سرمایهگذاری جهانی در مراکز داده با سرعتی کمسابقه در حال افزایش است و برآورد تازه بانک آمریکا نشان میدهد هزینههای این بخش ممکن است تا سال ۲۰۲۸ به ۲.۱ تریلیون دلار برسد. بر اساس گزارشی که رویترز در ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر کرد، هزینهکرد جهانی برای دیتاسنترها در سال جاری میلادی حدود یک تریلیون دلار برآورد شده است؛ رشدی که عمدتاً با توسعه خدمات هوش مصنوعی و افزایش نیاز به توان پردازشی بیشتر ارتباط دارد.
این افزایش هزینه فقط به ساخت ساختمانهای بزرگ و مجهز محدود نمیشود. شرکتها برای راهاندازی مراکز داده به سرورها، پردازندههای پیشرفته، تجهیزات شبکه، سامانههای توزیع برق، ژنراتورها و سیستمهای خنککننده نیاز دارند. همین موضوع باعث شده موج توسعه هوش مصنوعی به منبع درآمد مهمی برای تولیدکنندگان تجهیزات صنعتی و فناوری تبدیل شود.
برآورد بانک آمریکا نشان میدهد ارزش بازار مراکز داده که در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۷۵ میلیارد دلار بود، میتواند تا سال ۲۰۳۰ به ۲.۹۳ تریلیون دلار برسد. این مؤسسه همچنین برای فاصله سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ نرخ رشد مرکب سالانه ۳۷ درصدی را برای این بازار پیشبینی کرده است. این ارقام پیشبینی تحلیلی هستند و تحقق آنها به ادامه تقاضا برای خدمات هوش مصنوعی و اجرای پروژههای زیرساختی وابسته خواهد بود.
هزینه ساخت دیتاسنترهای متعارف نیز قابلتوجه است. طبق برآورد بانک آمریکا، ساخت هر مگاوات ظرفیت مرکز داده حدود ۴۹ میلیون دلار هزینه دارد و مخارج مرتبط با فناوری اطلاعات، ۷۸ درصد کل هزینه را تشکیل میدهد. در مراکز داده تخصصی هوش مصنوعی که گاهی «نئوکلاود» نامیده میشوند، هزینه به حدود ۵۷ میلیون دلار برای هر مگاوات میرسد؛ هرچند این مراکز ممکن است به فضای فیزیکی کمتری نیاز داشته باشند.
سرورها بزرگترین بخش هزینهای این پروژهها هستند. برآورد بانک آمریکا هزینه سرورها را حدود ۳۱.۴ میلیون دلار بهازای هر مگاوات ظرفیت تخمین میزند؛ درحالیکه تجهیزات شبکه با هزینهای در حدود ۴.۸ میلیون دلار در جایگاه بعدی قرار دارند. تجهیزات برق، ژنراتورهای پشتیبان، کلیدهای برق، توزیع انرژی و سامانههای خنککننده نیز هرکدام سهمی از سرمایهگذاری مورد نیاز را به خود اختصاص میدهند.
شرکتهای فناوری برای پاسخ به رشد تقاضا، به توسعه زیرساختهای پردازشی خود ادامه میدهند. در همین زمینه، اندی جسی، مدیرعامل آمازون، اعلام کرده است ظرفیت خدمات ابری AWS تا حد زیادی برای سال ۲۰۲۷ فروخته شده و تعهدات مشتریان حتی به سال ۲۰۲۸ نیز میرسد. این وضعیت نشان میدهد که تقاضا برای زیرساختهای پردازشی هوش مصنوعی، دستکم در کوتاهمدت، فشار زیادی بر ظرفیت موجود وارد کرده است.
با وجود چشمانداز رشد، گسترش دیتاسنترها با چالشهایی مانند تأمین برق، مصرف آب برای خنکسازی، هزینه بالای تجهیزات و تردید درباره بازده اقتصادی سرمایهگذاریهای سنگین روبهروست. اگر تقاضای خدمات هوش مصنوعی با سرعت مورد انتظار رشد نکند یا درآمد شرکتها نتواند هزینه ساخت و نگهداری این مراکز را پوشش دهد، بخشی از پروژهها ممکن است با تأخیر یا بازنگری مواجه شوند. با این حال، پیشبینی ۲.۱ تریلیون دلاری بانک آمریکا نشان میدهد که دیتاسنترها به یکی از مهمترین میدانهای رقابت اقتصادی و فناورانه سالهای آینده تبدیل شدهاند.