلرانی انجام شده و هدف اصلی آن، کاهش موانع اداری برای خودروهای گردشگران خارجی و ایرانیان مقیم خارج از کشور است.
خودروهای پلاک خارجی در ایران چه تغییری میکنند؟
# بر اساس بخشنامه جدید، خودروهایی که به شکل ورود موقت وارد ایران شدهاند و پلاک بینالمللی معتبر دارند، میتوانند در مدت اعتبار مجاز خود در کشور تردد کنند. گمرکهای اجرایی نیز موظف شدهاند مشخصات خودرو و راننده و مدت مجاز تردد را با پلیس راهور هماهنگ کنند تا خودرو در این بازه با مانع اداری غیرضروری مواجه نشود.
این تغییر برای افرادی اهمیت بیشتری دارد که با خودروی شخصی خود قصد سفر زمینی به ایران را دارند. در واقع، بخشنامه جدید بیشتر روی روانتر شدن فرایند تردد خودروهای ورود موقت تمرکز دارد، نه ایجاد یک مسیر تازه برای واردات دائمی خودرو.
چه کسانی میتوانند از این امکان استفاده کنند؟
# طبق گزارشهای منتشرشده درباره دستورالعمل جدید، خودروهای ورود موقت گردشگران خارجی و همچنین خودروهای ایرانیان مقیم خارج که با پلاک بینالمللی وارد کشور میشوند، در صورت داشتن شرایط قانونی میتوانند از این تسهیلات استفاده کنند. تسنیم نیز به صراحت اعلام کرده که تردد این خودروها در مدت اعتبار مجاز تردد بلامانع است.
نکته مهم این است که داشتن صرفاً یک پلاک خارجی بهتنهایی به معنای اجازه تردد بدون محدودیت در ایران نیست. خودرو باید در چارچوب مقررات ورود موقت وارد کشور شده باشد و تشریفات و مدارک لازم را داشته باشد.
آیا دیگر نیازی به پلاک گذر موقت ایرانی نیست؟
# یکی از مهمترین نکات مطرحشده درباره این تغییر، حذف الزام نصب فوری پلاک گذر موقت ایرانی برای برخی خودروهایی است که پلاک بینالمللی معتبر دارند و شرایط ورود موقت را رعایت کردهاند. در این حالت، شناسایی خودرو و پلاک و هماهنگی با پلیس راهور در فرایند ورود اهمیت ویژهای دارد.
در مقابل، خودروهایی که شرایط لازم برای تردد با پلاک بینالمللی را ندارند، همچنان باید مطابق مقررات مربوط به ورود موقت و پلاک گذر موقت عمل کنند.
مدارک لازم برای ورود خودرو با پلاک بینالمللی
# برای ورود موقت خودرو، بسته به تابعیت مالک، کشور مبدأ و نوع اسناد خودرو، مدارک موردنیاز میتواند متفاوت باشد. از جمله مدارکی که در گزارشهای مربوط به این مقررات به آنها اشاره شده است میتوان به گذرنامه، مدارک مالکیت خودرو، اسناد ورود موقت و مدارک بینالمللی خودرو اشاره کرد.
در برخی رویههای ورود موقت نیز استفاده از اسنادی مانند کارنه دو پاساژ (Carnet de Passages) مطرح است؛ این سند برای تسهیل ورود موقت خودرو در مرزهای کشورهای مختلف مورد استفاده قرار میگیرد.
همچنین خودرو باید در مدت تعیینشده از کشور خارج شود یا در صورت امکان، مجوز ورود موقت آن طبق مقررات تمدید شود. بنابراین نمیتوان این بخشنامه را به معنای اجازه نگهداری نامحدود خودرو در ایران دانست.
آیا این خبر یعنی واردات خودرو آزاد شده است؟
# خیر. این شاید مهمترین نکته برای کسانی باشد که خبر «ورود خودروهای خارجی با پلاک بینالمللی» را میخوانند. بخشنامه جدید مربوط به تردد خودروهای ورود موقت است و با واردات قطعی، ترخیص دائمی و شمارهگذاری ملی تفاوت دارد. خودروهایی که با این سازوکار وارد ایران میشوند همچنان تحت مقررات ورود موقت قرار دارند.
بنابراین اگر فردی یک خودروی خارجی را با پلاک کشور دیگری وارد ایران کند، این موضوع به خودی خود به او اجازه نمیدهد خودرو را برای همیشه در کشور نگه دارد یا آن را به پلاک ملی ایران تبدیل کند. واردات دائمی و شمارهگذاری داخلی تابع مقررات جداگانهای است.
چرا گمرک این تصمیم را گرفته است؟
# در متن و گزارشهای مربوط به بخشنامه، تسهیل گردشگری و کاهش موانع تردد گردشگران از اهداف اصلی این اقدام عنوان شده است. هماهنگی میان گمرک، پلیس راهور و کانون جهانگردی و اتومبیلرانی نیز قرار است تشخیص خودروهای دارای پلاک بینالمللی و کنترل مدت مجاز تردد را سادهتر کند.
این تصمیم همچنین در ادامه مجموعه اقداماتی قرار میگیرد که طی ماههای اخیر برای تسهیل امور خودروهای ورود موقت انجام شده است. برای نمونه، گمرک پیشتر اختیارات بیشتری برای تمدید پروانه ورود موقت خودروهای سواری تا پایان شهریور ۱۴۰۵ به گمرکهای اجرایی واگذار کرده بود.
برای مسافران زمینی چه معنایی دارد؟
# برای گردشگری که با خودروی شخصی از یک کشور دیگر وارد ایران میشود، تفاوت اصلی این است که فرایند تردد خودرو در داخل کشور قرار است با هماهنگی بهتر میان گمرک و پلیس راهور انجام شود. در نتیجه، اگر خودرو تمام شرایط ورود موقت و مدارک لازم را داشته باشد، مالک میتواند در بازه زمانی مجاز از خودرو استفاده کند.
با این حال، هنوز باید میان «تسهیل تردد» و «آزاد شدن ورود خودرو» تفاوت قائل شد. این بخشنامه قرار نیست بازار خودرو ایران را با موج جدیدی از خودروهای وارداتی دائمی روبهرو کند؛ موضوع اصلی، خودروهای خارجیِ موقت و دارای پلاک بینالمللی است.
در نتیجه، خبر جدید برای صاحبان خودروهای خارجی و گردشگرانی که قصد سفر زمینی به ایران دارند اهمیت زیادی دارد، اما برای خریداران خودرو نباید به شکل «آزاد شدن واردات خودرو با پلاک خارجی» تعبیر شود.
آنچه تغییر کرده، تسهیل تردد خودروهای ورود موقت دارای پلاک بینالمللی در مدت اعتبار قانونی آنها است. گمرک، پلیس راهور و کانون جهانگردی نیز در اجرای این فرایند نقش دارند و همچنان رعایت مقررات ورود موقت، ارائه مدارک لازم و خروج خودرو در پایان مهلت مجاز اهمیت دارد.