پس از ماهها انجام پروازهای آزمایشی، هواپیمای X-59 متعلق به ناسا در آستانه سختترین آزمون خود قرار دارد.
این جت آزمایشی در همین ماه وارد یک دوره جدید از پروازهای تستی خواهد شد. در این مرحله برای نخستین بار قرار است از سرعت صوت هم عبور کند. ناسا این موضوع را اخیرا اعلام کرده است. تیم پشتیبان X-59 روند پیشرفت هواپیما را در چند ماه گذشته بررسی کرده و برای آغاز سری بعدی پروازهای آزمایشی مجوز لازم را صادر کرده است.
کتی باهم (Cathy Bahm)، مدیر پروژهی نمایش پرواز کمصدای ناسا (NASA’s Low Boom Flight Demonstrator)، در بیانیهای گفت:
چیزی که در ادامه میآید نخستین باری است که این هواپیمای منحصربهفرد وارد پرواز مافوقصوت میشود. ما در حال حرکت به سمت نقطهی شرایط مأموریت هستیم؛ همان شرایطی که X-59 برای آن طراحی شده است.
این هواپیمای آزمایشی که توسط پیمانکار هوافضا یعنی لاکهید مارتین (Lockheed Martin) ساخته شده، در ۲۸ اکتبر ۲۰۲۵ نخستین پرواز خود را آغاز کرد. در نخستین پرواز، این هواپیما با سرعتی کمتر از سرعت صوت حرکت کرد؛ سرعت آن ۲۳۰ مایل بر ساعت (۳۷۰ کیلومتر بر ساعت) بود و حداکثر ارتفاع آن حدود ۱۲ هزار فوت (۳.۶ کیلومتر) گزارش شد. X-59 حدود یک ساعت در هوا بود و سپس در نزدیکی مرکز تحقیقات پرواز ارمسترانگ ناسا در ادورَدز، کالیفرنیا به زمین نشست.
از آن زمان، تیم ناسا در حال ارزیابی عملکرد X-59 در ارتفاعات بالاتر و سرعتهای بیشتر است. هواپیما در جریان یک پرواز آزمایشی در ماه آوریل، چند مانور حین پرواز هم انجام داد و در روندی که به گسترش پوش (envelope expansion) معروف است، از محدودههای معتبر خود نیز فراتر رفت.
در سری پروازهای آزمایشی پیش رو، تیم انتظار دارد X-59 برای نخستین بار در اوایل ژوئن مافوقصوت پرواز کند. هواپیما در این مرحله به سرعتهایی بالاتر از ۶۳۰ مایل بر ساعت (۱,۰۱۳ کیلومتر بر ساعت) و در ارتفاع ۴۳ هزار فوت (۱۳,۱۰۰ متر) خواهد رسید.
پس از آن، هواپیما یک پرواز موسوم به پرواز شرایط مأموریت انجام میدهد؛ جایی که به عدد ۱.۴ ماخ میرسد، یعنی با سرعت ۱,۴۸۸ کیلومتر بر ساعت در حدود ۵۵ هزار فوت (۱۶,۷۶۴ متر) پرواز خواهد کرد. ناسا نوشته است:
این سرعت و ارتفاع مهم است، چون اهداف عملکردی ناسا برای X-59 بوده تا در نهایت روی جوامع منتخب آمریکا پرواز کند، پرواز مافوقصوت کمصدا را نشان دهد و دادههای بازخوردی درباره صدای آرام و خاصِ آن یعنی ضربهی صوتیِ کمصدا از سوی مردم جمعآوری کند.
وقتی هواپیماها در حدود ۷۶۷ مایل بر ساعت (۱,۲۳۴ کیلومتر بر ساعت) از سرعت صوت عبور میکنند، یک صدای بسیار بلند و انفجاری ایجاد میکنند که به آن سونیک بوم (sonic boom) یا موج انفجار صوتی گفته میشود. این صدا از موجهای ضربهای ناشی میشود که بر اثر سرعتهای بسیار زیاد شکل میگیرند.
X-59 طوری طراحی شده که بدون تولید سونیک بوم، سد صوتی را بشکند. اگر این طراحی به نتیجه برسد، هواپیمای آزمایشی میتواند پرواز مافوقصوت کمصدا را به گزینهای قابل اتکا برای شرکتهای هواپیمایی و حملونقل تجاری تبدیل کند.
این هواپیما با طول ۹۹.۷ فوت (۳۰.۳۹ متر) و دهانه بال فقط ۲۹.۵ فوت (۹ متر) ساخته شده و بینی بسیار باریک و سوزنیشکل دارد. طراحی تیز X-59 به منظور کم کردن تغییر فشار جریانیافته روی زمین در نظر گرفته شده است؛ ضمن اینکه موتور روی بخش بالایی هواپیما نصب شده تا میزان صدایی که به زمین میرسد کاهش پیدا کند. به گفته ناسا، به جای آنکه هواپیما سونیک بوم ایجاد کند، طراحی شده که نویز را کاهش دهد و هنگام شکستن سد صوتی به جای آن یک ضربه صوتی آرامتر منتشر کند.
با این حال، پروازهای آزمایشی پیش رو ممکن است به اندازهای که انتظار میرود واقعاً کمصدا نباشند. به جای آن، X-59 همراه با یک هواپیمای تعقیب مافوقصوت پرواز میکند تا هر گونه ضربه صوتی کمصدا که تولید میگردد، با موجهای انفجار صوتی بلندتر و سنتیتر پوشانده شود.
ناسـا در نهایت قصد دارد X-59 را بر فراز جوامع منتخب در آمریکا به پرواز درآورد تا دادههای بازخوردی درباره صدای آرام و ویژهی این هواپیما از سوی مردم جمعآوری کند. در این میان، طبق گفته ناسا، این مرحله از پروازهای آزمایشی هنوز قرار نیست تواناییهای مافوقصوت کمصدای هواپیما را به نمایش بگذارد.
